Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury
Data założenia 25 lipca 1957 roku
Adres Von-der-Heydt-Str. 16-18 10785 Berlin
Strona internetowa

Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury (niem. Stiftung Preußischer Kulturbesitz), tłumaczona także jako Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego i Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnegoniemiecka fundacja z siedzibą w Berlinie mająca na celu zachowanie, pielęgnację i uzupełnianie zbiorów i archiwów rozwiązanego po drugiej wojnie światowej państwa pruskiego[1][2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury założona została 25 lipca 1957 w Berlinie Zachodnim na mocy ustawy fundacyjnej jako ogólnoniemiecki powiernik dziedzictwa kulturalnego do czasu zjednoczenia Niemiec.

1 stycznia 1963 r. Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego przejęła na własność Berlińskie Archiwum Główne (dawne Tajne Archiwum Państwowe w Berlinie-Dahlem) stając się według prawa niemieckiego elementem ciągłości państwowej Rzeszy Niemieckiej.

W latach 1965-1967 Fundacja przejęła księgi metrykalne z Pomorza Zachodniego oraz Śląska.

W 1968 r. otrzymała od rządu krajowego w Hanowerze zbiory dawnego Archiwum Państwowego w Królewcu, przechowywane dotychczas w Państwowym Magazynie Archiwalnym w Getyndze. W rok później stała się właścicielem także Archiwum Techniki w Berlinie Zachodnim[3].

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Siedziba zarządu Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kultury – willa von der Heydt w berlińskiej dzielnicy Tiergarten

Fundacja zalicza się do największych instytucji kulturalnych na świecie i obejmuje:

Co roku, na drodze konkursu fundacja przyznaje nagrodę im. Felixa Mendelssohna-Bartholdy'ego dla najlepszych młodych muzyków studiujących w Niemczech[5]. Co pięć lat fundacja im. Ernsta Waldschmidta przy Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kultury przyznaje nagrodę im. Ernsta Waldschmidta dla młodych niemieckich indologów za najlepszą publikację naukową[6].

Zbiory[edytuj | edytuj kod]

W zbiorach muzeów podlegających fundacji znajdują się m.in.: popiersie Nefertiti, oryginał partytury IX Symfonii Ludwiga van Beethovena, kolekcja dzieł Caspara Davida Friedricha, Wielki Ołtarz Zeusa (pergameński ołtarz), organy teatralne i kinowe Mighty Wurlitzer.

W zbiorach fundacji znajdują się także dzieła sztuki wywiezione z okupowanej Polski jak obraz Matka Boska szafkowa z przełomu XIV i XV w., 73 dokumenty Zakonu Krzyżackiego zrabowane z Archiwum Głównego Akt Dawnych[7], Księgi metrykalne terenów diecezji polskich włączonych w 1939 r. do III Rzeszy[8], a także XV-wieczny obraz „Tron Łaski” z bazyliki Mariackiej, o którego zwrot wystąpił ks. prałat Stanisław Bogdanowicz.

Fundacja finansowana jest w 75% przez rząd federalny i w 25% przez rządy krajów związkowych[9].

Przypisy

  1. Konsulat Generalny Niemiec we Wrocławiu: 10 atrakcji Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego (niem.). [dostęp 29 sierpnia 2009].
  2. Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury: Gesetz zur Errichtung einer Stiftung "Preußischer Kulturbesitz" und zur Übertragung von Vermögenswerten des ehemaligen Landes Preußen auf die Stiftung (niem.). [dostęp 29 sierpnia 2009].
  3. Dariusz Matelski: [www.pol-niem.pl/auths/89/files/02.pdf Spór o restytucję dóbr Kultury między RFN a Polską] (pol.). [dostęp 14 kwietnia 2011].
  4. Tajne Archiwum Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego: Informacje o Tajnym Archiwum Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturalnego dla polskich użytkowników (pol.). [dostęp 29 sierpnia 2009].
  5. Felix-Mendelssohn-Bartholdy-Preis: Strona oficjalna (niem.). [dostęp 29 sierpnia 2009].
  6. Muzea Państwowe w Berlinie: Stiftung Ernst Waldschmidt (niem.). [dostęp 29 sierpnia 2009].
  7. A. Stebelski, Dzieje zniszczenia Archiwum Głównego Akt Dawnych, s. 14 - 28 [w] Straty archiwów i bibliotek warszawskich w zakresie rękopiśmiennych źródeł historycznych, t. 1, Warszawa 1957
  8. http://www.izalewek.art.pl/ Rewindykacja dzieł sztuki
  9. Fundacja Pruskiego Dziedzictwa Kultury: Trägerschaft und Finanzierung (niem.). [dostęp 29 sierpnia 2009].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Georg Andreas: Probleme der Stiftung Preußischer Kulturbesitz, w: „Jahrbuch Preußischer Kulturbesitz” 1963, Bd. I.
  • Carl Gussone: Der Weg zur Stiftung Preußischer Kulturbesitz, w: „Jahrbuch Preußischer Kulturbesitz” 1963, Bd. I.
  • Stanisław Nawrocki: Archiwa i zbiory archiwalne w Berlinie Zachodnim, w: „Archeion” 1982, t. LXXIII
  • Dariusz Matelski: Polityka Niemiec wobec polskich dóbr kultury w XX wieku, Toruń 2005, wyd. II popr., Toruń 2007
  • Straty archiwów i bibliotek warszawskich w zakresie rękopiśmiennych źródeł historycznych, red. A. Stebelski, Warszawa 1957

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]