Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlu
Państwo Polska
Dyscyplina żużel
Data założenia 1948
Założyciel Polski Związek Motorowy
Partner TV nc+
Rozgrywki
Liczba drużyn 21+1
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca PKM Warszawa
Obecny zwycięzca Falubaz Zielona Góra
Najwięcej zwycięstw Unia Leszno

Drużynowe mistrzostwa Polski na żużlupolskie rozgrywki ligowe w sporcie żużlowym, rozgrywane na torach klasycznych, pod patronatem Głównej Komisji Sportu Żużlowego (części Polskiego Związku Motorowego). Pierwsze zawody ligowe odbyły się w 1948 roku. Od tamtego czasu system rozgrywek ulegał wielokrotnym zmianom.

Obecnie najwyższa klasa rozgrywkowa – Ekstraliga – przekształcona została z ligi klubów-stowarzyszeń w profesjonalną ligę opartą na sportowych spółkach akcyjnych. Pierwotnie zarządzana przez Polski Związek Motorowy (w latach 1948–2006). Obecnie ligą zarządza powołana w czerwcu 2006 spółka Ekstraliga Żużlowa Sp. z o.o.

Zasady[edytuj | edytuj kod]

Rozgrywki podzielone są na trzy ligi. Najwyższą ligą jest Ekstraliga, niższe ligi to I liga i II liga. Mecze w pierwszej fazie sezonu rozgrywa się systemem „każdy z każdym”, raz na własnym torze, drugi raz na wyjeździe. Kolejną jest faza finałowa, po której ustala się ostateczną kolejność drużyn. Za zwycięstwo drużynie przyznaje się 2 punkty w tabeli, za remis – 1. Ponadto od 2005 roku przyznaje się dodatkowy punkt za lepszy bilans punktów w dwumeczu.

Ostatnie zespoły w końcowej tabeli Ekstraligi i I ligi zostają zdegradowane do niższych lig, a przedostatnie biorą udział w meczach barażowych z drugimi zespołami odpowiednio I i II ligi. Pierwsze zespoły I i II ligi awansują do wyższych lig. Z kolei pierwszy zespół Ekstraligi uzyskuje tytuł Drużynowego Mistrza Polski.

Mecz ligowy składa się z 15 wyścigów, zwanych biegami. W każdym biegu uczestniczy czterech zawodników, po dwóch z jednej drużyny. Zawodnicy wykonują cztery okrążenia ze wspólnego startu. Zwycięzca otrzymuje 3 punkty, drugi zawodnik 2, trzeci 1 pkt, a zawodnik, który biegu nie ukończy lub dotrze na metę ostatni, pozostaje bez punktu. Punkty wszystkich zawodników danej drużyny trafiają na wspólne konto. Składy w pierwszych trzynastu biegach są ustalane przez trenerów obu drużyn przed meczem. Czternasty i piętnasty bieg są nominowane, to znaczy, że trenerzy po trzynastu biegach decydują o składach do nich. Ponadto gdy zespół przegrywa sześcioma punktami może skorzystać z rezerwy taktycznej, to znaczy może zmienić zawodnika w którymś biegu. W 2008 roku, w ekstralidze zespół przegrywający przynajmniej dziesięcioma punktami mógł raz skorzystać ze złotej rezerwy taktycznej, tzw. jokera (którego punkty były liczone podwójnie), jednak już w następnym sezonie wycofano się z pomysłu wprowadzania złotej rezerwy.

W składzie każdej drużyny znajduje się sześciu zawodników posiadających licencje przyznane przez GKSŻ oraz do dwóch rezerwowych. Polski regulamin nakazuje drużynom posiadanie w składzie podstawowym co najmniej jednego zawodnika młodzieżowego, czyli w wieku do 21 lat.

Od sezonu 2006 w drużynach ligowych (oraz na inne zawody, m.in. MPPK, MDMP) występować mogą zawodnicy obcokrajowi bez dotychczasowych ograniczeń, na identycznych zasadach jak zawodnicy krajowi. Zakaz zatrudniania zawodników z cyklu Grand Prix w niższych ligach zniesiono od 2007. Dotychczas obcokrajowcy startować mogli tylko w meczach ligowych, jeden lub dwóch w drużynie (w zależności od szczegółowych zasad w danym roku). Nie mogli pełnić roli zawodnika młodzieżowego, a liczba zakontraktowanych obcokrajowców była ściśle ograniczona.

