Fluoroza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fluoroza zębów
Fluorosis
Fluoroza zębów
Fluoroza zębów
ICD-10 K00.3
Dental fluorosis

Fluoroza - choroba, której objawy występują w szkliwie zębów, kościach i ścięgnach, których przyczyną jest zbyt duża zawartość fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu. Choroba w swojej najlżejszej postaci objawia się plamami kredowymi na zębach. Plamy te wywołują nadżerkę szkliwa. Powoduje to zwiększenie kruchości i twardości szkliwa. U dorosłych fluoroza prowadzi do uszkodzenia nerwów. Choroba najbardziej niebezpieczna jest dla dzieci, które się intensywnie rozwijają, a także dla młodzieży.

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Fluor posiada bardzo małą rozpiętość pomiędzy ilością zbyt małą a zbyt wielką, dlatego też łatwo jest go przedawkować. Zwłaszcza że nie tak dawno podawany był w szkołach, a cały czas dodawany jest do past do zębów. Niektóre kraje praktykują fluorowanie wody pitnej[potrzebne źródło]. Dodatkowo niektóre rejony (także w Polsce: okolice Malborka, Nysy, Błaszek[potrzebne źródło]) charakteryzują się naturalną zwiększoną ilością tego pierwiastka w środowisku, także w wodzie. Poza tym, dochodzi też fluor z zanieczyszczeń przemysłowych (Pomorze, Śląsk[potrzebne źródło]). Negatywny wpływ fluoru na rozwój organizmu potwierdziły też eksperymenty na zwierzętach oraz badania dzieci z rejonów o podwyższonej ilości fluoru w otoczeniu[potrzebne źródło].

Rodzaje fluorozy[edytuj | edytuj kod]

  • hydrofluoroza
  • f. pokarmowa
  • f. przemysłowa
  • f. powodowana przez lekarstwa

Fluoroza zębów[edytuj | edytuj kod]

  • plamistość szkliwa; powstaje przy stężeniu F- w wodzie 1,5-2 ppm
  • uszkodzenie szkliwa
  • jasne i ciemne pasma na koronach zębów
  • nadżerki
  • złamania
  • znaczne pochłaniane barwników

Zatrucie ostre[edytuj | edytuj kod]

Pojawia się przy większych ilościach F podanych jednorazowo, np. przy okazji wypadku przemysłowego czy zażycia zbyt dużej ilości preparatu z fluorem (lub zrobienie tego w niewłaściwy sposób np. wypicie płukanki).

Objawy[edytuj | edytuj kod]

W razie kontaktu z układem oddechowym dodatkowo:

Fluoroza przewlekła[edytuj | edytuj kod]

Działanie nadmiaru fluoru[edytuj | edytuj kod]

na zęby[edytuj | edytuj kod]

Pierwiastek ten w nadmiarze uszkadza komórki tworzące szkliwo, ameloblasty. Hamuje także działanie enzymów, np. fosfataz. Przeszkadza też we wzroście kryształów. Wszystko to utrudnia mineralizacją szkliwa.

na kości[edytuj | edytuj kod]

Pogrubia się w kościach warstwa korowa. Zwiększa się gęstość istoty gąbczastej.

na enzymy[edytuj | edytuj kod]

Udowodniono, iż fluor kompleksuje wiele metali (zjawisko powszechnie znane w chemii- Ca, Cu, Fe, Mg, Mn; chociażby znany heksafluorożelazian), reakcja taka zachodzi też prawdopodobnie w organizmie ludzkim. W związku z tym uniemożliwia on tym metalom włączenie do cząsteczki enzymu, a tym samym blokuje enzym. Nieszczęśliwie dotyczy to ważnych enzymów, m.im. utleniających wchodzących w skład różnych szlaków metabolicznych, także z syntezą ATP.

Rola fluoru w organizmie[edytuj | edytuj kod]

Fluor należy do mikroelementów, czyli pierwiastków, bez których organizm ludzki nie może się obyć, ale potrzebuje ich w ilościach minimalnych. Jego rolą jest wzmacniać szkliwo zębów, zapobiegając próchnicy. Dawka dzienna wynosi 2,0 mg.

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

  • Unikanie rejonów o wysokim stężeniu fluoru czy to naturalnym, czy, co wiele gorsze, ze źródeł przemysłowych
  • Niespożywanie fluorowanej wody
  • Umiar w korzystaniu z preparatów z fluorem (dzisiaj fluor dodaje się głównie do past do zębów)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • szkodliwe działanie fluoru w atmosferze – freony

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

"Ekologia medyczna- wybrane zagadnienia" pod redakcją Alicji Kurnatowskiej i Piotra Kurnatowskiego, rozdział 7. "Wpływ nadmiaru fluoru na stan zdrowia i rozwój dzieci", Danuta Chlebna-Sokół

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.