Smokrzyn łojodajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Drzewo łojowe)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Smokrzyn łojodajny
Triadica sebifera2.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina wilczomleczowate
Rodzaj smokrzyn
Gatunek smokrzyn łojodajny
Nazwa systematyczna
Triadica sebifera (L.) Small
Synonimy

Croton sebifer L., Stillingia sebifera Mich., Sapium sebiferum (L.) Roxb.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Smokrzyn łojodajny (Triadica sebifera), zwany także łojowym drzewem i maścierzą łojodalną – gatunek drzewa z rodziny wilczomleczowatych (Euphorbiaceae). Pochodzi z wschodniej Azji, występuje przede wszystkim we wschodniej części kontynentalnych Chin i na Tajwanie[2]. Występuje również w południowej części Stanów Zjednoczonych jako gatunek inwazyjny, gdzie roślinę sprowadzono w czasach kolonialnych.

Owoce drzewa łojowego

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo o wysokości do 10 m.
Liście
Romboidalne (rzadziej sercowate), całobrzegie, długoogonkowe. Ulistnienie jest naprzemianległe. Liście są jasnozielone a ich spodnia strona jest nieco wyblakła. Jesienią zmieniają barwę na jasnożółtą, pomarańczową, purpurową lub czerwoną.
Kwiaty
Roślina jest jednopienna – na jednym drzewie występują kwiatostany męskie i żeńskie. Żółtozielone lub białe kwiatostany drzewa występują w gronach długości około 20 cm. Wyżej rosną liczne kwiaty męskie, niżej kilka kwiatów żeńskich. Kwiaty męskie mają 2-3-dzielny kielich i 2-3 pręciki, kwiaty żeńskie kielich 3 (4-5)-dzielny i 1 słupek.
Owoce
Zawierająca przeważnie 3 pestki kuliste torebki, podczas rozwoju zmieniają barwę z zielonej na czarnobrązową. Nasiona o średnicy do 7 mm otoczone są woskowatą, tłustą, białą otoczką.

Zastosowania[edytuj | edytuj kod]

  • Na rodzimych terenach drzewa z tłustej otoczki nasion produkuje się tzw. "chiński łój" wykorzystywany do wytworu świec i mydła, natomiast z liści produkuje się czarny barwnik i używane są w ziołolecznictwie do leczenie czyraków. Łój może posłużyć również jako olej roślinny. W dawniejszych czasach wytwarzano też z niego klej służący buddystom w Birmie do naklejania płatków złota na posągi i ściany jako wotów[3].
  • Drzewo produkuje nektar, co czyni z niego dobrą roślinę miododajną.
  • Drewno jest wykorzystywane w przemyśle meblarskim.
  • Roślina jest bardzo ozdobna, szybko rośnie i daje dużo cienia. Szczególnie sprawdza się jako roślina ozdobna na obszarach o dużej amplitudzie temperatur. Jesienią liście drzewa przybierają wiele kontrastujących ze sobą barw.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-26].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-01-10].
  3. Stadtner 2011: 261

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. (Charakterystyka)
  2. Donald M. Stadtner: Sacred Sites of Burma. Bangkok: River Books, 2011. ISBN 9789749863602. (ang.)