Chmiel
| Chmiel | |
|---|---|
 Owoce tzw. „szyszki” chmielu zwyczajnego
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | konopiowate |
| Rodzaj | chmiel |
| Nazwa systematyczna | |
| Humulus L. Sp. Pl. 1028. 1753[2] |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Humulus lupulus L.[2]. | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Chmiel (Humulus L.) – rodzaj roślin pnących z rodziny konopiowatych. Należą do niego w zależności od ujęcia 3[3][4] lub 5[5] gatunków występujących w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce rośnie dziko i uprawiany jest chmiel zwyczajny.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Pnące byliny lub rośliny jednoroczne owijające się szorstkimi pędami osiągającymi 4 m wysokości[4]. Nadziemna część bylin obumiera na zimę[6].
- liście
- Skrętoległe, dłoniastowrębne[4].
- Kwiaty
- Rośliny dwupienne z drobnymi, zielonymi kwiatami męskimi i żeńskimi rozwijającymi się na różnych roślinach. Kwiaty męskie zebrane są w wielokrotnie rozgałęzionych kwiatostanach. Składają się z 5 rozpostartych działek i 5 pręcików z okazałymi, zwisającymi pylnikami. Bezpłatkowe kwiaty żeńskie zebrane są w gęste kwiatostany. W kącie okazałych przysadek znajdują się po dwa kwiaty składające się z pojedynczego słupka z długim podwójnym znamieniem[4].
- Owoce
- Tzw. szyszki chmielowe z nasionami w kątach trwałych przysadek[4].
Systematyka [edytuj]
Humulopsis Grudz., Lupulus Mill.
- Pozycja systematyczna według APweb (2001...)
Rodzaj należący do rodziny konopiowatych (Cannabaceae Endl) , kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[1].
- Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina konopiowate (Cannabaceae Endl.), plemię Humuleae Dumort., rodzaj chmiel (Humulus L.)[7].
- Gatunki flory Polski[8]
- chmiel japoński (Humulus japonicus Siebold & Zucc.) – efemerofit
- chmiel zwyczajny (Humulus lupulus L.) – gatunek rodzimy
- Inne gatunki[5]
W niektórych ujęciach odmiany w obrębie gatunku Humulus lupulus podnosi się do rangi odrębnych gatunków[5]:
- Humulus neomexicanus (A. Nelson & Cockerell) Rydb.
- Humulus scandens (Lour.) Merr.
Uprawa i zastosowanie [edytuj]
Chmiel zwyczajny jest przyprawą wykorzystywaną do produkcji piwa, a także niektórych leków, kosmetyków i likierów. Uprawia się go na ziemiach żyznych (takich jak mady), dobrze nasłonecznionych.
Polska jest piątym na świecie i trzecim w Europie producentem chmielu po Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Czechach i Chinach. W 2009 r. zbiory chmielu w Polsce wyniosły prawie 3 700 t i były o ponad 7 proc. większe od zbiorów w 2008 r. Chmiel uprawiany jest na obszarze 2 166 ha. Produkcją tą zajmuje się ok. 1000 gospodarstw. W samej gminie Wilków (województwo lubelskie) ponad 600 gospodarstw uprawia 40 proc. całej krajowej produkcji chmielu[9].
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
- ↑ 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2013-02-18].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 147. ISBN 0333748905.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Humulus (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-02-18].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Humulus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-05].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
- ↑ Ponad 350 gospodarstw straciło uprawy chmielu w wyniku powodzi. Portalspożywczy.pl, 03.07.2010. [dostęp 2010-07-04].
