COBE

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cosmic Background Explorer
Cosmic Background Explorer logo.jpg
Logo misji COBE
Inne nazwy COBE, Explorer 66
Indeks COSPAR 1989-089A
Zaangażowani NASA (USA)
Rakieta nośna Delta 5920
Miejsce startu Vandenberg Air Force Base, USA
Orbita
(docelowa, początkowa)
Perygeum 886 km
Apogeum 896 km
Okres obiegu 102,8 min
Nachylenie 99°
Czas trwania
Początek misji 18 listopada 1989 (14:34 GMT)
Koniec misji 23 grudnia 1993
Wymiary
Wymiary średnica maks. 2,44 m; rozpiętość maks. 5,5 m
Masa całkowita 2265[1] kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wizja artystyczna satelity COBE na orbicie okołoziemskiej
Mikrofalowe promieniowanie tła zarejestrowane przez COBE

Cosmic Background Explorer (pol. Badacz Tła Kosmicznego, inne nazwy: COBE, Explorer 66) – pierwszy sztuczny satelita zbudowany specjalnie do badań kosmologicznych. Został wystrzelony przez NASA 18 listopada 1989 roku. Wyposażono go w przyrząd do wyszukiwania nieregularności mikrofalowego promieniowania tła.

Jego zadaniem było badanie promieniowania tła. Już po rozpoczęciu działania potwierdził dokładność modelu Wielkiego Wybuchu Wszechświata. Projektem kierowali: fizyk George F. Smoot z Berkeley oraz astrofizyk John C. Mather z Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda w stanie Maryland. Odkryto, że promieniowanie wykazuje wielkoskalowe nieregularności rzędu czterdziestu milionowych swojej średniej wartości. W roku 2006 Smooth i Mather zostali uhonorowani Nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki[2].

Instrumenty naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • DMR (Differential Microwave Radiometer) – dokonywał pomiarów w trzech zakresach (9,55 mm, 5,66 mm i 3,33 mm) dla każdego fragmentu nieba. Czułość detektorów pozwalała wykryć odstępstwa temperatury na poziomie 0,00003 K.
  • FIRAS (Far-Infrared Absolute Spectrophometer), detektory instrumentu FIRAS działały w temperaturze 1,5 K. W misji zastosowano chłodzenie aktywne, wykorzystując w tym celu ciekły hel. Instrument pracował do września 1990, kiedy to zapas ciekłego helu uległ wyczerpaniu[1].
  • DIRBE (Diffuse Infrared Background Experiment) – mierzył promieniowanie podczerwone w zakresie 0,001-0,3 mm. DIRBE wykrył kilka nowych źródeł promieniowania. Stwierdził również istnienie „pozaczerwonego” promieniowania tła.

Podsumowanie misji[edytuj | edytuj kod]

Misja COBE rozpoczęta w roku 1989 trwała cztery lata. Przeszła do historii jako wydarzenie, które zmieniło kosmologię z nauki filozoficznej w fizyczną. Badania wykazały, że uzyskana krzywa intensywności promieniowania idealnie zgadza się z teoretyczną dla ciała doskonale czarnego o temperaturze 2,726 ± 0,010 K i maksimum emisji przy długości fali 1,869 mm. Przy opracowaniu tej misji wykorzystano doświadczenia zdobyte w czasie misji satelity IRAS[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mark Wade: COBE (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2013-09-21].
  2. Paul Murdin: Tajemnice Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz, 2010, s. 291. ISBN 978-83-7659-067-7.
  3. Andrzej Kotarba: Kosmos, Mikrofalowe teleskopy kosmiczne. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 12-14. ISBN 978-83-252-1665-8.