Zespoły[edytuj | edytuj kod]

Na przestrzeni lat liczba zespołów i miasta ich pochodzenia zmieniały się nieznacznie. Najwięcej zespołów występowało w lidze w jej początkach, gdy nie było jeszcze konieczne np. posiadanie bandy na torze oraz dozwolone były starty na zwykłych motocyklach drogowych (a początkowo, z przyczyn finansowych, specjalnych motocyklów w ogóle w Polsce nie było).

Obecnie w trzech ligach startują 22 zespoły: 8 w Ekstralidze, 8 w I lidze oraz 6 w II lidze. W I lidze na specjalnych zasadach startuje zespół z Łotwy.

Od 2005 roku kluby występujące w Ekstralidze spełniać muszą warunki licencyjne dotyczące infrastruktury oraz płynności finansowej, które weryfikuje Komisja Licencyjna PZM. Stadiony muszą posiadać co najmniej 2000 miejsc siedzących, zadaszoną trybunę honorową, sztuczne oświetlenie oraz bandę powietrzną wokół toru, zwiększającą bezpieczeństwo zawodników. Ponadto kluby muszą wykazywać brak zadłużeń wobec PZM, zawodników, ZUS-u i urzędu skarbowego oraz prowadzić coroczny audyt wewnętrzny. Niespełnienie warunków przez klub Ekstraligowy grozi degradacją, co dotychczas nastąpiło raz – w 2006 roku Wybrzeżu Gdańsk odmówiono przyznania licencji i zdegradowano do I ligi.

Medaliści[edytuj | edytuj kod]

Rok Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg
1948 → wyniki PKM Warszawa LKM Leszno Olimpia Grudziądz
1949 → wyniki [a] LKM Unia Leszno KM Stal Ostrów Wielkopolski
Skra Związkowiec Warszawa
1950 → wyniki Unia Leszno Budowlani Rybnik Stal Ostrów Wielkopolski
1951 → wyniki Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Górnik Rybnik
1952 → wyniki Unia Leszno CWKS Wrocław Spójnia Wrocław
1953 → wyniki Unia Leszno Gwardia Bydgoszcz Spójnia Wrocław
1954 → wyniki Unia Leszno Spójnia Wrocław Kolejarz Rawicz
1955 → wyniki Gwardia Bydgoszcz Kolejarz Rawicz Sparta Wrocław
1956 → wyniki Górnik Rybnik Ślęza Wrocław Gwardia Bydgoszcz
1957 → wyniki Górnik Rybnik Sparta Wrocław Polonia Bydgoszcz
1958 → wyniki Górnik Rybnik Sparta Wrocław Unia Leszno
1959 → wyniki Włókniarz Częstochowa Górnik Rybnik Legia Warszawa
1960 → wyniki Stal Rzeszów Legia Gdańsk Polonia Bydgoszcz
1961 → wyniki Stal Rzeszów Górnik Rybnik Polonia Bydgoszcz
1962 → wyniki Górnik Rybnik Stal Rzeszów Unia Leszno
1963 → wyniki Górnik Rybnik Stal Rzeszów Sparta Wrocław
1964 → wyniki Górnik Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Polonia Bydgoszcz
1965 → wyniki ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Wybrzeże Gdańsk
1966 → wyniki ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Stal Rzeszów
1967 → wyniki ROW Rybnik Wybrzeże Gdańsk Sparta Wrocław
1968 → wyniki ROW Rybnik Stal Gorzów Wielkopolski Sparta Wrocław
1969 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Śląsk Świętochłowice ROW Rybnik
1970 → wyniki ROW Rybnik Śląsk Świętochłowice Kolejarz Opole
1971 → wyniki Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski ROW Rybnik
1972 → wyniki ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz Śląsk Świętochłowice
1973 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Śląsk Świętochłowice Falubaz Zielona Góra
1974 → wyniki Włókniarz Częstochowa Stal Gorzów Wielkopolski ROW Rybnik
1975 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno
1976 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Włókniarz Częstochowa Unia Leszno
1977 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Włókniarz Częstochowa
1978 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Wybrzeże Gdańsk Włókniarz Częstochowa
1979 → wyniki Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra
1980 → wyniki Unia Leszno ROW Rybnik Start Gniezno
1981 → wyniki Falubaz Zielona Góra Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno
1982 → wyniki Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski
1983 → wyniki Stal Gorzów Wielkopolski Unia Leszno Apator Toruń
1984 → wyniki [b] Unia Leszno Stal Gorzów Wielkopolski Falubaz Zielona Góra
1985 → wyniki Falubaz Zielona Góra Wybrzeże Gdańsk Unia Leszno
1986 → wyniki Apator Toruń Polonia Bydgoszcz Unia Leszno
1987 → wyniki Unia Leszno Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski
1988 → wyniki Unia Leszno ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz
1989 → wyniki Unia Leszno Falubaz Zielona Góra ROW Rybnik
1990 → wyniki Apator Toruń ROW Rybnik Polonia Bydgoszcz
1991 → wyniki Morawski Zielona Góra Motor Lublin Apator Toruń
1992 → wyniki Polonia Bydgoszcz Stal Gorzów Wielkopolski Apator Toruń
1993 → wyniki Sparta Polsat Wrocław Polonia Jutrzenka Bydgoszcz Apator Elektrim Toruń
1994 → wyniki Sparta Polsat Wrocław Unia Tarnów Apator Elektrim Toruń
1995 → wyniki Sparta Polsat Wrocław Apator Elektrim Toruń Polonia Jutrzenka Bydgoszcz
1996 → wyniki Włókniarz Malma Częstochowa Apator DGG Toruń Polonia Philips Piła
1997 → wyniki Jutrzenka Polonia Bydgoszcz Pergo Gorzów Wielkopolski Polonia Philips Piła
1998 → wyniki Jutrzenka Polonia Bydgoszcz Polonia Piła Van Pur Rzeszów
1999 → wyniki Ludwik Polonia Piła Atlas Wrocław Lotos Wybrzeże Gdańsk
2000 → wyniki Polonia Bydgoszcz Ludwik Polonia Piła Pergo Gorzów Wielkopolski
2001 → wyniki Apator Adriana Toruń Atlas Wrocław Bractwo Polonia Bydgoszcz
2002 → wyniki Point S Polonia Bydgoszcz Unia Leszno Atlas Wrocław
2003 → wyniki Top Secret Włókniarz Częstochowa Apator Adriana Toruń Plusssz Polonia Bydgoszcz
2004 → wyniki Unia Tarnów Atlas Wrocław Złomrex Włókniarz Częstochowa
2005 → wyniki Unia Tarnów Budlex Polonia Bydgoszcz Złomrex Włókniarz Częstochowa
2006 → wyniki Atlas Wrocław Złomrex Włókniarz Częstochowa Budlex Polonia Bydgoszcz
2007 → wyniki Unia Leszno Unibax Toruń Atlas Wrocław
2008 → wyniki Unibax Toruń Unia Leszno ZKŻ Kronopol Zielona Góra
2009 → wyniki Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Cognor Włókniarz Częstochowa
2010 → wyniki Unia Leszno Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń
2011 → wyniki Stelmet Falubaz Zielona Góra Unia Leszno Caelum Stal Gorzów Wielkopolski
2012 → wyniki Azoty Tauron Tarnów Stal Gorzów Wielkopolski Unibax Toruń
2013 → wyniki Stelmet Falubaz Zielona Góra Unibax Toruń Unia Tarnów
2014 → wyniki

