WMAP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
WMAP
WMAP spacecraft diagram.jpg
Inne nazwy Explorer 80
Zaangażowani NASA (Stany Zjednoczone)
Indeks COSPAR 2001-027A
Rakieta nośna Delta II
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, Stany Zjednoczone
Cel misji mikrofalowe promieniowanie tła
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Słońce
Czas trwania
Początek misji 30 czerwca 2001 (19:46 UTC)
Koniec misji wrzesień 2010
Wymiary
Masa całkowita 840 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Mapa rozkładu temperatur mikrofalowego promieniowania tła uzyskana po roku pracy WMAP (2003)

WMAP (ang. Wilkinson Microwave Anisotropy Probe) – sonda kosmiczna amerykańskiej agencji NASA mająca za zadanie mierzenie temperatury promieniowania reliktowego (wraz z jej rozkładem kątowym). Była to następna po COBE misja kosmologiczna.

Sonda została nazwana na cześć dr. Davida Wilkinsona, członka grupy naukowej sondy i pioniera w dziedzinie badania mikrofalowego promieniowania tła.

WMAP została wyniesiona w kosmos 30 czerwca 2001 roku przez rakietę Delta II 7425-10 i weszła na orbitę Lissajous wokół punktu libracyjnego L2 układu Ziemia-Słońce znajdującego się w odległości ok. 1,5 miliona km od Ziemi.

Głównym celem WMAP było wykonanie mapy różnic temperatur mikrofalowego promieniowania tła, powstałego gdy Wszechświat miał ok. 376 000 lat. Mapę tę zaprezentowano dnia 11 lutego 2003 na podstawie danych zebranych w ciągu pierwszego roku działania satelity. Kolejne, dokładniejsze mapy i dopasowania parametrów kosmologicznych, opublikowano w 2006, 2008 i 2010 roku, po trzech, pięciu i siedmiu latach zbierania danych obserwacyjnych.

Misja zakończyła zbieranie danych w sierpniu 2010 roku. We wrześniu 2010 silniki sondy zostały odpalone po raz ostatni i umieściły WMAP na „cmentarnej” orbicie okołosłonecznej[1].

Następcą misji WMAP jest satelita Planck, uruchomiony w 2009 roku.

Dane z WMAP przyczyniły się do upowszechnienia obecnego standardowego modelu kosmologicznego. Zgodnie z tym modelem i według pierwszych obserwacji WMAP wiek Wszechświata to ok. 13,75 miliardów lat, zaś w jego skład wchodzi tylko ok. 4,5% materii barionowej oraz ok. 23% ciemnej materii i ok. 72% ciemnej energii, opisywanej przez tzw. stałą kosmologiczną. Dane zebrane przez WMAP do 2008 roku potwierdziły również istnienie kosmicznego tła neutrin.

Dane z 2013 zebrane przez Plancka nieco się różnią – wiek Wszechświata szacowany jest na 13,82 miliardów lat, a jego skład to 4,9% materii barionowej, 26,8% hipotetycznej ciemnej materii i 68,3% ciemnej energii[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Probe retires to a place in the Sun (ang.). Nature, 2010-10-13. [dostęp 2013-03-22].
  2. Planck reveals an almost perfect Universe (ang.). European Space Agency, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]