Burzyk północny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Burzyk północny
Puffinus puffinus[1]
(Brünnich, 1764)
Burzyk północny (po lewej) i burzyk szary (po prawej)
Burzyk północny (po lewej) i burzyk szary (po prawej)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd rurkonose
Rodzina burzykowate
Rodzaj Puffinus
Gatunek burzyk północny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Burzyk północny, burzyk popielaty (Puffinus puffinus) – gatunek średniego ptaka oceanicznego z rodziny burzykowatych (Procellariidae), zamieszkujący Atlantyk, przede wszystkim Islandię, Irlandię, Szetlandy, Orkady, Wyspy Owcze i zachodnie wybrzeża Wielkiej Brytanii, wybrzeża bretońskie i wyspy śródziemnomorskie. Licznie spotykany na Wyspach Brytyjskich. Do Polski zalatuje wyjątkowo[3].

Cechy gatunku 
Wielkością dorównuje mewie śmieszce. Obie płci ubarwione jednakowo. Wierzch ciała czarny, brunatny lub brązowy, spód biały; spodni brzeg skrzydeł nieco ciemniejszy. Sylwetka wydłużona, skrzydła wąskie o ostrych końcach. Cienki matowoczarny dziób, nogi różowe. Upierzenie dorosłych i młodych osobników jest podobne. Lata nisko nad powierzchnią wody, na zmianę wykorzystując szybkie uderzenia skrzydeł i lot ślizgowy. Jak inne burzyki świetnie wykorzystuje zmienne prędkości wiatru nad falami do szybowania pozwalającego na spokojną obserwację tafli morza. Ptak wędrowny i koczujący nieregularnie, ale nie zapuszcza się zazwyczaj w głąb lądu.
Wymiary średnie 
dł. ciała ok. 30–38 cm
rozpiętość skrzydeł 76–85 cm
waga ok. 350–460 g
Biotop 
Przybrzeżne wody otwartych mórz.
Gniazdo 
Na wysepkach i klifach w wykopanej przez siebie norze (do 1,5 m głębokości) lub w szczelinach skał. Wewnątrz można znaleźć trawę, kwiaty i pióra. Gnieździ się kolonijnie w grupach liczących dziesiątki tysięcy par (na wyspie Rùm w archipelagu Wysp Brytyjskich nawet do 100 000 par).
Jaja 
Jedno jajo w zniesieniu, w kwietniu lub maju.
Wysiadywanie 
Jajo wysiadywane jest przez okres 47-55 dni przez obydwoje rodziców. Gdy jeden ptak je ogrzewa, drugi szuka pokarmu oddalając się na kilometry w morze. Powroty do gniazd następują dopiero o zmroku lub nawet nocą, czemu towarzyszy powitalny donośny wrzask drugiego partnera przypominający warczenie lub krakanie. Hałas ten trwa do świtu, aż ptak od aprowizacji odlatuje. Pozostawiony sam drugi burzyk pozostaje w ciszy. Również w czasie lotu gatunek ten nie wydaje głosu. Pisklęta opuszczają gniazdo po 60–70 dniach, kiedy nauczą się już latać.
Wiek 
Najstarszy zaobrączkowany burzyk północny miał w chwili kontroli żywego osobnika obrączkę założoną ponad 50 lat i 11 miesięcy wcześniej, a kolejny rekordzista 49 lat i 8 miesięce [4].
Pożywienie 
Drobne ryby, mięczaki, w tym głowonogi i inne zwierzęta oraz odpadki zbierane z powierzchni wody.
Ciekawostki 
Taksonomia budzi kontrowersje. Dawniej w obrębie gatunku wydzielano podgatunki: P. puffinus puffinus, P. puffinus opisthomelas, P. puffinus mauretanicus, P. puffinus yelkouan. Obecnie są one raczej uznawane za oddzielne gatunki: burzyk śródziemnomorski Puffinus yelkouan, burzyk balearski Puffinus mauretanicus (z ciemnym brzuchem), burzyk kalifornijski Puffinus opisthomelas. Jednak według niektórych autorów[według kogo?] burzyk balearski to podgatunek burzyka śródziemnomorskiego (Puffinus yelkouan mauretanicus).

Przypisy

  1. Puffinus puffinus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Puffinus puffinus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce - stan z 31.12.2009 (pol.). Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2010-02-15].
  4. Fransson et al., 2010: EURING list of longevity records for European birds. [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]