Grupa Lotos

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Grupa Lotos S.A.

Siedziba Grupy Lotos – Gdańsk
Forma prawna spółka akcyjna
Data założenia 2003
Państwo  Polska
Siedziba ul. Elbląska 135
80-718 Gdańsk
Numer KRS 0000106150
Prezes Paweł Olechnowicz
Branża handlowa
produkcyjna
usługowa
wydobywcza
Produkty paliwo:
Lotos prawdziwy
Lotos Dynamic
inne:
Lotos Oil
Navigator – program premiowy
Kapitał zakładowy 129 873 362,00 zł
Giełda GPW Warszawa
Symbol akcji LTS
Położenie na mapie Gdańska
Mapa lokalizacyjna Gdańska
Grupa Lotos S.A.
Grupa Lotos S.A.
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grupa Lotos S.A.
Grupa Lotos S.A.
Ziemia 54°20′42,4″N 18°43′25,8″E/54,345111 18,723833Na mapach: 54°20′42,4″N 18°43′25,8″E/54,345111 18,723833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Grupa Lotos S.A. – polska grupa kapitałowa skupiająca kilkanaście spółek produkcyjnych, handlowych oraz usługowych, głównie z branży poszukiwań, wydobycia oraz przetwórstwa ropy naftowej i dystrybucji produktów ropopochodnych (paliw, olejów, asfaltów, smarów, parafin itp.). Najważniejszą jej częścią jest rafineria ropy naftowej zlokalizowana w Gdańsku-Rudnikach, nad Martwą Wisłą – jest to największe przedsiębiorstwo na Pomorzu i druga pod względem przerobu rafineria w Polsce. Spółką matką grupy kapitałowej jest spółka Grupa Lotos S.A., co powoduje, że dla uniknięcia nieporozumień używa się czasem nazw Grupa Lotos S.A. (dla spółki) i Grupa Kapitałowa Lotos (dla grupy kapitałowej).

Od 2005 spółka publiczna notowana na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Głównym akcjonariuszem przedsiębiorstwa jest Skarb Państwa (53,19%). Od 2005 znajduje się w indeksie WIG20, od 2009 w indeksie RESPECT Index.

W 2012 r. spółka zajęła drugie miejsca w rankingach: dziennika „Rzeczpospolita” i tygodnika „Polityka”, a także szóste miejsce w rankingu COFACE wśród 500. największych firm Europy Środkowo-Wschodniej. Ogólne przychody przedsiębiorstwa w roku 2012 przekroczyły 33,5 mld złotych, przychody ze sprzedaży wyniosły ponad 33,1 mld złotych[1].

Rafineria zmieniała kilkakrotnie nazwę. Została utworzona jako Rafineria Nafty Gdańsk (początkowo z dodatkiem w budowie), następnie zmieniła nazwę na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. Do 2003 zakład działał pod nazwą Rafineria Gdańska SA, a od czerwca 2003 Grupa Lotos S.A., do której zostały przyłączone rafinerie południowe: Czechowice, Jasło i Glimar (w Gorlicach) oraz Petrobaltic – spółka zajmująca się poszukiwaniem i wydobyciem ropy naftowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Od 1973 zakład nazywał się Rafineria Nafty „Gdańsk”. W 1976 nazwę zmieniono na Gdańskie Zakłady Rafineryjne. 1 października 1991 Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA. 2 czerwca 2003 nastąpiła zmiana nazwy firmy na Grupa Lotos S.A. (marketingowo wyraz Lotos zazwyczaj zapisywany jest wielkimi literami).

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Decyzja podjęta w latach 70. XX wieku o lokalizacji rafinerii w Gdańsku, czy szerzej w Trójmieście, opierała się na założeniu, że w tym regionie nastąpi wzrost zapotrzebowania na produkty naftowe. Uznano również, że z tego miejsca będzie można tanio transportować produkty naftowe po kraju. Brano pod uwagę także zalety związane z dostępem do morza. Analizy z końca lat 60. dotyczące lokalizacji zakładu wskazywały na pięć możliwych wariantów.

