Język maori
| Te Reo Māori | |
| Obszar | Nowa Zelandia |
| Liczba mówiących | ok. 60 tys[1]. |
| Ranking | ? |
| Klasyfikacja genetyczna | języki austronezyjskie
|
| Pismo | łacińskie |
| Status oficjalny | |
| język urzędowy | Nowa Zelandia |
| Regulowany przez | Māori Language Commission |
| Kody języka | |
| ISO 639-1 | mi |
| ISO 639-2 | mao |
| ISO 639-3 | mri |
| SIL | MBF |
| W Wikipedii | |
| Zobacz też: język, języki świata |
|
 |
|
 |
|
Język maori, maoryski, maoryjski[2] – język, którym posługują się Maorysi, rdzenna ludność Nowej Zelandii. Jeden z trzech języków urzędowych tego państwa (pozostałe to język angielski i nowozelandzki język migowy). Posługuje się nim obecnie około 165 tys. osób[3]. Na ponad 500 tysięcy Maorysów jedynie kilkanaście procent potrafi posługiwać się tym językiem[1].
Spis treści |
Alfabet [edytuj]
W czasach przedeuropejskich język maoryski nie posiadał alfabetu i był wyłącznie językiem mówionym. Pisana wersja maoryskiego zaczęła powstawać w XIX wieku, od czasu szerszych kontaktów z europejskimi misjonarzami, żeglarzami, wielorybnikami i kupcami.
Alfabet składa się z 13 liter, z czego 5 samogłosek może być krótkich lub długich. Długość samogłoski oznacza się makronem (nadkreślnikiem):
Aa Āā Ee Ēē Hh Ii Īī Kk Mm Nn Oo Ōō Pp Rr Tt Uu Ūū Ww
W języku maoryskim używa się również dwóch dwuznaków: ng wh.
Długość samogłoski różnicuje znaczenie wyrazów, tzn. istnieją słowa różniące się wyłącznie długością samogłoski (lub samogłosek), np.:
- keke – ciasto; kēkē – pacha
- ata – ranek; āta – ostrożnie
| Litery | IPA |
|---|---|
| a | /a/, /ɑː/ |
| e | /e/, /eː/ |
| i | /i/, /iː/ |
| o | /ɔ/, /o/ |
| u | /u/ |
| p | /p/ |
| t | /t/ |
| k | /k/ |
| m | /m/ |
| n | /n/ |
| ng | /ŋ/ |
| wh | /f/, /ɸ/ |
| r | /r/ |
| h | /h/ |
| w | /w/ |
Bibliografia [edytuj]
- Nikkhou-O'Brien Maty: Le Maori de poche, Assimil 2010, ISBN 978-2-7005-0430-9
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Dane Ethnologue dla języka maoryskiego (ang.)
- Māori Language Commission (ang.)
- Słownik online angielsko-maori
- Słownik maori-angielski
|
|||||
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Ethnologue report for language code: mri
- ↑ Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989
- ↑ History of the Maori language – Te Wiki o Te Reo Maori | NZHistory.net.nz, New Zealand history online
