Gleby bielicoziemne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Odsłonięcie profilu glebowego
(ang. Podzol, Walia)

Gleby bielicoziemne - rząd gleb na genezę których ma wpływ przede wszystkim proces bielicowania.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Proces bielicowania polega na wymywaniu z górnych poziomów glebowych produktów rozkładu minerałów glebowych i próchnicy i wytrącaniu się ich w dolnej części profilu glebowego. Tworzy się przez to charakterystyczny dla tego rzędu układ poziomów: poziom organiczny (O); poziom próchniczny (A, nie występuje w bielicach); biały poziom wymywania albic (Es); rdzawy poziom wzbogacenia spodic (Bs); skała macierzysta (C).

Poziomem diagnostycznym dla gleb bielicoziemnych jest poziom spodic. Wytrącają się w nim głównie związki glinu, żelaza i próchnica. Nadają mu one od rdzawej po brunatno-czarną barwę.

Skałą macierzystą gleb bielicoziemnych są ubogie piaski. Odczyn gleby jest kwaśny lub silnie kwaśny. Materia organiczna posiada typ morfologiczny mor lub modermor, charakteryzujący się dominacją kwaśnych, rozpuszczalnych w wodzie kwasów fulwowych. Pojemność sorpcyjna gleby w poziomie albic jest bardzo mała, w poziomie spodic — względnie duża. Kompleks sorpcyjny jest wysycony prawie całkowicie kationami o charakterze kwasowym.

Ze względu na bardzo słabą żyzność gleby, gleby te są zazwyczaj porośnięte przez lasy, najczęściej bór sosnowy, bór świerkowy, rzadziej bór mieszany lub las mieszany.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jako gleby strefowe dominują w pasie umiarkowanym chłodnym (w bezmarzłociowej strefie tajgi) — są powszechne na takich obszarach jak: północna Szkocja, środkowa i północna Skandynawia, północna część Niziny Wschodnioeuropejskiej (zlewnia Dwiny), północna część Niziny Zachodniosyberyjskiej (zlewnia środkowego i dolnego Obu), Sajany, zlewnia Amuru, wybrzeża Morza Ochockiego, a także środkowa Kolumbia Brytyjska, środkowa Kanada (pomiędzy Wlk. Jez. Niewolniczym a Jez. Górnym) oraz południowy Płw. Labrador i ujście rzeki Św. Wawrzyńca. Są one również często spotykane w wilgotnej części pasa umiarkowanie ciepłego, głównie w Europie środkowej i fragmentach północnych Appalachów[1].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rząd gleby bielicoziemne w systematyce gleb Polski z 2011 r. dzieli się na dwa typy gleb:

W systematyce gleb Polski z 1989 r. do rzędu gleb bielicoziemnych zaliczano również gleby rdzawe[2]. Od 2011 r. powstał dla nich nowy rząd gleb rdzawoziemnych.

W klasyfikacji gleb WRB glebom bielicoziemnym mniej więcej odpowiadają Podzols lub Dystric Albic Arenosols[3]. W USDA Soil Taxonomy — Spodosols.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Bednarek i Prusinkiewicz 1997 ↓.
  2. Systematyka gleb Polski, wydanie 4. „Roczniki gleboznawcze”. 40, 3/4, 1989. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze. Warszawa. 
  3. Przemysław Charzyński: Testing WRB on polish soils. Toruń: SOP Oświatowiec Toruń, 2006. ISBN 83-7352-141-0. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Systematyka gleb Polski, wydanie 5. „Roczniki gleboznawcze”. 62, 3, 2011. Polskie Towarzystwo Gleboznawcze. Warszawa. 
  • Renata Bednarek, Zbigniew Prusinkiewicz: Geografia gleb. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12247-1. (pol.)