Euterpa warzywna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Euterpa warzywna
Açaizeiro no palácio.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd arekowce
Rodzina arekowate
Rodzaj euterpa
Gatunek euterpa warzywna
Nazwa systematyczna
Euterpe oleracea Mart.
Synonimy

Hist. nat. palm. 2:29, t. 28-30. 1824

"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Serwowany miąższ z owoców açaí
Euterpe oleracea

Euterpa warzywna, warzywnia warzywna (Euterpe oleracea) – gatunek z rodziny arekowatych (palm). Pochodzi z terenów tropikalnych Ameryki Południowej, ale został szeroko rozprzestrzeniony w strefie międzyzwrotnikowej na całym świecie.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Drzewo dorastające do 15 m wysokości. Długie liście do 3,5 m długości skupione są na szczycie pnia. Kwiatostan rozgałęziony, obupłciowy. kwiaty gęste o białym kielichu i czerwonej koronie. Owocem jest kulista, jednonasienna, włóknista jagoda w kolorze ciemnofioletowym.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Plantacja palm w Brazylii

Szczyty pędu oraz młode części kwiatostanu są spożywane jako jarzyna, niekiedy używane do wyrobu przetworów marynowanych lub solonych.

Owoce (portugal. açaí, ang. acai berries) – podobne z wyglądu do winogron, lecz mniejsze – zawierają pojedynczą dużą pestkę (7-10 mm średnicy) i bardzo niewiele miąższu. Drzewo rodzi je dwa razy rocznie w kilku, a nawet kilkunastu gronach, zawierających od 500 do 900 jagód.

Miąższ jest wykorzystywany w tradycyjnej kuchni brazylijskiej. W Amazonii jest wręcz podstawą diety mieszkańców dżungli, stanowiąc wagowo do 42% ogółu pożywienia[2].

W położonym na północy stanie Pará miąższ jest zwykle podawany z tapioką i – w zależności od regionu – solony bądź słodzony cukrem lub miodem (sam nie jest słodki, posiada jednak wyróżniający te owoce aromat). W południowej Brazylii spożywa się go na zimno, najczęściej z granolą, a potrawa ta nosi nazwę "açaí na tigela". Wykorzystuje się miąższ również do produkcji lodów i napojów. Sok wyciśnięty z miąższu używany jest również do produkcji napojów alkoholowych[3]. Od lat dziewięćdziesiątych XX wieku sok i koncentraty stały się popularnie na całym świecie, zwłaszcza w USA.

W maju 2009 roku Agencja Bloomberg alarmowała, że rosnąca popularność soku z tych owoców w Stanach Zjednoczonych "pozbawia mieszkańców dżungli brazylijskiej bogatego w proteiny pożywienia, które od pokoleń jest podstawą ich diety"[4].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-01].
  2. R. Murrieta, D.L. Dufour, A.D. Siqueira: Food consumption and subsistence in three Caboclo populations on Marajo Island, Amazonia, Brazil, "Human Ecology" 27/1999, ss.455–475
  3. Acai Berry Liquor
  4. Adriana Brasileiro: ‘Superfood’ Promoted on Oprah’s Site Robs Amazon Poor of Staple (ang.). Bloomberg, 14.05.2009. [dostęp 2010-09-16].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.