Klasyfikacja medalowa[edytuj | edytuj kod]

Lp. Klub Gold medal with cup.svg Silver medal with cup.svg Bronze medal with cup.svg Razem
1. Unia Leszno 13 7 7 27
2. ROW Rybnik 12 6 5 23
3. Stal Gorzów Wielkopolski 7 12 4 23
4. Polonia Bydgoszcz 7 7 11 25
5. Falubaz Zielona Góra 7 2 4 13
6. Sparta Wrocław 4 7 8 19
7. KS Toruń 4 6 7 17
8. Włókniarz Częstochowa 4 3 5 12
9. Unia Tarnów 3 1 1 5
10. Stal Rzeszów 2 2 2 6
11. Polonia Piła 1 2 2 5
12. PKM Warszawa 1 0 0 1
13. Wybrzeże Gdańsk 0 3 2 5
14. Śląsk Świętochłowice 0 3 1 4
15. Legia Warszawa 0 2 1 3
16. KM Ostrów Wielkopolski 0 1 1 2
Kolejarz Rawicz 0 1 1 2
18. Motor Lublin 0 1 0 1
Skra Warszawa 0 1 0 1
20. Start Gniezno 0 0 1 1
Olimpia Grudziądz 0 0 1 1
Kolejarz Opole 0 0 1 1

Uwagi

  1. Drugie miejsce ex aequo zajęły kluby KM Stal Ostrów Wielkopolski oraz Skra Związkowiec Warszawa.
  2. Zespół Unii Leszno decyzją GKSŻ został pozbawiony tytułu mistrzowskiego, zobacz: Speedway w Polsce 1984.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]