W czerwcu 1971 Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku wskazała dwie lokalizacje rafinerii. Ministerstwo Przemysłu Chemicznego wspólnie z Komisją Planowania przy Radzie wybrały ostatecznie Płonię Małą – teren na wschód od Gdańska, między Martwą Wisłą a kanałem Rozwójki. Lokalizacja miała swoje zalety. Bliskość Martwej Wisły i Motławy zapewniały rafinerii odpowiednie zasoby wody. Zakład miał możliwość połączenia z Portem Północnym, z uwagi na stosunkowo niewielką odległość (około 7 km w linii prostej). Za atut uznać można było także pobliską istniejącą infrastrukturę miejską, drogową i kolejową, tutejsze wyższe uczelnie.

Obecnie główny zakład produkcyjny Grupy Lotos S.A. znajduje się granicach administracyjnych miasta Gdańska. W międzyczasie doszło do przyłączenia zakładów w Jaśle,Czechowicach-Dziedzicach oraz Gargždai (Litwa).

Struktura własnościowa[edytuj | edytuj kod]

Ważną datą w historii rafinerii gdańskiej było przekształcenie przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną. Po jej utworzeniu 1 października 1991 wszystkie akcje należały do polskiego Skarbu Państwa. W drugiej połowie lat 90., aby zarządzać procesem restrukturyzacji w przemyśle naftowym rząd powołał spółkę o nazwie Nafta Polska. Zdecydowano wówczas, że trafi do niej 75% akcji Rafinerii Gdańskiej. W wyniku transakcji rafineria w Gdańsku utraciła status jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, ale pozostała w rękach rządu. W 1998 rząd zgodził się na bezpłatne przekazanie 14,98% akcji pracownikom i emerytom Rafinerii Gdańskiej SA. Przekształcenie rafinerii w spółkę akcyjną i przekazanie części akcji pracownikom nie oznaczało pełnej prywatyzacji. Skarb Państwa – głównie przez państwową spółkę Nafta Polska – zachował większość akcji, co oznaczało, że rząd nadal ma decydujący wpływ na zakład. W latach 90. kolejne rządy wracały do kwestii pełnej prywatyzacji. Bardzo zaawansowane działania podjęto w 1998 i 2003. Prywatyzacja tak dużej firmy, która dodatkowo stanowi znaczący element systemu bezpieczeństwa energetycznego Polski, nie była łatwym zadaniem. Kluczowym wydarzeniem dla firmy było wejście na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. W marcu 2002 rząd zaaprobował sprzedaż akcji spółki i tym samym podwyższenie jej kapitału w drodze oferty publicznej. Skarb Państwa zachował jednak pełną kontrolę nad firmą. Dzień debiutu na warszawskim parkiecie nadszedł 9 czerwca 2005. Wejście na giełdę przyniosło znaczne korzyści. Grupa Lotos uzyskała z oferty ponad miliard złotych. Zdobyte pieniądze przeznaczyła między innymi na zakup akcji pakietów większościowych rafinerii południowych oraz Petrobalticu, choć większość środków przeznaczono na cele rozwojowe. Rosła kapitalizacja firmy. Do połowy 2011 zwiększyła się do niemal 6 mld zł. Lata 2003-2010 to okres budowy nowej Grupy Kapitałowej Lotos wokół jej zakładu produkcyjnego w Gdańsku i jego konsolidacji z rafineriami na południu kraju oraz spółką poszukiwawczo-wydobywczą Petrobaltic. W lipcu 2009 Nafta Polska przekazała z powrotem akcje Grupy Lotos do Skarbu Państwa. Ostatnim etapem zmian własnościowych była sprzedaż kolejnych 10,8% wszystkich akcji spółki na giełdzie przez Skarb Państwa, który pozostawił sobie 53,19% akcji.

Program 10+[edytuj | edytuj kod]

Program 10+ to strategiczne zadanie inwestycyjne realizowane przez Grupę Lotos w ramach rozwoju należącej do koncernu rafinerii w Gdańsku. Programu 10+ zakończono w marcu 2011 r., a związane z nim wydatki inwestycyjne zamknęły się w kwocie 1,428 mld euro. Pod względem skali i wartości było to największe przedsięwzięcie realizowane w polskiej gospodarce w latach 2000-2010[2].

W ramach Programu 10+ w rafinerii w Gdańsku powstał szereg nowych zaawansowanych technologicznie instalacji.

