Helena Michnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grób Heleny Michnik na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Helena Michnik (ur. 19 lipca 1903 w Krakowie jako Hinde Michnik, zm. 1969) – polska działaczka ruchu komunistycznego, nauczycielka i historyczka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzona i wychowana w zasymilowanej rodzinie żydowskiej w Krakowie. Córka Hirscha Michnika i Pesel Dobrejs Dobrys z domu Grunwald[1]. Na Uniwersytecie Jagiellońskim ukończyła historię i filologię klasyczną; doktorat z historii uzyskała w 1926 r.[2] Po studiach pracowała jako nauczycielka w gimnazjum w Drohobyczu[3].

Działała w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej "Życie". Była współorganizatorką komunistycznej organizacji pionierskiej im. Lenina w Polsce.

Od około 1936 żyła w nieformalnym związku z poznanym we Lwowie Ozjaszem Szechterem. Wspólnie z nim wychowywała jego syna z wcześniejszego małżeństwa z Sabiną Chatz – Jerzego oraz swojego syna z wcześniejszego związku – Stefana. Matka Adama Michnika (ur. 1946), któremu nadano jej nazwisko ze względu na brak formalizacji jej związku z Ozjaszem Szechterem[4].

Po ataku Niemiec na ZSRR w czerwcu 1941 wraz z Ozjaszem Szechterem i dziećmi uszła do Kotliny Fergańskiej. W Namanganie została nauczycielką w szkole dla uchodźców polskich. Po rozpoczętej pod koniec 1943 wędrówce z Armią Andersa przez Azję Środkową, Irak, Iran i Palestynę razem z synami dotarła do Europy Zachodniej, skąd wróciła do Polski pod koniec 1945[5]. Po 1945 wykładała w szkole Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego podległego Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego[6][7].

Później była nauczycielką historii i autorką podręczników szkolnych (Historia Polski do roku 1795, 11 wydań na przełomie lat 50. i 60., napisana z Ludwiką Mosler).

Na przełomie lat 50. i 60. XX w. pełniła funkcję dyrektora sieci Klubów Międzynarodowej Prasy i Książki[8].

Zmarła w 1969 na atak serca. Pochowana na Cmentarzu Powązkowskim (kwatera 249, rz. 5).

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Historia : komentarz metodyczny dla kl. 9 korespondencyjnego liceum ogólnokształcącego do podręcznika E. Kosminski "Historia wieków średnich" i A. W. Jefimow "Historia nowożytna", Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1955.
  • Marks i Engels o Polsce: zbiór materiałów w dwóch tomach, Warszawa : "Książka i Wiedza" 1960.
  • Fryderyk Engels, Teoria przemocy : rola przemocy i ekonomiki przy tworzeniu nowej Rzeszy Niemieckiej, tł. Kazimierz Piesowicz, red. i do dr. przygotowali Jerzy Rudzki i Helena Michnik, Warszawa: "Książka i Wiedza" 1961.
  • (współautor: Ludwika Mosler), Historia Polski do roku 1795, Warszawa: Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych 1956 (wiele wydań).
  • (oprac. wraz ze Stefanem Bergmanem), Karol Marks, Przyczynki do historii kwestii polskiej. Rękopisy z lat 1863-1864, Warszawa : "Książka i Wiedza" 1971.

Przypisy

  1. Marek Jerzy Minakowski (2013) "Cud Purimowy! Mamy genealogię Michników!"
  2. Alicja Pacholczykowa: Szechter Ozjasz. W: Polski Słownik Biograficzny. T. XLVII. Warszawa–Kraków: 2011, s. 585. ISBN 978-83-88909-93-1.
  3. Cyril Bouyeure, Adam Michnik. Biografia. Wymyślić to co polityczne, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2009, s. 43-44
  4. Cyril Bouyeure, Adam Michnik. Biografia. Wymyślić to co polityczne, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2009, s. 42-43
  5. Cyril Bouyeure, Adam Michnik. Biografia. Wymyślić to co polityczne, Wydawnictwo Literackie, Kraków, 2009, s. 44-45
  6. Czułem zadowolenie, wydając wyroki na wrogów... (Stefan Michnik, 1999). naszdziennik.pl, 6 marca 2010.
  7. Agent Michnik. wprost.pl, 30/2007.
  8. Yale Richmond, Talk at the Panel Debate at the conference "Fifty Years of the Fulbright Program in the Context of Polish-U.S. Diplomatic Relations" held at Warsaw's Royal Castle, January 23, 2009