Ekstraliga żużlowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ligi żużlowej. Zobacz też: Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o..
Ekstraliga żużlowa
Speedway Ekstraliga
Sports current event.svg ENEA Ekstraliga
Państwo Polska Polska
Oficjalny skrót SE
Dyscyplina żużel
Organizator rozgrywek Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o.
Data założenia 2000
Założyciel PZM
Poprzednia nazwa I liga żużlowa
Przekształcona
na zawodową
2000
Prezes Ryszard Kowalski
Przewodniczący Rady Nadzorczej Andrzej Grodzki
Partner TV nc+
TVN Turbo
nSport
Sponsor tytularny Mobilking
(od maja do sierpnia 2008)
CenterNet
(od sezonu 2008 do 2010)
Enea
(od sezonu 2012)
Rozgrywki
Liczba drużyn 8
Zwycięzca mistrz Polski
Niższy poziom ligowy I liga
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Polonia Bydgoszcz
Obecny zwycięzca Falubaz Zielona Góra
Najwięcej zwycięstw Unia Tarnów – 3
Falubaz Zielona Góra – 3
Oficjalna strona internetowa

Ekstraliga żużlowa (oficjalna nazwa Speedway Ekstraliga) – najwyższa w hierarchii klasa ligowych rozgrywek żużlowych w Polsce (I poziom ligowy), utworzona w 1999 roku w miejsce amatorskiej I ligi. Liga profesjonalna (od sezonu 2007 w pełni zawodowa). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie – począwszy od sezonu 2000systemem kołowym (od sezonu 2005 wraz z fazą play-off), jako mistrzostwa kraju i przeznaczone są dla najlepszych polskich klubów żużlowych. Triumfator Ekstraligi zostaje jednocześnie mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny relegowane są do I ligi.

W latach 2000-2006 zarządzana przez Polski Związek Motorowy (Główną Komisję Sportu Żużlowego), zaś od 21 lutego 2007 przez Ekstraligę Żużlową Sp. z o.o. Do udziału w jej rozgrywkach zostają dopuszczone wyłącznie kluby posiadające status profesjonalny (tj. działające w formie spółki akcyjnej lub sportowej spółki akcyjnej), które – po spełnieniu wszelkich niezbędnych kryteriów – otrzymały roczną licencję na występy na tym szczeblu (możliwe jest również wydawanie tzw. licencji warunkowych).

Ekstraliga żużlowa jest obok piłkarskiej Ekstraklasy najlepszą ligą sportową w Polsce jeśli chodzi o frekwencję na meczach.

Format[edytuj | edytuj kod]

Sezon ligowy składa się z dwóch części: rundy zasadniczej (każdy z każdym mecz u siebie i na wyjeździe) i rundy finałowej (zwanej potocznie play-offami). W ramach rundy zasadniczej przeprowadzanych jest 18 kolejek ligowych (w każdej po 5 meczy) – 9 w I fazie i 9 w II fazie (rewanżowej). Za zwycięstwo w poszczególnym spotkaniu drużyna otrzymuje 2 punkty, za remis 1 punkt, a za porażkę 0 punktów. W II fazie rundy zasadniczej lepszy zespół w dwumeczu dostaje dodatkowo tzw. punkt bonusowy.

4 pierwsze drużyny w końcowej tabeli rundy zasadniczej kwalifikuje się do rundy finałowej, a ostatnie 2 zespoły walczą w dwumeczu o utrzymanie. I rundę fazy play-off stanowią 2 dwumecze. Ich zwycięzcy awansują do finału gdzie będą rywalizować o tytuł DMP na żużlu.

Pierwsza trójka drużyn z Ekstraligi staje na podium Drużynowych Mistrzostw Polski. Ostatni zespół tabeli końcowej rozgrywek (przegrany barażu o utrzymanie) spada do I ligi, natomiast przedostatni (zwycięzca barażu o utrzymanie) rozgrywa mecz barażowy z wicemistrzem I ligi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzenie Ekstraligi ma ścisły związek z przekształceniem „starej” 1 ligi żużlowej (amatorskiej) w rozgrywki zawodowe (liga profesjonalna). Wszystkie kluby chcące w niej występować musiały zmienić swój status prawny i ze stowarzyszeń przekształcić się w spółki akcyjne (SA), bądź sportowe spółki akcyjne (SSA). Powołanie Ekstraligi wiązało się również ze zmniejszeniem liczby drużyn uczestniczących w najwyższej klasie rozgrywkowej z 10 do 8. 8 maja 2008 sponsorem głównym Ekstraligi został operator sieci telefonii komórkowej Mobilking, a od 4 sierpnia 2008 (faktycznie 8 października 2008) sponsorem strategicznym (tytularnym) ligi był CenterNet (co wiązało się ze zmianą nazwy rozgrywek na CenterNet Mobile Speedway Ekstraliga). Umowa wygasła wraz z końcem sezonu 2010. W sezonie 2011 Ekstraliga nie posiadała sponsora głównego. Od 2012 roku sponsorem Ekstraliga będzie koncern energetyczny Enea i od tego sezonu rozgrywki będą się nazywać Enea Ekstraliga. Umowę podpisano na trzy sezony.

