Boguszyn (powiat średzki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Boguszyn
pałacyk Szczanieckich
pałacyk Szczanieckich
Państwo  Polska
Województwo wielkopolskie
Powiat średzki
Gmina Nowe Miasto nad Wartą
Liczba ludności 960
Strefa numeracyjna (+48) 61
Kod pocztowy 63-040
(poczta: Nowe Miasto nad Wartą)
Tablice rejestracyjne PSR
SIMC 0590680
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Boguszyn
Boguszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Boguszyn
Boguszyn
Ziemia 52°03′51″N 17°19′56″E/52,064167 17,332222

Boguszynwieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą.

W Boguszynie znajduje się neogotycki pałacyk z bramą wjazdową, otoczony parkiem.

W wsi znajduje się ośrodek zdrowia, szkoła podstawowa, apteka i sklepy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wsi pochodzi od imienia Bogusz. Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z XIV w. (Boguszino). Wieś przez długie lata wchodziła w skład dóbr nowomiejskich. W 1497 r. król Jan I Olbracht nadał Boguszyn Janowi Rozdrażewskiemu. W XVII wieku wieś należała do Potulickich, Krzysztofa Grzymułtowskiego i Kazimierza Grabskiego. W 1753 r. kupił ją Michał Sczaniecki. Po 1878 r. przeszła w ręce Hermanna Kennemanna, a następnie przez małżeństwo córki do rodziny von Jouanne'ów.

W 1789 r. urodził się tu Ludwik Sczaniecki, przyszły pułkownik i adiutant generała Dąbrowskiego, opiekun dzieci generała, uczestnik wojen napoleońskich, m.in. wyprawy moskiewskiej, powstania listopadowego i powstania 1848 r.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Zabytki i inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

  • Neogotycki dwór (nr rej.: 2077/A z 18.02.1986), zbudowany przez Sczanieckich w latach czterdziestych XIX w. Składa się z kilku brył różnej wielkości, parterowych i piętrowych. Charakterystycznym elementem jest niska wieża zwieńczona krenelażem, ponadto ceglane dekoracje, 8-boczne narożne wieżyczki, arkadowe fryzy i nadokienniki.
  • Park krajobrazowy (nr rej.: 1999/A z 7.06.1985) o powierzchni 1,4 ha, założony w 1820 r. przez Ludwika Szczanieckiego według wzorów francuskich, ze starodrzewem i dużym stawem. Wśród drzew dominują topole i kasztanowce. Znajduje się tu także sztuczny kopiec oraz pionowo ustawiony tajemniczy kamień.
  • Neogotycka brama wjazdowa wzniesiona między 1865 a 1878 r. W 1905 r. umieszczono obok bramy płytę z piaskowca z napisem "Poległym 1831".
brama


  • Zabudowania folwarczne z drugiej połowy XIX w., wokół rozległego podwórza
  • Rządcówka z końca XIX w.
  • Czworaki z XIX w. stojące wzdłuż drogi do dworu
  • Dawna rogatka z 1865 r. przy ul. Śremskiej, w której pobierano opłaty za przejazd.

Przy drodze do Kolniczek, w rozwidleniu ulic Kolnickiej i Wiejskiej, przy budynku dawnej szkoły z końca XIX w., stoi kapliczka z figurą św. Józefa. Przy drodze w kierunku Boguszynka rośnie stara aleja kasztanowcowa, z domieszką lip, jesionów i klonów.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Trzy przystanki PKS z połączeniami do Jarocina, Książa, Nowego Miasta, Śremu i Żerkowa.

Historia szkoły[edytuj | edytuj kod]

W Boguszynie mieści się Szkoła Podstawowa im. Marcina Kasprzaka.

Pierwsze wzmianki o istniejącej szkole w Boguszynie zostały odnotowane w kronice z okresu zaboru pruskiego pod datą 1 maja 1897 r. Ponieważ pierwsze karty kroniki zostały zniszczone, stąd przypuszczalny rok oddania do użytku pierwszego budynku szkolnego przypada na lata 1892/93. Była to szkoła powszechna o jednej izbie lekcyjnej. W okresie II Rzeczypospolitej istniała w dalszym ciągu jednoklasowa szkoła powszechna czteroodziałowa.

W okresie okupacji hitlerowskiej w budynku tym uczyły się dzieci niemieckie, natomiast dzieci polskie musiały uczęszczać do szkoły w Kolniczkach, ucząc się w języku niemieckim.