Wybrane korzyści Programu 10+[3]:

  • zwiększenie nominalnych mocy przerobowych rafinerii w Gdańsku o 75% i pogłębienie przerobu surowca o 23%,
  • zwiększenie uzysku produktów wysokomarżowych – zwłaszcza oleju napędowego i paliwa lotniczego (wzrost z 2,5 do 5,5 mln t/r), dzięki czemu zwiększyła się konkurencyjność gdańskiej rafinerii w Europie,
  • możliwość przerobu różnorodnych gatunków ropy naftowej, dzięki budowie nowego zintegrowanego ciągu instalacji destylacji ropy naftowej, co przekłada się na zwiększenie konkurencyjności spółki,
  • wzrost przychodów koncernu jeszcze w okresie realizacji inwestycji, wzrost przychodów (2006: 12,8 mld zł, 2011: 29,2 mld zł)
  • wzmocnienie pozycji Grupy LOTOS na hurtowym i detalicznym rynku paliw (2006: 26,5%, 2011: 33,5%)
  • w dobie kryzysu lat 2008-2009 był największym placem budowy w kraju i zapewniał pracę ok. 3500 zewnętrznych pracowników,
  • wprowadzone wysokie standardy BHP przełożyły się na znaczne zmniejszenie liczby wypadków, których wskaźnik był niższy nawet niż średnia dla placów budowy w Europie Zachodniej uważanej powszechnie za dość bezpieczne – wskaźnik LTIF (ang. Lost-Time Injury Frequency) 1,76, przy założeniu <2,6

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Gdańska rafineria ropy naftowej; na pierwszym planie Czarna Łacha, w głębi Martwa Wisła
  • 1971
    • 5 maja – decyzja Prezydium Rady Ministrów (nr. 47/71) o budowie rafinerii w Gdańsku
  • 1972
    • 1 marca – powołanie przedsiębiorstwa Rafineria Nafty „Gdańsk” w budowie
    • 17 kwietnia – pierwszy wpis w dzienniku budowy, czyli początek budowy rafinerii
  • 1975
    • 22 lipca- pierwsza dostawa ropy Zakum z ZEA do Portu Północnego tankowcem Kasprowy Wierch
    • 12 grudnia – pierwsze produkty rafinerii – najpierw benzyna, a kilka godzin później nafta i oleje napędowe
  • 1976
    • 1 lipca – zmiana nazwy zakładu na Gdańskie Zakłady Rafineryjne
  • 1977
    • październik – ruszyła produkcja olejów silnikowych
  • 1980
    • uruchomienie produkcji asfaltów przemysłowych
    • czerwiec – uruchomienie produkcji paliwa lotniczego
  • 1988
    • uruchomienie produkcji paliwa lotniczego JET A1
  • 1990
    • sierpień – uruchomienie produkcji oleju mineralnego Lotos, od którego powstała później nazwa całej Grupy Kapitałowej
  • 1991
    • 18 września – Gdańskie Zakłady Rafineryjne stały się spółką akcyjną o nazwie Rafineria Gdańska SA.
  • 1992
    • kwiecień – uruchomienie pierwszej własnej stacji paliw w Redzie
  • 1996
    • wprowadzenie Systemu Zapewnienia Jakości i otrzymanie certyfikatu ISO 9002
  • 1997
    • zwiększenie mocy przerobowych rafinerii z 2,8 do 3,5 mln ton ropy rocznie
  • 1999
    • zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 3,5 do 4,5 mln ton ropy rocznie
    • 16 grudnia – wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem ISO 14001
  • 2003
    • styczeń – rozpoczęcie działalności spółek Lotos Oil i Lotos Kolej
    • marzec – uzyskanie certyfikatu Zintegrowanego Systemu Zarządzania
    • 3 maja – ugaszenie pożaru zbiornika benzyny
    • 2 czerwca – zmiana nazwy firmy na Grupa Lotos S.A.
    • czerwiec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Serwis
    • lipiec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Lab
  • 2004
    • marzec – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Straż
    • kwiecień – rozpoczęcie działalności spółki Lotos Asfalt
    • czerwiec – otwarcie w gdańskiej marinie pierwszej pływającej stacji Lotos
  • 2005
    • luty – Rząd RP zaakceptował zakup przez Grupę Lotos akcji trzech rafinerii południowych i Petrobalticu
    • maj – zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 4,5 do 6 mln ton ropy rocznie
    • 9 czerwca – debiut Grupy Lotos na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
    • wrzesień – dołączenie Grupy Lotos do indeksu WIG20
    • grudzień – przejęcie stacji Esso i Slovnaftu w Polsce
  • 2006
    • styczeń – powstanie spółek Lotos Czechowice i Lotos Jasło;
  • 2007
    • 9 sierpnia – oficjalne rozpoczęcie rozbudowy rafinerii w ramach Programu 10+ (wcześniej nazywanego Program Kompleksowego Rozwoju Technicznego)
    • wrzesień – powstanie spółki poszukiwawczo-wydobywczej Lotos Exploration and Production Norge AS
    • październik – wprowadzenie na rynek paliw premium Lotos Dynamic
  • 2008
    • luty – uruchomienie programu premiowego Lotos Navigator
    • maj – otwarcie fabryki biokomponentu FAME w Czechowicach-Dziedzicach
    • czerwiec – ogłoszenie Strategii Społecznej Odpowiedzialności Grupy Lotos i wydanie pierwszego Raportu CSR
  • 2009
  • 2010
    • luty – zwiększenie zdolności przerobowych rafinerii z 6 do 10,5 mln ton ropy rocznie
  • 2011
    • styczeń – przejęcie litewskiej spółki wydobywczej AB Geonafta;
    • 28 marca – zakończenie budowy Programu 10+
    • 13 lipca – otwarcie pierwszych stacji paliw segmentu ekonomicznego LOTOS Optima
  • 2012
    • 12 lipca – uruchomienie w gdańskiej rafinerii instalacji do produkcji ksylenów
    • wrzesień – całkowite przejście gdańskiej rafinerii na zasilanie gazem ziemnym
    • listopad – przejęcie pełnej kontroli nad litewską spółką wydobywcza Manifoldas
    • grudzień – wejście Lotos Tank na Lotnisko Chopina w Warszawie

