HMS Barham (1915)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
HMS Barham
HMS Barham
Historia
Stocznia John Brown & Company, Clydebank
Położenie stępki 24 lutego 1913
Wodowanie 31 października 1914
 Royal Navy
Wejście do służby 19 października 1915
Wycofanie ze służby 25 listopada 1941
Los okrętu zatopiony przez U-331
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 29 150 ton
pełna: 33 000 ton
Długość 196 m
Szerokość 31,7 m
Zanurzenie 10 m
Prędkość 25 węzłów
Zasięg 8600 Mm przy prędkości 12,5 węzłów
Załoga 1124–1184
Napęd
24 kotły parowe Babcock & Wilcox, 4 turbiny Persona z jednostopniową przekładnią, 4 śruby
Uzbrojenie
8 dział 381 mm
14 dział 152 mm
2-12 pdr
4 wyrzutnie torped 533 mm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy okrętu liniowego z I i II wojny światowej. Zobacz też: inne okręty o tej samej nazwie.

HMS Barham – brytyjski pancernik typu Queen Elizabeth służący w Royal Navy, nazwanym od admirała Charlesa Middletona 1. barona Barham. Okręt został zbudowany w stoczni John Brown w Clydebank, Szkocja i zwodowany w 1914 roku.

Służba[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej pancernik zderzył się ze swoim siostrzanym okrętem "Warspite" w 1915 roku. W 1916 roku "Barham" był okrętem flagowym admirała Hugh Evana-Thomasa – dowódcy 5. Eskadry Pancerników (ang. 5th Battle Squadron), czasowo przydzielonego do Floty Krążowników Liniowych admirała Davida Beatty’ego w czasie bitwy jutlandzkiej. W czasie tej bitwy pancernik otrzymał pięć trafień i wystrzelił 337 pocisków.

Podczas strajku generalnego w 1926 roku "Barham" i "Ramillies" wypłynęły na rzekę Mersey, aby wyładować żywność.

Został mniej przerobiony niż jego okręty siostrzane w okresie międzywojennym.

W czasie II wojny światowej operował na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. Został uszkodzony przez niemiecki okręt podwodny U-30 w grudniu 1939 roku, na północ od Wysp Brytyjskich.

HMS "Barham", "Malaya" i "Argus" podczas manewrów floty brytyjskiej w pobliżu Balearów w poźnych latach 20.

We wrześniu 1940 roku wziął udział w operacji "Menace" – brytyjskim ataku morskim na Dakar, który poprzedzał lądowanie sił Wolnych Francuzów. "Barham" walczył z francuskim pancernikiem "Richelieu". 25 września "Richelieu" trafił "Barham" pociskiem kal. 381 mm. Francuski okręt podwodny "Bévéziers" trafił pancernik "Resolution" tego samego dnia. Operacja "Menace" została przerwana. Następnie "Barham" dołączył do Force H w Gibraltarze i brał udział w kilku konwojach na Maltę.

Pod koniec 1940 roku pancernik dołączył do Brytyjskiej Floty Śródziemnomorskiej, biorąc w jej składzie udział w bitwie u przylądka Matapan w marcu 1941 roku. W maju otrzymał trafienie bombą w pobliżu Krety.

Zatopienie[edytuj | edytuj kod]

Eksplozja komór amunicyjnych dział kalibru 381 mm na HMS "Barham" 25 listopada 1941 roku

25 listopada 1941 roku "Barham", płynący w celu ochraniania ataku na włoskie konwoje razem z pancernikami HMS "Queen Elizabeth" i "Valiant" w eskorcie ośmiu niszczycieli, został trafiony o godz. 16:25 trzema torpedami z niemieckiego U-Boota U-331, którego dowódcą był porucznik marynarki (niem. Oberleutnant zur See) Hans-Dietrich von Tiesenhausen. Torpedy zostały wystrzelone z odległości mniejszej niż 700 metrów, przez co pancernik nie miał czasu na wykonanie uniku. Torpedy trafiły tak blisko siebie, że wyrzuciły jedną masywną kolumnę wody. Po trafieniu okręt przewrócił się na lewą burtę, a później magazyny amunicyjne dział artylerii głównej eksplodowały i pancernik został rozsadzony. Okręt szybko zatonął wraz z dwiema trzecimi łącznej liczby członków załogi.

Po zatopieniu[edytuj | edytuj kod]

Admiralicja brytyjska została natychmiast poinformowana o zatopieniu. Jednak kilka godzin później stwierdzono, że niemieckie wysokie dowództwo nie dowiedziało się, że "Barham" został zatopiony. Zdając sobie sprawę z możliwości wprowadzenia w błąd Niemców i aby nie obniżać morale Brytyjczyków, Admiralicja cenzurowała wszystkie wiadomości o zatopieniu pancernika i utracie 861 brytyjskich marynarzy.

Po upływie kilku tygodni War Office zdecydowało o poinformowaniu krewnych zmarłych na pancerniku, ale w każdym wypadku proszono o zachowanie tego faktu w tajemnicy. Listy informujące zawierały ostrzeżenie, aby nie rozmawiać o utracie okrętu z nikim poza najbliższą rodziną, stwierdzając że "jest bardzo ważne, aby informacja o zdarzeniu, które doprowadziło do śmierci pani męża, nie dotarła do nieprzyjaciela, zanim nie zostanie to ogłoszone oficjalnie" (ang. "most essential that information of the event which led to the loss of your husband's life should not find its way to the enemy until such time as it is announced officially"). Pod koniec stycznia 1942 roku Niemcy zdali sobie sprawę, że pancernik został zatopiony. Brytyjska admiralicja poinformowała prasę 27 stycznia 1942 roku i wyjaśniła wstrzymanie informacji.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec listopada 1941 roku, podczas seansu spirytystycznego w Portsmouth znane medium Helen Duncan z Callander w Szkocji, powiedziała, że miała kontakt z duchem poległego marynarza, który miał powiedzieć, że jego jednostka, pancernik HMS "Barham", został niedawno zatopiony. Helen Duncan nie została aresztowana wtedy, lecz później, gdy podejrzliwi oficerowie kontrwywiadu, dowiedziawszy się o tamtym seansie, zaczęli obawiać się, że Duncan może ujawnić szczegóły planu lądowania w Normandii. Została oskarżona na podstawie ustawy o czarach (ang. Witchcraft Act) z roku 1735 i osadzona na 9 miesięcy w więzieniu.

Sceny z zatopienia okrętu były wiele razy prezentowane w różnych dokumentach i w filmach:

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]