Edward Rowny

Edward Rowny
Edward L.Rowny
Lieutenant General
Data i miejsce urodzenia	3 kwietnia 1917 Baltimore
Przebieg służby
Lata służby	1941-1979
Siły zbrojne	United States Army
Stanowiska	negocjator kontroli zbrojeń, doradca ds. wojskowych
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa, wojna koreańska, wojna wietnamska
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Edward L. Rowny (ur. 3 kwietnia 1917 w Baltimore) – generał-porucznik (Lieutenant General) armii amerykańskiej polskiego pochodzenia. Pracował jako negocjator kontroli zbrojeń i doradca ds. wojskowych w administracjach pięciu prezydentów USA – Nixona, Forda, Cartera, Reagana i Busha seniora. Był jednym z inicjatorów użycia śmigłowców w operacjach wojskowych.

Biografia

Rodzina Edwarda Rownego pochodzi z Nagoszewa koło Warszawy.

Rowny uzyskał licencjat na Johns Hopkins University w zakresie inżynierii. Posiada również magisteria z West Point i Yale oraz doktorat American University w zakresie studiów międzynarodowych.

Służył w armii w latach 1941-1979, biorąc udział w II wojnie światowej, wojnach w Korei i Wietnamie. W czasie lądowania we Włoszech objął dowództwo batalionu. Po zakończeniu działań wojennych w Europie został przeniesiony do zespołu planującego inwazję Japonii. W czasie wojny koreańskiej był rzecznikiem generała MacArthura. W czasie wojny wietnamskiej jako zastępca generała Andrew P. O'Meary'ego był odpowiedzialny za transport żołnierzy NATO z Francji.

W 1971 został powołany na przedstawiciela USA podczas rokowań SALT i piastował to stanowisko do 1979, kiedy to odszedł na emeryturę, wyrażając w ten sposób dezaprobatę w stosunku do administracji Cartera. Po wyborze na prezydenta Ronalda Reagana, Rowny został powołany w randze ambasadora na przewodniczącego rokowań START I (przez cztery lata), a następnie specjalnego doradcy ds. kontroli zbrojeń w administracji prezydentów Reagana i Busha, aż do 1990, kiedy przeszedł na emeryturę.

Obecnie jest konsultantem międzynarodowym. Napisał też książkę It Takes One to Tango (1992) o swojej służbie u pięciu prezydentów USA i negocjacjach z ZSRR. Mieszka w Waszyngtonie.

Działalność polonijna

Rowny jako młody człowiek był uczestnikiem pogrzebu Ignacego Jana Paderewskiego, który odbył się w Katedrze św. Patryka w Nowym Jorku w 1941. Wydarzenie to wywarło wielki wpływ na jego życie. W 1994 został przewodniczącym Paderewski Living Memorial, mającego na celu podtrzymywanie dziedzictwa wielkiego polskiego patrioty, pianisty i kompozytora. Wchodził także w skład delegacji, która w 1992 przywiozła ciało Paderewskiego z cmentarza Arlington do wolnej Polski.

Rowny jest aktywnym członkiem-założycielem i wiceprezydentem Amerykańsko-Polskiego Komitetu Doradczego (American Polish Advisory Council).

W 2005, w 25. rocznicę powstania NSZZ „Solidarność”, otrzymał Medal Wolności Trumana-Reagana (Truman-Regan Medal of Freedom) od Fundacji Pamięci Ofiar Komunizmu.

Odznaczenia

• Distinguished Service Medal
• Medal Srebrnej Gwiazdy – trzykrotnie
• Legia Zasługi – trzykrotnie
• Brązowa Gwiazda – dwukrotnie
• Medal Lotniczy
• Prezydencki Medal Obywatelski
• Army of Occupation Medal
• United Nations Korea Medal (ONZ)
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Medal „Za kampanię w Wietnamie” (Wietnam Południowy)

Publikacje

• Strategic Force Modernization and Arms Control (1986)
• It Takes One to Tango (1992) – wyd. pol. Tango z niedźwiedziem, Imbir 2007, tłum. Dawid Dastych, wstęp: Radosław Sikorski
• Engineer Memoirs (1995)
• Smokey Joe & The General – zapowiedź wyd.

Bibliografia

• American Polish Advisory Council – Gen. Edward L. Rowny (ang.) [dostęp 2013-0407]