Dyrektorzy zarządzający[edytuj | edytuj kod]

  • 1971-1980 dyr. naczelny Andrzej Woroniecki
  • 1980-1981 dyr. naczelny Ferdynand Niśkiewicz
  • 1981-1983 dyr. naczelny Wiesław Kosut
  • 1983-1989 dyr. naczelny Marek Pawełczyk
  • 1989-2000 dyr. naczelny Włodzimierz Dyrka
  • 2000-2002 dyr. naczelny Wojciech Żurawik
  • od 2002 dyr. generalny Paweł Olechnowicz

Sponsoring[edytuj | edytuj kod]

sportowy[edytuj | edytuj kod]

instytucje kultury[edytuj | edytuj kod]

wydarzenia kulturalne[edytuj | edytuj kod]

  • LOTOS Jazz Festival – Bielska Zadymka Jazzowa – festiwal poświęcony muzyce jazzowej, uznawany za jeden z najlepszych krajowych festiwali poświęconych temu gatunkowi muzyki
  • Festiwal Solidarity of Arts– cykliczne wydarzenie promujące kulturę wysoką; święto muzyki łączące w sobie najlepszych polskich i światowych artystów z niezwykłą atmosferą Gdańska
  • Festiwal Szekspirowski – międzynarodowy festiwal teatralny łączący prezentacje spektakli z całego świata z działaniami artystycznymi, warsztatami i możliwością spotkań z twórcami
  • Festiwal Polskiego Radia i Telewizji Polskiej „Dwa Teatry” – otwarty dla publiczności i połączony z konkursem przegląd najlepszych słuchowisk radiowych oraz spektakli teatru telewizji
  • Siesta Festival – organizowany w Gdańsku, prezentuje twórczość wybitnych światowych muzyków z kręgu tzw. różnorodnej muzyki kultur świata
  • „Lato zaczyna się w Gdyni” – Cuda Wianki – wydarzenie inaugurujące sezon letni w Gdyni. W programie koncerty gwiazd zagranicznych i polskich oraz szereg artystycznych działań w przestrzeni miejskiej

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lista 500 największych polskich firm. polityka.pl. [dostęp 2013-05-18].
  2. Danuta Walewska, Największe inwestycje w Polsce, Rzeczpospolita, s. 1, 09.09.2010.
  3. Jacek Konikowski, Program 10+, Gdańsk, 2011, s. 174. książka w formacie PDF, rozmiar 22 MB

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]