Józef Wielhorski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Józef Wielhorski
Józef Wielhorski
Kierdeja
Kierdeja
Data urodzenia 1759
Miejsce urodzenia Horochów
Data śmierci 1817
Miejsce śmierci Rusinów
Rodzina Wielhorscy
Odznaczenia
Order Orła Białego Legia Honorowa Order Virtuti Militari

Józef Wielhorski herbu Kierdeja (ur. 1759 w Horochowie – zm. 1817 w Rusinowie) – generał dywizji armii Księstwa Warszawskiego, senator-wojewoda Królestwa Polskiego, radca stanu Księstwa Warszawskiego od 1809 roku, zastępca ministra wojny[1], kawaler maltański, odznaczony Orderem Orła Białego (1815), Orderem Virtuti Militari i Legią Honorową. [2]

Oficer wojsk austriackich. Od 1789 w Wojsku Polskim i w stopniu rotmistrza uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792, walczył w kampanii wołyńskiej. Po kapitulacji wyjechał do Wiednia.

Po wybuchu insurekcji kościuszkowskiej 1794 wrócił do służby w stopniu pułkownika. Wysłany do Paryża z zadaniem uzyskania tam pomocy dla Polski. Po upadku insurekcji pozostał we Francji i usiłował nakłonić Komitet Ocalenia Publicznego do sformowania polskiego korpusu przy rewolucyjnej armii francuskiej.

Później związał się z J. H. Dąbrowskim i włączył do prac nad tworzeniem Legionów Polskich we Włoszech. Generał z 1797 z nominacji francuskiej. W latach 1797-1802 w Legionach Polskich we Włoszech, dowódca 1 Legii. Odbył kampanie włoską i pod Mantuą dostał się do niewoli austriackiej. Na znak protestu przeciwko zawarciu pokoju z Austrią podał się do dymisji i powrócił do kraju.

W 1809 organizator sił zbrojnych w Krakowskiem i Kieleckiem w związku z najazdem Austriaków. Po jego odparciu w armii Księstwa Warszawskiego, od 8 sierpnia 1809 szef Wydziału Potrzeb Wojennych Rządu Centralnego Wojskowego Tymczasowego Obojga Galicji (na obszarze ziem odzyskanych z zaboru austriackiego). W 1810 dyrektor Administracji Żywności armii Księstwa Warszawskiego. Od 1811 zastępca ministra wojny (ks. Józefa Poniatowskiego) i generał dywizji. Chory, na czas kampanii moskiewskiej pozostał z nieznacznymi siłami w Warszawie.

W l. 1815 - 1816 formalnie minister wojny Królestwa Polskiego i senator. Syn Michała Wielhorskiego, kuchmistrza litewskiego, brat gen. Michała Wielhorskiego.

Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej.

Należał do loży wolnomularskiej Bracia Zjednoczeni.[3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 284.
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 284.
  3. Jan Pachoński, Słownik biograficzny oficerów Legionów Polskich 1796-1807, Kraków 1998, s. 331.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

H. P. Kosk Generalicja polska t. 2 wyd.: Oficyna Wydawnicza "Ajaks" Pruszków 2001