Alan Bean

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alan Bean
{{{nazwa}}}
Data i miejsce urodzenia 15 marca 1932
Wheeler (Teksas)
Narodowość amerykańska
Funkcja pilot modułu księżycowego, dowódca misji
Czas spędzony w kosmosie 69 dni 15 godzin
45 minut i 29 sekund
Misje Apollo 12, Skylab 3
Emblematy załóg Apollo 12 Skylab 3
Stopień US Navy O6 infobox.svg komandor
United States Navy
Odznaczenia
Naval Astronaut Badge
Award-star-gold-3d.png
Navy Distinguished Service Medal (dwukrotnie) (Stany Zjednoczone)
NASA Distinguished Service Medal (dwukrotnie)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Alan Bean podczas przygotowań do lotu Apollo 12
Alan Bean opuszcza pojazd LM „Intrepid”
Załoga misji Skylab SL-3: (od lewej) Alan Bean, Jack Lousma i Owen Garriott
Alan Bean w swojej pracowni malarskiej, 2009

Alan LaVern Bean (ur. 15 marca 1932 w Wheeler w stanie Teksas) – amerykański astronauta, komandor United States Navy.

Wykształcenie i służba wojskowa[edytuj | edytuj kod]

  • 1950 – szkołę średnią (Paschal High School) ukończył w Fort Worth.
  • 1955 – został absolwentem Uniwersytetu Teksańskiego, uzyskując licencjat z aeronautyki. Podczas studiów przeszedł kurs służby przygotowawczej oficerów rezerwy Marynarki Wojennej USA (Navy Reserve Officers Training Corps – ROTC).
  • 1955 – rozpoczął służbę w Marynarce Wojennej. Przeszedł szkolenie lotnicze w bazie Beeville w Teksasie i zdobył kwalifikacje pilota lotnictwa morskiego.
  • 1956–1960 – służył w 44 eskadrze szturmowej w bazie lotnictwa morskiego w Jacksonville na Florydzie.
    • Przeszedł kurs pilotów doświadczalnych marynarki wojennej (Navy Test Pilot School) w bazie Patuxent River w stanie Maryland. Po jego ukończeniu zajmował się testowaniem różnych samolotów dla potrzeb lotnictwa morskiego.
  • 1962 – przeszedł kurs w zakresie bezpieczeństwa lotów organizowany przez Uniwersytet Południowej Kalifornii.
  • 1962–1963 – był pilotem samolotu A-4 w 172 eskadrze szturmowej w bazie lotnictwa morskiego Cecil Field na Florydzie.
  • 1972 – otrzymał honorowy doktorat Texas Wesleyan College.
  • 1974 – otrzymał honorowy doktorat University of Akron.
  • Październik 1975 – przeszedł do rezerwy w stopniu komandora US Navy.

Kariera astronauty[edytuj | edytuj kod]

  • 18 października 1963 – został przyjęty przez NASA do trzeciej grupy astronautów (NASA 3).
  • Od lutego 1965 zaczął zajmować się systemami ratunkowymi statków kosmicznych.
  • Grudzień 1965 – podczas lotu statków kosmicznych Gemini 7 i Gemini 6A utrzymywał łączność radiową (CapCom) z załogami obu misji.
  • Styczeń 1966 – został mianowany dowódcą załogi rezerwowej misji Gemini 11.
  • 28 lutego 1966 – został członkiem ośmioosobowej komisji badającej przyczyny wypadku lotniczego, w którym zginęli astronauci Elliott See i Charles Bassett – podstawowa załoga misji Gemini 9. Po tym wypadku Bean został dublerem dowódcy załogi Gemini 10.
  • Wrzesień 1966 – utrzymywał łączność radiową (CapCom) z załogą misji Gemini 11. Został także szefem Apollo Applications Office. Nie był wówczas planowany do lotów w ramach misji księżycowych.
  • 5 października 1967 – w wypadku lotniczym zginął astronauta Clifton Williams – pilot modułu księżycowego rezerwowej załogi statku Apollo 9. W konsekwencji na jego miejsce został wyznaczony Bean.
  • 10 kwietnia 1969 – po zakończonym w marcu 1969 locie Apollo 9 Beanowi powierzono obowiązki pilota modułu księżycowego podczas planowanej na jesień, drugiej załogowej misji na Księżyc.
  • 14 – 24 listopada 1969 – wziął udział w misji Apollo 12. 19 listopada stanął na powierzchni Księżyca.
  • Styczeń 1972 – został włączony w charakterze dowódcy do załogi podstawowej drugiej wyprawy na stację orbitalną Skylab (Skylab 3).
  • 28 lipca – 28 września 1973 – dowodził misją Skylab 3.
  • 9 lutego 1973 – został dowódcą rezerwowej załogi statku Apollo-ASTP (wraz z nim w skład załogi weszli: Ronald Evans i Jack Lousma) przewidzianej do wspólnego amerykańsko-radzieckiego lotu statków kosmicznych Apollo i Sojuz. Misja ta została zrealizowana w lipcu 1975.
  • Październik 1975 – opuścił szeregi Marynarki Wojennej, ale pozostał czynnym astronautą.
  • Maj 1978 – 26 lutego 1981 – był szefem Korpusu Astronautów NASA.
    • Miał szansę być dowódcą załogi wahadłowca podczas pierwszej misji z laboratorium naukowym Spacelab. Jednakże z powodu opóźnień programu trzeci raz w kosmos już nie poleciał.
  • Czerwiec 1981 – opuścił Korpus Astronautów NASA.

