Konopiowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Konopiowate
Szyszki chmielu zwyczajnego
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina konopiowate
Nazwa systematyczna
Cannabaceae Endl.
Gen. Pl.: 286. Oct 1837
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Konopiowate (Cannabaceae Endl.) – rodzina roślin zielnych (nierzadko pnączy) oraz niewielkich drzew z rzędu różowców (Rosales), obejmująca gatunki występujące na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty
Drobne, rozdzielnopłciowe. Kwiat męski o pięciu pręcikach i pięciolistkowym okwiecie. Kwiat żeński o jednym słupku i zrośniętym okwiecie.
Biologia
Rośliny nierzadko wydzielają silny zapach za sprawą gruczołów z olejkami eterycznymi. Nie mają soku mlecznego.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Konopiowate stanowią jedną z blisko spokrewnionych grup roślin pochodzących od wspólnego przodka i łączonych w klad różowców (Rosales). Do najbliżej spokrewnionych w ramach tej grupy należą rodziny wiązowatych (Ulmaceae), morwowatych (Moraceae) i pokrzywowate (Urticaceae). Powiązania i podział rodzajów między tymi rodzinami zmieniał się w zależności od danych jakimi dysponowali systematycy. Najnowsze badania filogenetyczne bazujące na analizie chloroplastowego DNA oraz sekwencjonowaniu DNA, wyraźnie wskazują na pochodzenie konopiowatych z grupy roślin Celtidaceae (wydzielanej w niektórych systemach jako odrębna rodzina). W celu utworzenia monofiletycznego taksonu w ramach rodziny konopiowatych zebrano Cannabaceae (Lupulaceae) wraz z Celtidaceae[2][3]. W efekcie według aktualizowanej strony Angiosperm Phylogeny Website do rodziny tej zalicza się 9 rodzajów ze 170 gatunkami (z czego ok. 100 należy do jednego rodzaju – wiązowiec Celtis)[1]. Dawniejsze systemy wyłączają część rodzajów do odrębnych rodzin.

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)
różowce

różowate Rosaceae





Barbeyaceae




Dirachmaceae



szakłakowate Rhamnaceae



oliwnikowate Elaeagnaceae






wiązowate Ulmaceae




konopiowate Cannabaceae




morwowate Moraceae



pokrzywowate Urticaceae







Podział według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)
Pozycja w systemie Reveala (1997)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Urticanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce (Urticales Dumort.), rodzina konopiowate (Cannabaceae Endl.)[4].

W ujęciu Reveala do rodziny należą tylko 3 rodzaje:

Podział według systemu Cronquista (1981)
  • rodzaj: Cannabis L. – konopie
  • rodzaj: Humulus L. – chmiel
  • rodzaj: Celtis L. – wiązowiec
  • rodzaj: Aphananthe Planchon (syn. Mirandaceltis Sharp)
  • rodzaj: Gironniera Gaudich. (syn.Nematostigma Planch.)
  • rodzaj: Helminthospermum Thwaites
  • rodzaj: Lozanella Greenman
  • rodzaj: Parasponia Miquel
  • rodzaj: Pteroceltis Maxim.
  • rodzaj: Trema Loureiro (syn. Sponia Decaisne)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
  2. Song, B.-H., Wang, X.-Q., Li, F.-Z., and Hong, D.-Y. 2001. Further evidence for paraphyly of the Celtidaceae from the chloroplast gene matK. Plant Systematics and Evolution 228(1-2): 107-115.
  3. Sytsma, K. J., Morawetz, J., Pires, J. C., Nepokroeff, M., Conti, E., Zjhra, M., Hall, J. C., and Chase, M. W. 2002. Urticalean Rosids: circumscription, Rosid ancestry, and phylogenetics based on rbcL, trnL-F, and ndh-F sequences. American Journal of Botany 89 (9): 1531-1546.
  4. Crescent Bloom: Cannabaceae (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2010-10-21].