2000-2004[edytuj | edytuj kod]

Przez pierwszych pięć sezonów zasady rozgrywek pozostawały niezmienne. Po rundzie zasadniczej (14 kolejek) liga dzieliła się na dwie grupy – mistrzowską (z udziałem drużyn z miejsc od 1 do 4) i spadkową (z udziałem zespołów z miejsc od 5 do 8). Każda z grup ponownie rozgrywała mecze z każdą z drużyn w swojej grupie (u siebie i na wyjeździe). Do rundy finałowej zespoły przystępowały z zaliczeniem punktów zdobytych w rundzie zasadniczej.

2005[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zmiany regulaminowe przyniósł sezon 2005. Zastosowano sprawdzony w brytyjskiej lidze punkt bonusowy. Drużyna, która wygrała dwumecz w rundzie zasadniczej otrzymywała dodatkowy punkt do tabeli. Spowodowało to, że drużyna która przegrała mecz nadal walczyła o jak najmniejszą porażkę, by w kontekście meczu rewanżowego walczyć o punkt. Wrócono także do znanej przed 2000 rokiem rundy play-off, choć nieco zmodyfikowanej. Zespoły 3-6 po rundzie zasadniczej rozgrywały mecze ćwierćfinałowe, w półfinałach czekały już dwa najlepsze zespoły. Ten system jednak nie sprawdził się, ponieważ zespoły 1-2 oraz 7-8 miały długą przerwę w rozgrywaniu spotkań, co miało obniżyć ich szansę z drużynami, które do meczów z nimi przystępowały „z marszu”.

2006[edytuj | edytuj kod]

Sezon 2006 przyniósł rewolucyjne zmiany. Zgodnie z zasadą Unii Europejskiej o swobodnym przepływie siły roboczej (pracowników, otwarto rynek na obywateli innych krajów. Dotąd w różnych sezonach ograniczano ilość obcokrajowców w meczu do 1 lub 2. Od roku 2006 drużyny mogły kontraktować dowolną ilość obcokrajowców (stranieri). Pozostawiono jednak przepis, że w meczu drużynę może reprezentować tylko dwóch stałych uczestników Grand Prix.

Pozostawiono przepis o punkcie bonusowym. Zrezygnowano jednak z play-offów i powrócono do podziału ligi na dwie grupy w rundzie finałowej (tutaj także można było zdobyć punkt bonusowy).

2007[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki w 2007 przyniosły kolejne poważne zmiany. Był to pierwszy sezon w pełni zawodowej ligi. Prowadzenie rozgrywek przejęła Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o. Zasady wyłonienia mistrza zmieniły się i zastosowano nigdzie dotąd niestosowaną innowacyjną formułę play-offów. Po rundzie zasadniczej do rundy finałowej awansowała (tak jak w 2005) czołowa szóstka, jednak tym razem wszystkie sześć zespołów zagrały od ćwierćfinałów (1 z 6, 2 z 5 oraz 3 z 4). Do półfinałów awansują zwycięzcy oraz ten z przegranych zespołów, który przegrał najmniejszą różnicą punktów. W półfinałach zmierzyły się pary 1A z 1B oraz 2A z 3A (gdzie A to zwycięzca a B przegrany z półfinałów, a liczby oznaczają kolejność w „tabeli” zwycięzców i przegranych).

Zmieniła się także tabela biegowa (drobna modyfikacja w układzie par). Jednak największe zmiany w meczu to wprowadzenie złotej rezerwy taktycznej (Jokera) przy przegrywaniu różnicą minimum 10 punktów.

2008[edytuj | edytuj kod]

Sponsorem głównym Ekstraligi został od tego sezonu operator sieci telefonii komórkowej Mobilking, a tytularnym CenterNet. Wprowadzono też drobne zmiany w regulaminie rozgrywek Ekstraligi dotyczące terminów rozgrywania meczów zaległych.