Po wyzwoleniu Boguszyna i okolicy, w styczniu 1945 r., przy wydatnej pomocy rodziców została uporządkowana izba lekcyjna i otoczenie budynku, a 8 lutego 1945 r. uruchomiono szkołę, w której pracował jeden nauczyciel. W roku szkolnym 1945/46 została uruchomiona druga izba lekcyjna w byłym budynku administracyjnym pomajątkowym, oddalonym o 800 m od istniejącego (w podwórzu byłego PGR). Szkoła obejmowała klasy I - V. W następnym roku szkolnym 1946/47 została przygotowana trzecia izba lekcyjna w tymże budynku i uruchomiono naukę od klasy I do VII. W ten sposób Publiczna Szkoła Powszechna w Boguszynie stała się po raz pierwszy pełna szkołą powszechną siedmioklasową z klasami łączonymi.

Z biegiem czasu były budynek pomajątkowy został w całości zagospodarowany na cele szkolne. Swoim zasięgiem szkoła w Boguszynie obejmowała poza Boguszynem i Świętomierzem wsie: Kruczyn, Chromiec, Kruczynek i Boguszynek, skąd dzieci uczęszczały do klas starszych tj. od V do VII. W miarę upływu czasu zaczęła wzrastać liczba dzieci w szkole, izby lekcyjne stały się ciasne i ciemne.

W latach 50. XX wieku powstała inicjatywa mieszkańców wsi i kierownika szkoły Stanisława Kędzierskiego, aby wybudować nową szkołę z odpowiednim zapleczem i terenami na dziedziniec i boisko. Po uzyskaniu gruntu, szkoła została zlokalizowana w centralnym punkcie Boguszyna. Budowę rozpoczęto w 1963 roku, a ukończona w czerwcu 1964 roku. Powstała typowa szkoła pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego, pierwsza w gminie. Nad całością budowy szkoły czuwał Społeczny Komitet Budowy z jej przewodniczącym Franciszkiem Litkowskim.

Ze względu na rozbudowane w Boguszynie osiedle domków jednorodzinnych wzrosła liczba dzieci i aby uniknąć dwuzmianowości, reaktywowano w roku 1984 nauczanie w placówce oświatowej w Boguszynku. W budynku tym uczyły się dzieci klas I - III. W tym samym roku z inicjatywy Komitetu Rodzicielskiego został ufundowany i wręczony społeczności uczniowskiej sztandar szkoły.

W 1984 roku na emeryturę przeszedł dotychczasowy dyrektor szkoły Stanisław Kędzierski, a nowym dyrektorem została Stefania Jankowska. W następnych latach polepszyły się warunki pracy w szkole: zmieniono ogrzewanie CO na gazowe, pomieszczenia po kotłowni węglowej zostały zaadaptowane na bibliotekę i czytelnię, powstała sala komputerowa, a ubikacje znajdujące się dotychczas poza budynkiem szkolnym przeniesiono do przystosowanych do tego celu pomieszczeń wewnątrz.

W 1996 r. nastąpiło połączenie dwóch szkół podstawowych: w Boguszynie oraz w Chromcu, które od tej chwili stanowiły jeden organizm szkolny pod nazwą Szkoła Podstawowa w Boguszynie z Filią w Chromcu. Od nowego roku szkolnego 1996/97 w budynku szkolnym w Chromcu uczyły się dzieci klas I-III oraz oddział przedszkolny, natomiast w budynku szkolnym w Boguszynie - dzieci klas IV-VIII.

W związku z reformą oświaty w roku 2000 szkołę opuścili ostatni absolwenci klas VIII. Od nowego roku szkolnego 2000/2001 budynek w Boguszynie służy uczniom klas IV-VI zreformowanej szkoły podstawowej. 1 września 2001 r. dyrektorem szkoły został Zbigniew Kokot. W latach 2001-2005 w ramach współpracy z Radą Rodziców szkoła pozyskała nowy profesjonalny sprzęt nagłaśniający i audiowizualny. Został przeprowadzony także kapitalny remont dachu, wymiana okien oraz odnowiona elewacja zewnętrzna szkoły. W sierpniu 2004 r. w ramach projektu MENiS "Pracownia internetowa w każdej szkole podstawowej", szkolna pracownia komputerowa wzbogaciła się o 10 stanowisk z dostępem do internetu.

4 września 2004 r. odbył się I Zjazd Absolwentów Szkoły Podstawowej w Boguszynie z okazji 40-lecia istnienia nowo wybudowanej szkoły. Uczestnicy zjazdu byli świadkami odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej pamięci pierwszego dyrektora szkoły Stanisława Kędzierskiego.

1 kwietnia 2005 r. rozpoczęto budowę sali gimnastycznej. 31 sierpnia 2005 r. na emeryturę odszedł dyrektor szkoły Zbigniew Kokot, a nowym dyrektorem została Teresa Weber. Od 1 września 2006 r. dzieci klas I-III oraz przedszkola (dotychczas uczące się w budynku w Chromcu) rozpoczęły naukę w wyremontowanym budynku szkoły w Boguszynie. 8 września 2006 r. uroczyście otwarto nową salę gimnastyczną.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Boguszyn, Boguszynek, Boguszyniec, Boguszyny