Halina Auderska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Halina Auderska
Data i miejsce urodzenia 3 lipca 1904
Odessa
Data i miejsce śmierci 21 lutego 2000
Warszawa
Posłanka IX kadencji Sejmu PRL
Przynależność polityczna posłanka bezpartyjna
Okres urzędowania od 13 października 1985
do 3 czerwca 1989
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Warszawski Krzyż Powstańczy Medal 10-lecia Polski Ludowej
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Grób Haliny Auderskiej na Cmentarzu Powązkowskim

Halina Maria Auderska (ur. 3 lipca 1904 w Odessie, zm. 21 lutego 2000 w Warszawie) – polska autorka sztuk scenicznych, słuchowisk radiowych i scenariuszy filmowych, prozaik, leksykograf. Posłanka na Sejm PRL VIII i IX kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wnuczka zesłańca na syberyjskiego, była córką Romana, inżyniera, i Heleny z domu Janelli. Początkowo odbierała wykształcenie domowe, następnie uczyła się w noszącym imię Aleksandra Jabłonowskiego polskim gimnazjum w Odessie. Ukończyła filologię polską na UW oraz studium pedagogiczne. W latach 1926–1939 pracowała jako nauczycielka szkół średnich. Podczas II wojny światowej była sanitariuszką w Warszawie i żołnierzem ZWZ-AK. W okresie okupacji uczestniczyła również w tajnym nauczaniu. Uczestniczka powstania warszawskiego.

Debiutowała w 1924 jako autorka słuchowisk radiowych. W 1935 wydała powieść Poczwarki Wielkiej Parady. W latach 1946–1950 redaktor naczelny w wydawnictwie Trzaska, Evert i Michalski. W latach 1956–1959 w zespole redakcyjnym miesięcznika Dialog. W latach 1950–1969 zastępca redaktora naczelnego Słownika języka polskiego. W latach 1958–1979 współzałożycielka i długoletni prezes ITI. W 1964 podpisała list pisarzy polskich, protestujących przeciwko listowi 34, wyrażając protest przeciwko uprawianej na łamach prasy zachodniej oraz na falach dywersyjnej rozgłośni radiowej Wolnej Europy, zorganizowanej kampanii, oczerniającej Polskę Ludową[1].

W latach 1983–1986 była pierwszym prezesem Związku Literatów Polskich – organizacji powołanej przez władze komunistyczne w miejsce rozwiązanego przez nie wcześniej związku o tej samej nazwie (od 1986 prezesem honorowym).

W latach 1981–1983 była członkinią Prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. W 1983 wybrana w skład Prezydium Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Była członkinią Komitetu Wykonawczego RK PRON oraz członkinią Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju. W latach 1980–1989 była bezpartyjną posłanką na Sejm.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Książki
    • 1935: Poczwarki Wielkiej Parady
    • 1952: Zbiegowie
    • 1954: Rzeczpospolita zapłaci
    • 1959: Zaczarowana zatoka
    • 1964: Awantura w Jaworowie
    • 1971: Jabłko granatu
    • 1973: Ptasi gościniec
    • 1974: Babie lato
    • 1977: Szmaragdowe oczy
    • 1977: Kwartet wokalny
    • 1980: Miecz Syreny
    • 1983: Smok w herbie. Królowa Bona
    • 1985: Zabić strach

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Oprócz tego odznaczona została Krzyżami Komandorskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, a także Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Przypisy

  1. „Dziennik Polski”, rok XX, nr 111 (6303), 12 maja 1964, s. 2.
  2. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, str. 1631
  3. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krystyna Kuliczkowska, Barbara Tylicka: Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1979.
  • Lesław Bartelski: Polscy pisarze współcześni 1939–1991. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11593-9.
  • Profil na stronie Biblioteki Sejmowej