2009[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszą zmianą przed tym sezonem było zniesienie złotej rezerwy taktycznej (Jokera).

2010-2013[edytuj | edytuj kod]

Na konferencji PZM w listopadzie 2010 ustalono kilka zmian w rozgrywkach SE, od sezonu 2011 wprowadzono KSM, natomiast od sezonu 2012 ekstraliga żużlowa będzie liczyła dziesięć zespołów. W składzie każdego zespołu obowiązkowo będzie musiało startować czterech zawodników polskich, w tym dwóch młodzieżowców. W składzie będzie mógł jeździć tylko jeden zawodnik cyklu Grand Prix.

Wraz z powiększeniem ligi do dziesięciu zespołów zmieni się formuła fazy play-off. Do tej fazy rozgrywek awansują cztery najlepsze zespoły po rundzie zasadniczej. Pierwsza runda play-off będzie rozgrywana na krzyż (tj. 1 z 4 i 2 z 3). Zespoły z miejsc 9-10 po rundzie zasadniczej będą walczyć o utrzymanie w Ekstralidze.

od 2014[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 2014 Ekstraliga ponownie będzie liczyć 8 zespołów. Od tego sezonu jeden mecz kolejki będzie również rozgrywany w sobotę. Kolejnymi zmianami od tego sezonu będą m.in. nowe stroje drużyn uczestniczących w Ekstralidze, jednolite regulaminy dla wszystkich lig, przerwa wakacyjna w lipcu a także ogłaszanie obsady biegów nominowanych poprzez umieszczanie ich na specjalnej tablicy magnetycznej. Ponadto od tego sezonu będą organizowane również Międzynarodowe Mistrzostwa Ekstraligi[1].

Transmisje telewizyjne[edytuj | edytuj kod]

Pierwszą telewizją pokazującą mecze Ekstraligi Żużlowej na żywo była Wizja Sport – w latach 2000-2001. Po upadku tej stacji w 2002 transmisje meczów zostały przeniesione do kanału Polsat Sport. W czasie gdy Polsat Sport transmitował mecze Ekstraligi, transmisje meczów były pokazywane również na antenie TV Puls. Polsat Sport transmitował mecze Ekstraligi do 2007. Od 2008 partnerem telewizyjnym Ekstraligi Żużlowej była Telewizja Polska. Transmitowała ona wybrane mecze na kanałach TVP Sport, internetowym iTVP oraz TVP Info. Współpraca z Telewizją Polską została zakończona wraz z zakończeniem sezonu 2012. Od sezonu 2013 Enea Ekstraliga transmitowana będzie na nowo powstałej platformie nc+ oraz w TVN Turbo.

Kluby Ekstraligi żużlowej w sezonie 2013[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ekstraliga żużlowa 2013.

Zestawienie medalistów[edytuj | edytuj kod]

Medaliści[edytuj | edytuj kod]

Sezon Gold medal icon.svg Silver medal icon.svg Bronze medal icon.svg
2000
wyniki
Polonia Bydgoszcz Polonia Piła Stal Gorzów Wlkp.
2001
wyniki
Apator Toruń WTS Wrocław Polonia Bydgoszcz
2002
wyniki
Polonia Bydgoszcz Unia Leszno WTS Wrocław
2003
wyniki
Włókniarz Częstochowa Apator Toruń Polonia Bydgoszcz
2004
wyniki
Unia Tarnów WTS Wrocław Włókniarz Częstochowa
2005
wyniki
Unia Tarnów Polonia Bydgoszcz Włókniarz Częstochowa
2006
wyniki
WTS Wrocław Włókniarz Częstochowa Polonia Bydgoszcz
2007
wyniki
Unia Leszno Unibax Toruń WTS Wrocław
2008
wyniki
Unibax Toruń Unia Leszno ZKŻ Zielona Góra
2009
wyniki
Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Włókniarz Częstochowa
2010
wyniki
Unia Leszno Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń
2011
wyniki
Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Stal Gorzów Wlkp.
2012
wyniki
Unia Tarnów Stal Gorzów Wlkp. Unibax Toruń
2013
wyniki
Stelmet Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Unia Tarnów

Klasyfikacja medalowa[edytuj | edytuj kod]

Lp. Klub Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Razem
1. Zielona Góra 3 1 1 5
2. Tarnów 3 0 1 4
3. Toruń 2 4 2 8
4. Leszno 2 3 0 5
5. Bydgoszcz 2 1 3 6
6. Wrocław 1 2 2 5
7. Częstochowa 1 1 3 5
8. Gorzów Wielkopolski 0 1 2 3
9. Piła 0 1 0 1

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]