Burzyk północny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Burzyk północny | |
| Puffinus puffinus[1] | |
| (Brünnich, 1764) | |
 Burzyk północny (po lewej) i burzyk szary (po prawej) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | rurkonose |
| Rodzina | burzykowate |
| Rodzaj | Puffinus |
| Gatunek | burzyk północny |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Burzyk północny, burzyk popielaty (Puffinus puffinus) – gatunek średniego ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae), zamieszkujący Atlantyk, przede wszystkim Islandię, Irlandię, Szetlandy, Orkady, Wyspy Owcze i zachodnie wybrzeża Wielkiej Brytanii, wybrzeża bretońskie i wyspy śródziemnomorskie. Licznie spotykany na Wyspach Brytyjskich. Do Polski zalatuje wyjątkowo[3].
- Cechy gatunku
- Wielkością dorównuje mewie śmieszce. Obie płci ubarwione jednakowo. Wierzch ciała czarny, brunatny lub brązowy, spód biały; spodni brzeg skrzydeł nieco ciemniejszy. Sylwetka wydłużona, skrzydła wąskie o ostrych końcach. Cienki matowoczarny dziób, nogi różowe. Upierzenie dorosłych i młodych osobników jest podobne. Lata nisko nad powierzchnią wody, na zmianę wykorzystując szybkie uderzenia skrzydeł i lot ślizgowy. Jak inne burzyki świetnie wykorzystuje zmienne prędkości wiatru nad falami do szybowania pozwalającego na spokojną obserwację tafli morza. Ptak wędrowny i koczujący nieregularnie, ale nie zapuszcza się zazwyczaj w głąb lądu.
- Wymiary średnie
- dł. ciała ok. 30–38 cm
rozpiętość skrzydeł 76–85 cm
waga ok. 350–460 g - Biotop
- Przybrzeżne wody otwartych mórz.
- Gniazdo
- Na wysepkach i klifach w wykopanej przez siebie norze (do 1,5 m głębokości) lub w szczelinach skał. Wewnątrz można znaleźć trawę, kwiaty i pióra. Gnieździ się kolonijnie w grupach liczących dziesiątki tysięcy par (na wyspie Rùm w archipelagu Wysp Brytyjskich nawet do 100 000 par).
- Jaja
- Jedno jajo w zniesieniu, w kwietniu lub maju.
- Wysiadywanie
- Jajo wysiadywane jest przez okres 47-55 dni przez obydwoje rodziców. Gdy jeden ptak je ogrzewa, drugi szuka pokarmu oddalając się na kilometry w morze. Powroty do gniazd następują dopiero o zmroku lub nawet nocą, czemu towarzyszy powitalny donośny wrzask drugiego partnera przypominający warczenie lub krakanie. Hałas ten trwa do świtu, aż ptak od aprowizacji odlatuje. Pozostawiony sam drugi burzyk pozostaje w ciszy. Również w czasie lotu gatunek ten nie wydaje głosu. Pisklęta opuszczają gniazdo po 60–70 dniach, kiedy nauczą się już latać.
- Wiek
- Najstarszy zaobrączkowany burzyk północny miał w chwili kontroli żywego osobnika obrączkę założoną ponad 50 lat i 11 miesięcy wcześniej, a kolejny rekordzista 49 lat i 8 miesięce [4].
- Pożywienie
- Drobne ryby, mięczaki, w tym głowonogi i inne zwierzęta oraz odpadki zbierane z powierzchni wody.
- Ciekawostki
- Taksonomia budzi kontrowersje. Dawniej w obrębie gatunku wydzielano podgatunki: P. puffinus puffinus, P. puffinus opisthomelas, P. puffinus mauretanicus, P. puffinus yelkouan. Obecnie są one raczej uznawane za oddzielne gatunki: burzyk śródziemnomorski Puffinus yelkouan, burzyk balearski Puffinus mauretanicus (z ciemnym brzuchem), burzyk kalifornijski Puffinus opisthomelas. Jednak według niektórych autorów[według kogo?] burzyk balearski to podgatunek burzyka śródziemnomorskiego (Puffinus yelkouan mauretanicus).
Przypisy
- ↑ Puffinus puffinus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Puffinus puffinus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce - stan z 31.12.2009 (pol.). Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2010-02-15].
- ↑ Fransson et al., 2010: EURING list of longevity records for European birds. [1]
Bibliografia [edytuj]
- Karel Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7.