Loty załogowe[edytuj | edytuj kod]

Apollo 12[edytuj | edytuj kod]

W dniach 14 – 24 listopada 1969 odbył swój pierwszy lot kosmiczny na pokładzie statku Apollo 12. Był pilotem modułu księżycowego. Funkcję dowódcy misji pełnił Charles Conrad, zaś pilotem modułu dowodzenia był Richard Gordon. Był to drugi lot kosmiczny, podczas którego dwóch astronautów wylądowało na powierzchni Księżyca. Alan Bean był czwartym człowiekiem, który postawił swoją stopę na Srebrnym Globie. 18 listopada moduł księżycowy „Intrepid” wylądował na Oceanie Burz zaledwie 180 metrów od sondy Surveyor 3, która dotarła tam 19 kwietnia 1967. Krótko po wyjściu astronautów na powierzchnię Księżyca Bean uruchomił kamerę telewizyjną, ale podczas jej ustawiania, przypadkowo na moment skierował ją w stronę Słońca. Doprowadziło to do jej uszkodzenia i w efekcie na Ziemię nie docierał żaden obraz. Astronauci pozostawali na Księżycu przez ponad 31 godzin. Podczas dwóch wyjść zebrali z jego powierzchni 34 kg próbek gruntu i skał. Na Ziemię przywieźli także elementy zdemontowane z sondy Surveyor. 24 listopada kabina załogowa Apolla 12, „Yankee Clipper”, opadła na wody Oceanu Spokojnego. Wysoka fala spowodowała, że kapsuła z astronautami początkowo znalazła się dziobem w dół i dopiero napełnienie pływaków spowodowało, iż odwróciła się do prawidłowej pozycji.

Skylab 3[edytuj | edytuj kod]

28 lipca 1973 wystartował do swojej drugiej misji kosmicznej oznaczonej jako Skylab SL-3. Był jej dowódcą. Na pokładzie statku Apollo towarzyszyli mu Owen Garriott i Jack Lousma. Podczas rekordowej, jak na tamte czasy, misji astronauci prowadzili liczne badania naukowe z dziedziny astronomii i biologii (m.in. dotyczyły one wpływu nieważkości na organizm ludzki). Podczas lotu Bean przez blisko trzy godziny pracował na zewnątrz stacji orbitalnej. 25 września, po ponad 59 dniach lotu, trójka astronautów powróciła na Ziemię, szczęśliwie wodując na Ocenie Spokojnym.

Po opuszczeniu NASA[edytuj | edytuj kod]

Po odejściu w 1981 z NASA niemal cały wolny czas poświęca malarstwu. Ma własną pracownię w Houston. Tematem jego obrazów są loty kosmiczne, ze szczególnym uwzględnieniem misji Apollo. Jego obrazy można obejrzeć również w Internecie.

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Wykaz lotów[edytuj | edytuj kod]

Loty kosmiczne, w których uczestniczył Alan L. Bean
Nr Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania
1
14 października 1969
24 października 1969
Apollo 12
Pilot modułu księżycowego
10 dni 4 godziny 36 minut i 25 sekund
2
28 lipca 1973
25 września 1973
Skylab SL-3
Dowódca misji
59 dni 11 godzin 9 minut i 4 sekundy
Łączny czas spędzony w kosmosie — 69 dni 15 godzin 45 minut i 29 sekund

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]