Dyrosauridae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Dyrosauridae
de Stefano, 1903
Okres istnienia: 70–35 mln lat temu
Dyrosaurus
Dyrosaurus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd krokodylomorfy
(bez rangi) Neosuchia
Rodzina Dyrosauridae
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dyrosauridaerodzina krokodylomorfów z grupy Neosuchia. Długo były uznawane za zwierzęta wyłącznie afrykańskie, jednak późniejsze odkrycia dowiodły, że Dyrosauridae występowały na niemal wszystkich kontynentach[1]. Była to jedna z nielicznych grup kręgowców, które przetrwały wymieranie kredowe[2]. Dyrosauridae pojawiły się w mastrychcie i dotrwały do eocenu[1]. Według definicji filogenetycznej przedstawionej przez Barbosę i współpracowników w 2008 roku nazwa Dyrosauridae odnosi się do kladu obejmującego ostatniego wspólnego przodka Chenanisuchus i Rhabdognathus i wszystkich jego potomków[2].

Dyrozaury osiągały zróżnicowane rozmiary – przedstawiciele najmniejszych rodzajów, jak Cerrejonisuchus, dorastali do 1,22–2,22 m długości[3], podczas gdy Phosphatosaurus mógł mierzyć nawet 8 m[4]. Długość ponad 7,5 m osiągały prawdopodobnie również Arambourgisuchus, Dyrosaurus i Atlantosuchus[3]. Dyrozaury z grupy Hyposaurinae poruszały się podobnie do gawiala, były jednak lepszymi pływakami od współczesnych krokodyli: mogły pływać szybciej i szybciej przyspieszać, były bardziej wytrzymałe i zwrotne, co wynikało z większej ruchomości ogona u jego podstawy[5].

Przeprowadzona przez Barbosę i współpracowników (2008) analiza filogenetyczna sugeruje, że najbliższymi krewnymi południowoamerykańskiego Guarinisuchus są paleoceńskie formy afrykańskie – Arambourgisuchus i Rhabdognathus. Może to wskazywać, że Dyrosauridae wyewoluowały w Afryce i jeszcze przed końcem kredy przekroczyły Ocean Atlantycki w kierunku zachodnim, docierając do terenów obecnego stanu Pernambuco w Brazylii, gdzie odległość pomiędzy Afryką a Ameryką Południową była i jest najmniejsza, a następnie zasiedlając Amerykę Północną i inne obszary Ameryki Południowej. Możliwa jest również druga ewentualność, według której Dyrosauridae z północnej Afryki przedostały się do zachodniej, z której dotarły do terenów dzisiejszego stanu Pernambuco przecinając Atlantyk w kierunku południowym. Hipotezy te nie muszą się wykluczać, jednak weryfikacja drugiej spośród nich wymaga więcej informacji na temat zachodnioafrykańskich Dyrosauridae[2].

Na obszarze basenu Paraíba na północnym wschodzie Ameryki Południowej Dyrosauridae były stosunkowo rzadkie w mastrychcie, znacząco jednak zróżnicowały się w paleocenie. Jaszczurki z grupy mozazaurów, będące dominującymi morskimi drapieżnikami w późnej kredzie, po wielkim wymieraniu kredowym zostały zastąpione przez Dyrosauridae oraz duże rekiny. Niektóre duże rekiny występujące w mastrychcie na terenie basenu Paraíba wyginęły na przełomie kredy i paleogenu, jednak dwa rodzaje niewielkich rekinów z rodziny lamnowatych przetrwały wymieranie i występowały równolegle z Guarinisuchus. Nie jest pewne, czy zastąpienie mozazaurów przez Dyrosauridae na przełomie kredy i paleogenu było zjawiskiem lokalnym czy też miało charakter globalny[2].

Kladogram Dyrosauridae według Barbosy i współpracowników (2008)[2]
 Dyrosauridae

Chenanisuchus


    
    

Phosphatosaurus



Sokotosuchus



    

Hyposaurus




Dyrosaurus




Guarinisuchus



Arambourgisuchus



Rhabdognathus







Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stéphane Jouve, Mohamed Iarochčne, Baâdi Bouya, Mbarek Amaghzaz. A new dyrosaurid crocodyliform from the Palaeocene of Morocco and a phylogenetic analysis of Dyrosauridae. „Acta Palaeontologica Polonica”. 50 (3), s. 581–594, 2005 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 José Antonio Barbosa, Alexander Wilhelm Armin Kellner, Maria Somália Sales Viana. New dyrosaurid crocodylomorph and evidences for faunal turnover at the K–P transition in Brazil. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 275 (1641), s. 1385–1391, 2008. doi:10.1098/rspb.2008.0110 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Alexander K. Hastings, Jonathan I. Bloch, Edwin A. Cadena, Carlos A. Jaramillo. A new small short-snouted dyrosaurid (Crocodylomorpha, Mesoeucrocodylia) from the Paleocene of northeastern Colombia. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 30 (1), s. 139–162, 2010. doi:10.1080/02724630903409204 (ang.). 
  4. Stéphane Jouve, Baâdi Bouya, Mbarek Amaghzaz. A short-snouted dyrosaurid (Crocodyliformes, Mesoeucrocodylia) from the Palaeocene of Marocco. „Palaeontology”. 48 (2), s. 359–369, 2005. doi:10.111/j.1475-4983.2005.00442.x (ang.). 
  5. Daniela Schwarz-Wings, Eberhard Frey, Thomas Martin. Reconstruction of the bracing system of the trunk and tail in hyposaurine dyrosaurids (Crocodylomorpha; Mesoeucrocodylia). „Journal of Vertebrate Paleontology”. 29 (2), s. 453–472, 2009. doi:10.1671/039.029.0228 (ang.).