HMS Barham (1915)

HMS Barham
Historia
Stocznia	John Brown & Company, Clydebank
Położenie stępki	24 lutego 1913
Wodowanie	31 października 1914
Royal Navy
Wejście do służby	19 października 1915
Wycofanie ze służby	25 listopada 1941
Los okrętu	zatopiony przez U-331
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa: 29 150 ton pełna: 33 000 ton
Długość	196 m
Szerokość	31,7 m
Zanurzenie	10 m
Prędkość	25 węzłów
Zasięg	8600 Mm przy prędkości 12,5 węzłów
Załoga	1124–1184
Napęd
24 kotły parowe Babcock & Wilcox, 4 turbiny Persona z jednostopniową przekładnią, 4 śruby
Uzbrojenie
8 dział 381 mm 14 dział 152 mm 2-12 pdr 4 wyrzutnie torped 533 mm
Multimedia w Wikimedia Commons

HMS Barham – brytyjski pancernik typu Queen Elizabeth służący w Royal Navy, nazwanym od admirała Charlesa Middletona 1. barona Barham. Okręt został zbudowany w stoczni John Brown w Clydebank, Szkocja i zwodowany w 1914 roku.

Służba

W czasie I wojny światowej pancernik zderzył się ze swoim siostrzanym okrętem "Warspite" w 1915 roku. W 1916 roku "Barham" był okrętem flagowym admirała Hugh Evana-Thomasa – dowódcy 5. Eskadry Pancerników (ang. 5th Battle Squadron), czasowo przydzielonego do Floty Krążowników Liniowych admirała Davida Beatty’ego w czasie bitwy jutlandzkiej. W czasie tej bitwy pancernik otrzymał pięć trafień i wystrzelił 337 pocisków.

Podczas strajku generalnego w 1926 roku "Barham" i "Ramillies" wypłynęły na rzekę Mersey, aby wyładować żywność.

Został mniej przerobiony niż jego okręty siostrzane w okresie międzywojennym.

W czasie II wojny światowej operował na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. Został uszkodzony przez niemiecki okręt podwodny U-30 w grudniu 1939 roku, na północ od Wysp Brytyjskich.

HMS "Barham", "Malaya" i "Argus" podczas manewrów floty brytyjskiej w pobliżu Balearów w poźnych latach 20.

We wrześniu 1940 roku wziął udział w operacji "Menace" – brytyjskim ataku morskim na Dakar, który poprzedzał lądowanie sił Wolnych Francuzów. "Barham" walczył z francuskim pancernikiem "Richelieu". 25 września "Richelieu" trafił "Barham" pociskiem kal. 381 mm. Francuski okręt podwodny "Bévéziers" trafił pancernik "Resolution" tego samego dnia. Operacja "Menace" została przerwana. Następnie "Barham" dołączył do Force H w Gibraltarze i brał udział w kilku konwojach na Maltę.

Pod koniec 1940 roku pancernik dołączył do Brytyjskiej Floty Śródziemnomorskiej, biorąc w jej składzie udział w bitwie u przylądka Matapan w marcu 1941 roku. W maju otrzymał trafienie bombą w pobliżu Krety.

Zatopienie

Eksplozja komór amunicyjnych dział kalibru 381 mm na HMS "Barham" 25 listopada 1941 roku

25 listopada 1941 roku "Barham", płynący w celu ochraniania ataku na włoskie konwoje razem z pancernikami HMS "Queen Elizabeth" i "Valiant" w eskorcie ośmiu niszczycieli, został trafiony o godz. 16:25 trzema torpedami z niemieckiego U-Boota U-331, którego dowódcą był porucznik marynarki (niem. Oberleutnant zur See) Hans-Dietrich von Tiesenhausen. Torpedy zostały wystrzelone z odległości mniejszej niż 700 metrów, przez co pancernik nie miał czasu na wykonanie uniku. Torpedy trafiły tak blisko siebie, że wyrzuciły jedną masywną kolumnę wody. Po trafieniu okręt przewrócił się na lewą burtę, a później magazyny amunicyjne dział artylerii głównej eksplodowały i pancernik został rozsadzony. Okręt szybko zatonął wraz z dwiema trzecimi łącznej liczby członków załogi.

Po zatopieniu

Admiralicja brytyjska została natychmiast poinformowana o zatopieniu. Jednak kilka godzin później stwierdzono, że niemieckie wysokie dowództwo nie dowiedziało się, że "Barham" został zatopiony. Zdając sobie sprawę z możliwości wprowadzenia w błąd Niemców i aby nie obniżać morale Brytyjczyków, Admiralicja cenzurowała wszystkie wiadomości o zatopieniu pancernika i utracie 861 brytyjskich marynarzy.

Po upływie kilku tygodni War Office zdecydowało o poinformowaniu krewnych zmarłych na pancerniku, ale w każdym wypadku proszono o zachowanie tego faktu w tajemnicy. Listy informujące zawierały ostrzeżenie, aby nie rozmawiać o utracie okrętu z nikim poza najbliższą rodziną, stwierdzając że "jest bardzo ważne, aby informacja o zdarzeniu, które doprowadziło do śmierci pani męża, nie dotarła do nieprzyjaciela, zanim nie zostanie to ogłoszone oficjalnie" (ang. "most essential that information of the event which led to the loss of your husband's life should not find its way to the enemy until such time as it is announced officially"). Pod koniec stycznia 1942 roku Niemcy zdali sobie sprawę, że pancernik został zatopiony. Brytyjska admiralicja poinformowała prasę 27 stycznia 1942 roku i wyjaśniła wstrzymanie informacji.

Ciekawostki

Pod koniec listopada 1941 roku, podczas seansu spirytystycznego w Portsmouth znane medium Helen Duncan z Callander w Szkocji, powiedziała, że miała kontakt z duchem poległego marynarza, który miał powiedzieć, że jego jednostka, pancernik HMS "Barham", został niedawno zatopiony. Helen Duncan nie została aresztowana wtedy, lecz później, gdy podejrzliwi oficerowie kontrwywiadu, dowiedziawszy się o tamtym seansie, zaczęli obawiać się, że Duncan może ujawnić szczegóły planu lądowania w Normandii. Została oskarżona na podstawie ustawy o czarach (ang. Witchcraft Act) z roku 1735 i osadzona na 9 miesięcy w więzieniu.

Sceny z zatopienia okrętu były wiele razy prezentowane w różnych dokumentach i w filmach:

• Earth vs. the Flying Saucers (gdzie jest pokazany jako zatopienie amerykańskiego niszczyciela).
• Task Force (jako zatopienie japońskiego lotniskowca).

Linki zewnętrzne

• www.hmsbarham.com – oficjalna strona HMS Barham Association
• battleships-cruisers.co.uk
• Artykuł w magazynie "World War II" dotyczący zatopienia okrętu i połączenia z Helen Duncan
• Strona dedykowana pancernikowi i zdjęciom jego zatopienia
• Maritimequest