Edward i Krystyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edward i Krystyna
Eduardo e Cristina
Rodzaj opera seria
Muzyka Gioacchino Rossini
Libretto G. F. Schmidt, A. L. Tottola i G. Bevilacqua Aldobrandini
Liczba aktów 2
Język oryginału włoski
Data powstania 1819
Premiera 24 kwietnia 1819
Teatro San Benedetto Wenecja
poprzednia
Hermiona
następna
Dziewica z jeziora

Edward i Krystyna (wł.: Eduardo e Cristina) – opera seria Gioacchina Rossiniego – w dwóch aktach, do której libretto napisali Giovanni Frederico Schmidt, Andrea Leone Tottola i Gherardo Bevilacqua Aldobrandini, jej premiera miała miejsce w Wenecji 24 kwietnia 1819 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Niemal nazajutrz po premierze Hermiony (27 marca 1819) Rossini wyjechał z Neapolu do Wenecji, dokąd wzywał go kontrakt na napisanie kolejnej opery, dramatu muzycznego Eduardo e Cristina. Libretto Giovanniego Schmidta było już wykorzystane w 1810 roku przez Pavesiego do opery pod tym samym tytułem. Dla potrzeb Rossiniego opracował je ponownie Andrea Tottola, a ostatecznej redakcji dokonał Gerhardo Bevillacqua Aldobrandini[1]. Rossini nie wysilał się zbytnio nad muzyką do nowej opery z 26 "numerów" 18 przeniósł z trzech poprzednich oper (4 z Ricciarda i Zoraidy , 5 z Hermiony i 9 z Adelajdy z Burgundii; zastosował też w szerokim zakresie recitativo secco. Impresario teatru San Benedetto chciał mieć operę na otwarcie sezonu wiosennego. Rossini zajęty pracą nad Hermioną, zwrócił mu lojalnie uwagę, że w zakreślonym terminie nie będzie w stanie napisać i przygotować całkiem nowej opery. Uzgodniono więc, że kompozytor może włączyć do utworu fragmenty swoich wcześniejszych oper, nieznanych w Wenecji, byle tylko nadawały się do sytuacji scenicznych nowego libretta[2].

Opera przyniosła Rossiniemu jeden z największych sukcesów w karierze. Premiera miała miejsce 24 kwietnia 1819 roku. Przedstawwienie rozpoczęło się o ósmej wieczorem, a zakończyło o drugiej w nocy, gdyż prawie wszystkie numery musiały być bisowane. Wśród śpiewaków największe laury zbierała występująca w roli Krystyny, Rosa Morandi, ta sama, która 9 lat wcześniej przyczyniła się do sukcesu Weksla małżeńskiego. Według Stendhala pewien kupiec neapolitański, obecny na premierze, zaczął dopytywać swego sąsiada o powody, dla którego zmieniono libretto do znanej mu z Neapolu opery. Wiadomość rozeszła się błyskawicznie po teatrze w czasie antraktu. Wywołała jednak tylko rozbawienie publiczności, która poczytała librecistom za złe, że nie potrafili stworzyć tekstu lepiej odpowiadającego talentowi Rossiniego. Wskutek powodzenia utworu kompozytor pozostał w Wenecji dłużej, mniej więcej do 20 maja[3]. Poza Wenecją Edward i Krystyna doczekał się niewielu wystawień i za każdym razem był znacznie przerabiany. W 1821 roku w Turynie w roli Edwarda wystąpiła Giuditta Pasta[4].

Osoby i pierwsza obsada[edytuj | edytuj kod]

Rola[5] Głos Premiera 27 marca 1819
(Pierwsza obsada)
Krystyna, córka króla szwedzkiego sopran Rosa Morandi
Edward, mąż Krystyny, dowódca wojsk szwedzkich alt Carolina Cortesi
Karol, król Szwecji tenor Eliodoro Bianchi
Jakub, książę Szkocji bas Luciano Bianchi
Altei tenor Vincenzo Fracalini

Treść[edytuj | edytuj kod]

Akcja opery rozgrywa się w Szwecji, za panowania któregoś z trzynastu szwedzkich Karolów. Dowódca wojsk szwedzkich, Edward poślubia potajemnie córkę króla Szwecji. Ojciec chce ją wydać za księcia Szkocji Jakuba. Edward i Krystyna postanawiają uciec wraz z synem Gustawem, który się w międzyczasie urodził. Król odkrywa istnienie potomka, a Edward przyznaje się do ojcostwa. Oboje: Edward i Krystyna trafiają do lochu. Tymczasem na Sztokholm uderzają wojska rosyjskie. Uwolniony z więzienia przez przyjaciela Edward dokonuje cudów męstwa w obronie ojczyzny, czym zasługuje sobie na wdzięczność teścia. Król uznaje małżeństwo córki[6].

Nagranie[edytuj | edytuj kod]

  • Jara, Acosta, Dumitru, Gorny, pod dyr. Cortiego (Bongoiovanni 1997)[4]

Przypisy

  1. Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 141.
  2. Podobne montaże zwane w żargonie operowym centoni nie należały wówczas do rzadkości. Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 142.
  3. Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 142-143.
  4. 4,0 4,1 Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 309.
  5. Tabela na podstawie Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 309.
  6. Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. s. 307. Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 141-142.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Kamiński: Tysiąc i jedna opera. T. 2. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne SA, 2008. ISBN 978-83-224-0900-8.
  • Wiarosław Sandelewski: Rossini. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1980. ISBN 83-224-0133-7.