SpaceX
| SpaceX | |
| Forma prawna | firma prywatna |
| Data założenia | 2002 |
| Lokalizacja | Hawthorne (Los Angeles), Kalifornia, USA |
| Ważni pracownicy | Elon Musk, założyciel |
| Branża | przemysł kosmiczny |
| Produkty | rodzina rakiet Falcon |
| Zatrudnienie | 1.180 osób (2010) |
| Strona internetowa | |
SpaceX (Space Exploration Technologies Corporation) – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłu kosmicznego, założone w roku 2002. Jego celem jest budowa silników rakietowych i rakiet nośnych oraz statków kosmicznych, w tym także załogowych. Kluczem do osiągnięcia sukcesu ma być znaczne zmniejszenie kosztów wynoszenia ładunku na orbitę. Przede wszystkim, SpaceX projektuje i buduje serie tanich rakiet orbitalnych Falcon.
Siedziba, montownia rakiet i biuro projektowe znajdują się w Hawthorne (Los Angeles) w Kalifornii. Silniki i inne duże elementy testowane są w McGregor w stanie Teksas.
Spis treści |
[edytuj] Początki
SpaceX została założona w 2002 r. przez Elona Muska, współtwórcę systemów Zip2 oraz PayPal. Fundusze uzyskane z poprzednich projektów, Musk zainwestował w technikę kosmiczną. Zdecydował się na budowę rakiet, które znacząco zmniejszą koszty wynoszenia ładunków w przestrzeń kosmiczną. Cel ma zostać osiągnięty głównie przez użycie sprawdzonych i tanich technologii. W listopadzie 2005 r. SpaceX zatrudniał 160 osób. W 2010 r. już 1.180 pracowników [1].
[edytuj] Rakiety nośne Falcon
[edytuj] Parametry techniczne
| Wariant | Falcon 1 | Falcon 1e | Falcon 9 | Falcon Heavy[2] |
|---|---|---|---|---|
| Liczba stopni | 2 | 2 | 2 | 2 |
| Silniki 1/2 st. | Merlin / Kestrel | Merlin / Kestrel | 9×Merlin / Merlin | 3×9×Merlin / 9×Merlin |
| Długość, m | 21,3 | 24,7 | 54,9 | 69,2 |
| Średnica, m | 1,7 | 1,7 | 3,6 | 3,6 |
| Masa startowa, t | 27,7 | 35,2 | 333 | 1400 |
| Udźwig na LEO, t | 0,42 | 1,01 | 11,5 | 53,0 |
| Udźwig na GTO, t | – | – | 4,5 | 19,5 |
| Koszt, mln USD | 9 | 11 | 50 | 80-125 |
| Okres użytkowania | 2008-2010 | plan. od 2011 | od 2010 | plan. od 2013 |
[edytuj] Falcon 1
24 marca 2006 po raz pierwszy została wystrzelona rakieta Falcon 1. Start odbył się z kosmodromu na wyspie Omelek atolu Kwajalein. Dziewiczy lot był nieudany: w 29 sekundzie lotu zawiódł główny silnik Falcona. Rakietę oraz 19,5 kg satelitę - FalconSAT 2 - utracono. Dwie kolejne próby startu zakończyły się niepowodzeniem, dopiero 28 września 2008 r., w swoim czwartym locie (Flight 4), Falcon 1 niosący makietę satelity osiągnął prędkość orbitalną, stając się pierwszą, całkowicie prywatnie wyprodukowana rakietą kosmiczną, która dokonała satelizacji ładunku. Po swoim piątym locie rakieta została wycofana z użytku i ma zostać zastąpiona dysponującą lepszymi osiągami wersją Falcon 1e.[3]
[edytuj] Falcon 1e
Ulepszona wersja rakiety Falcon 1, której pierwszy start jest planowany w 2011 r.
[edytuj] Falcon 5
Wersja rakiety, która nie jest rozwijana. Maiała być wersją pośrednią między Falcon 1 i Falcon 9.
[edytuj] Falcon 9
Jest to dwustopniowa rakieta nośna, przewidziana m.in. do wynoszenia na orbitę projektowanych transportowych i załogowych statków kosmicznych Dragon. Pojazdy te będą służyły m.in. do zaopatrzenia (być może także do wymiany załóg) Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Falcon 9 będzie mógł wynosić na niską orbitę wokółziemską (ok. 200 km) ładunki o masie do 10,45 t, natomiast na orbitę geostacjonarną do 4,54 t. Starty będą odbywały się z kosmodromu na przylądku Cape Canaveral w USA. Pierwszy, próbny start odbył się 4 czerwca 2010 r.
[edytuj] Falcon Heavy
Silniejsza wersja rakiety nośnej Falcon 9, z dwoma dodatkowymi pierwszymi członami tej rakiety, umieszczonymi po bokach, ulepszonymi silnikami Merlin i technologią cross-feed.[2] Dzięki temu jej osiągi znacznie wzrosną: będzie mogła wynosić na niską orbitę do 53 t ładunku. Pierwszy start tej rakiety planuje się ok. 2013 r.
[edytuj] Dragon
Załogowy statek kosmiczny znajdujący się w fazie projektowania, którego głównym zadaniem będzie wymiana załóg na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Dragon będzie składał się z kapsuły dla załogi oraz członu serwisowego (podobnie jak statek Apollo). Załoga będzie wynosić do 7 osób. Będzie budowana również wersja towarowa. Od 2010 r. przeprowadzane są loty testowe, natomiast pierwszy lot do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej odbędzie się w 2011 r.
[edytuj] Cel dalekosiężny - załogowa misja na Marsa
W lipcu 2010 r. SpaceX ogłosił, że jego dalekosiężnym celem jest załogowa misja na Marsa [4]. Misja taka będzie możliwa ok. 2025 r., pod warunkiem przystąpienia do prac od razu. W celu realizacji tego zamierzenia SpaceX ogłosił następujący plan działań w najbliższych latach:
- nowy, znacznie większy silnik Merlin 2 o ciągu 1,7 MN na poziomie morza (Merlin: 556 kN),
- wersje rakiet Falcon 9 i Heavy z silnikami Merlin 2 – jeden Merlin 2 w miejsce baterii dziewięciu Merlinów,
- rakieta Falcon X o udźwigu 38 t na LEO,
- rakieta Falcon X Heavy o udźwigu 125 t na LEO,
- rakieta Falcon XX o udźwigu 140 t na LEO.
[edytuj] Zobacz także
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ SpaceX Overview
- ↑ 2,0 2,1 Spacex: Space Exploration Technology Company - Palcon Heavy (ang.). [dostęp 2011-03-25].
- ↑ Space Exploration Technologies Corporation - Falcon 1 (ang.). [dostęp 2012-02-02].
- ↑ SpaceX Unveils Heavy-Lift Vehicle Plan
