Dereń jadalny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Dereń jadalny | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | dereniowce |
| Rodzina | dereniowate |
| Rodzaj | dereń |
| Gatunek | dereń jadalny |
| Nazwa systematyczna | |
| Cornus mas L. Sp. pl. 1:117. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Dereń jadalny, dereń właściwy (Cornus mas L.) – gatunek rośliny z rodziny dereniowatych. Pochodzi ze środkowej i południowo-wschodniej Europy i zachodniej Azji, jest uprawiany w wielu krajach świata[2]. W Polsce tylko uprawiany.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Tworzy rozłożysty krzew lub małe drzewo mogące osiągnąć 3–7 m wysokości.
- Liście
- Ulistnienie naprzeciwległe, liście jajowato-eliptyczne.
- Kwiaty
- Drobne, zebrane w nieduże, kuliste baldachy z 4 podsadkami bocznie umieszczonymi i rozwijającymi się jeszcze przed rozwojem liści. Kwiaty składają się z 4-działkowego kielicha, 4 żółtych płatków korony, 1 słupka, 4 pręcików.
- Owoc
- Podługowaty, wiśniowego koloru pestkowiec. Ma cierpki smak.
Biologia i ekologia [edytuj]
W swoim naturalnym środowisku rośnie zwłaszcza w zaroślach i na zalesionych stokach rejonów o łagodnym klimacie. Kwitnie przed rozwojem liści, od marca do kwietnia.
Zastosowanie [edytuj]
- Jest u nas uprawiany jako roślina ozdobna. Ma ozdobny wygląd w marcu i kwietniu, kiedy kwitnie, a także na jesieni, kiedy pojawiają się jego owoce. Jest stosowany również na wysokie żywopłoty. Jest to krzew o skromnych wymaganiach, który dobrze się czuje na słońcu i w półcieniu, znosi gleby wapienne, susze i zanieczyszczone powietrze. W cieniu owocuje słabo i ma luźniejszy pokrój.
- Owoce są jadalne na surowo. Robi się też z nich marmoladę, dżem, nalewki, nadzienie do cukierków i wypalankę w Czechach zwaną Drienkovica a w Niemczech Dirndlbrand.
- Z drewna wyrabiane były koła zębate, jest doskonałe do toczenia.
- Ma działanie antyseptyczne, pomaga zwłaszcza w utrzymaniu higieny ustnej. Obłupana z kory gałązka kwitnącego derenia, pogryziona na końcu jest skutecznym środkiem do czyszczenia zębów[potrzebne źródło].
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-28].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
Bibliografia [edytuj]
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Maciej Mynett, Magdalena Tomżyńska: Krzewy i drzewa ozdobne. Warszawa: MULTICO Oficyna Wyd., 1999. ISBN 83-7073-188-0.
