Kleń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kleń
Squalius cephalus[1]
(Linnaeus, 1758)
Kleń (na górze) na wystawie Subaqueous Vltava w Pradze
Kleń (na górze) na wystawie Subaqueous Vltava w Pradze
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd karpiokształtne
Rodzina karpiowate
Rodzaj Squalius
Gatunek kleń
Synonimy
  • Cyprinus albula Nardo, 1827
  • Cyprinus cephalus Linnaeus, 1758
  • Cyprinus chub Bonnaterre, 1788
  • Cyprinus kietaibeli Reisinger, 1830
  • Cyprinus kittaibeli Reisinger, 1830
  • Cyprinus lugdunensis Walbaum, 1792
  • Cyprinus orthonotus Hermann, 1804
  • Cyprinus rufus Vallot, 1837
  • Cyprinus salmoneus Gronow, 1854
  • Leucalburnus kosswigi Karaman, 1972
  • Leuciscus albiensis Valenciennes, 1844
  • Leuciscus brutius Costa, 1838
  • Leuciscus cabeda Risso, 1827
  • Leuciscus cavedanus Bonaparte, 1838
  • Leuciscus cephalus (Linnaeus, 1758)
  • Leuciscus cephalus albus Bonaparte, 1838
  • Leuciscus cephalus cabeda Risso, 1827
  • Leuciscus cephalus cephalus (Linnaeus, 1758)
  • Leuciscus cephalus macedonicus Karaman, 1955
  • Leuciscus cephalus orientalis Nordmann, 1840
  • Leuciscus cephalus ruffoi Bianco & Recchia, 1983
  • Leuciscus cephalus wjatkensis Lukasch, 1925
  • Leuciscus fellowesii Günther, 1868
  • Leuciscus frigidus Valenciennes, 1844
  • Leuciscus latifrons Nilsson, 1855
  • Leuciscus nothulus Bonaparte, 1841
  • Leuciscus orientalis Nordmann, 1840
  • Leuciscus orientalis pursakensis Hanko, 1924
  • Leuciscus rissoi Schinz, 1840
  • Leuciscus ruffoi Bianco & Recchia, 1983
  • Leuciscus squalius Valenciennes, 1844
  • Leuciscus vandoisulus Valenciennes, 1844
  • Squalius berak Heckel, 1843
  • Squalius cephalopsis Heckel, 1843
  • Squalius cephalus athurensis Roule & Cardaillac de Saint-Paul, 1903
  • Squalius clathratus Blanchard, 1866
  • Squalius meridionalis Blanchard, 1866
  • Squalius meunier Heckel, 1852
  • Squalius orientalis Heckel, 1847
  • Squalius pareti Bonaparte, 1841
  • Squalius turcicus platycephala Kamenskii, 1897
  • Squalus tyberinus Bonaparte, 1841
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kleń[3] (Squalius cephalus) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Europa z wyjątkiem wysp Morza Śródziemnego, Portugalii, Irlandii, Islandii i północnej Szkocji oraz dorzecza Wołgi, Uralu, Tygrysu i Eufratu. W zasadzie jest rybą rzeczną, ale spotyka się go w jeziorach, zbiornikach zaporowych i zatokach morskich. Najchętniej przebywa w wodach o przepływie rzędu 0,2–1,6 m/s choć potrafi pokonywać prąd o sile do 2,7 m/s. Bardzo odporny na wahania temperatur. Kleń nie podejmuje większych wędrówek.

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Przeciętnie osiąga długość 50–60 cm i 3–5 kg masy ciała, maksymalnie dorasta do 80 cm. Ciało wrzecionowate, lekko bocznie spłaszczone, pokryte dużymi, czarno obrzeżonymi łuskami. Dzięki temu charakterystycznemu ułuszczeniu łatwo go odróżnić od jazia i jelca. Szeroki otwór gębowy w położeniu końcowym. Płetwa grzbietowa i ogonowa szarozielone, płetwy brzuszne i odbytowa – czerwone. Płetwa odbytowa zaokrąglona. Grzbiet szaro-brązowy z zielonym odcieniem, boki srebrzyste, brzuch jasny. Tęczówka szara.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Ryba wszystkożerna. Wylęg zjada głównie wrotki i widłonogi, osobniki o długości od 10 cm zjadają przede wszystkim mięczaki, rośliny naczyniowe i mniejsze ryby, głównie świnki, płocie, kiełbie, ukleje oraz małe osobniki własnego gatunku.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Dojrzałość płciową samce osiągają w wieku 3–4 lat (>16 cm), samice w wieku 6–7 (>20 cm). Kleń jest rybą litofilną, trze się w kwietniu i maju w temperaturze powyżej 18 °C. Tarło odbywa się w samo południe. Samica składa około 60 tys. ziaren ikry na kilogram masy ciała. Ikra ma średnicę 1,5–2 mm i trzyma się podłoża za pomocą lepkich osłonek. Inkubacja trwa 3–6 dni. Wylęg ma około 5,5 mm, przy długości 1,5 cm wykształcają się płetwy, przy 3 cm ciało pokrywa się łuską. W drugim roku życia kleń osiąga długość około 10 cm, w trzecim 15 cm, w czwartym 17 cm. W wieku 10 lat osiąga długość około 30–33 cm. Krzyżuje się z płocią i ukleją.

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Gatunek poławiany gospodarczo na niewielką skalę. Z racji niezbyt smacznego mięsa nie cieszy się wielką popularnością. Natomiast jeśli chodzi o czujność i waleczność jest pierwszorzędnym trofeum wędkarskim. Klenie łowione są zarówno metodami gruntowymi, jak i na spinning. Z metod gruntowych szczególnie skuteczny jest klasyczny feeder jak i gruntówka. Również dobrą metodą jest tzw. "bolonka".

Rekord Polski wynosi 3,71 kg.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wymiar ochronny 25 cm
Okres ochronny brak
Limit połowowy 5kg na dobę

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Squalius cephalus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Squalius cephalus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Josef Reichholf, Gunter Steinbach, Claus Militz: Wielka encyklopedia ryb : słodkowodne i morskie ryby Europy. Wiśniewolski Wiesław (tłum.). Warszawa: Muza, 1994. ISBN 83-7079-317-7.
  2. Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
  3. Squalius cephalus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 11 czerwca 2009]