Garda (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Garda
Jezioro Garda - widok z Torbole
Jezioro Garda - widok z Torbole
Państwo  Włochy
Powierzchnia 370 km²
Wymiary 55 × 4-12 km
Głębokość
• maksymalna

346 m
Wysokość lustra 65 m n.p.m.
Rzeki zasilające Sarca
Rzeki wypływające Mincio, dopływ Padu
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Garda
Garda
Ziemia 45°38′N 10°40′E/45,633333 10,666667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Garda (wł. Lago di Garda) - jezioro w północnych Włoszech, największe i najczystsze jezioro tego kraju. Położone w połowie drogi między Wenecją a Mediolanem, w pobliżu Alp Adamello i Trydenckich. Jezioro leży w granicach 3 prowincji Włoch: Trydent, Werona i Brescia. Do 1918 roku północna część jeziora należała do Austro-Węgier.

Nazwa jeziora pochodzi od miejscowości Garda. Wcześniej - do XII wieku - nosiło ono nazwę Benàco.

Okolica jeziora jest regionem turystycznym z licznymi kurortami i miejscowościami turystycznymi, sprzyja temu łagodny klimat, dzięki któremu rośnie tu roślinność śródziemnomorska.

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Panorama Jeziora, pierwszym planie Isola del Garda
Jezioro Garda, zdjęcie satelitarne

Jezioro jest ułożone południkowo, ma długość około 55 km i szerokość od 4 km w północnej do 12 km w południowej części. Północna część jeziora jest węższa, otoczona górami, z których większość należy do alpejskiego łańcucha Grupy Baldo (Gruppo del Baldo) z łańcucha Prealpy Gardesane. Część południowa, szersza, znajduje się na przedpolu gór. Średnia głębokość jeziora wynosi 136 m a największa głębia 346 m.

Wyspy[edytuj | edytuj kod]

Na jeziorze jest wiele małych wysepek oraz 5 dużych. Największa z nich to Isola del Garda położona około 200 metrów od przylądka Capo San Fermo znajdującego się po zachodniej stronie jeziora w południowej jego części. Wyspa jest wydłużona równoleżnikowo o wymiarach 1000 na 60 metrów. Na południe od Isola del Garda znajduje się Isola San Biagio, nazywana Wyspą Królików. Pozostałe trzy znaczące wyspy: Isola dell'Olivo, Isola di Sogno i Isola di Trimelone, leżą w północnej części jeziora, w pobliżu wschodniego brzegu.

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Jezioro jest zasilane przez szereg rzek z których największą jest rzeka Sarca mająca początek w Val Rendena, a wypływ wód ma miejsce na południu rzeką Mincio, będąca dopływem Padu.

Powstanie jeziora[edytuj | edytuj kod]

Wydłużony kształt jeziora oraz jego znaczna długość i głębokość jest typowa dla jeziora polodowcowego, a dokładniej powstałego w wyniku działalności lodowca piedmontowego. Lodowiec ten wypełnił i pogłębił istniejącą dolinę górską (lodowiec dolinny lub alpejski), a następnie wypłynął na przedpole (lodowiec piedmontowy). Ukształtował się on w czasie zlodowacenia w plejstocenie i pogłębił już istniejąca dolinę powstałą na skutek erozji wodnej mającej miejsce przed 5-6 milionami lat.

Fauna i flora[edytuj | edytuj kod]

Jezioro zamieszkuje szereg ryb, z których najbardziej znana jest endemiczna Salmo carpio, występująca tylko w kilku jeziorach alpejskich. Innymi powszechnie występującymi gatunkami są: ukleja biała, Salmo trutta, kleń, karp, sieja pospolita, węgorz europejski, miętus pospolity, szczupak pospolity, okoń europejski i lin.

Wokół jeziora z racji łagodnego i sprzyjającego wegetacji klimatu bujnie rośnie roślinność śródziemnomorska. Często można spotkać okazałe cyprysy, oleandry, cedry, oliwki europejskie czy też palmy. W przeszłości chętnie budowano wokół jeziora pomarańczarnie, w których uprawiano różne gatunki cytrusów. W północnej części na zboczach wokół jeziora uprawia się winorośl, a produkcja tworzy lokalną apelację - Denominazione di origine controllata.

Miejscowości nad jeziorem[edytuj | edytuj kod]

Widok na południową część jeziora w pobliżu Peschiera del Garda (prawdopodobnie wraz jeziorem Frassino lub rzeką Mincio), w tle góry Brescia. Namalowany w 1533 przez Girolamo dai Libri

Miejscowości nad jeziorem Garda:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]