Język tonalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Języki tonalne na świecie
Schemat tonów w języku tajskim
Schemat tonów w języku kantońskim
Schemat tonów w języku wietnamskim (Hanoi)
Schemat tonów w języku wietnamskim (dialekt północny)
Schemat tonów w standardowym języku mandaryńskim

Język tonalnyjęzyk, w którym każda sylaba ma przypisany pewien ton, polegający na odpowiedniej modulacji głosu. Najwięcej języków tonalnych występuje w Azji Południowo-Wschodniej oraz w zachodniej Afryce. Przykładami języków tonalnych są tajski, wietnamski, języki chińskie, czadyjskie czy też język joruba.

Ton należy odróżnić od akcentu tonicznego występującego w takich językach, jak starożytna greka, język chorwacki, język szwedzki czy język japoński, a polegającego na podwyższeniu lub obniżeniu tonu niektórych sylab w wyrazie.

Ton w językach tonalnych ma najczęściej funkcję dystynktywną, tzn. dany ton decyduje o znaczeniu wyrazu. Przykład z języka tajskiego: Maí maĭ maî maī "Nowe drewno się pali, nieprawdaż?"[1].

Istnieją dwa typy tonów: rejestrowe (ang. register), których wysokość nie ulega zmianie, oraz konturowe (ang. contour), których wysokość ulega zmianie w obrębie jednej sylaby. Przykłady tonów konturowych: rosnąco-opadający, wysoki opadający, średni rosnący, opadająco-falujący[2] Kontury oznacza się zazwyczaj podwójnymi cyframi od 1 (ton najniższy) do 5 (ton najwyższy), np. 55: ton bardzo wysoki (5) równy; 31: zaczynający się tonem średnim (3), opadający do tonu bardzo niskiego (1).

Ilość i rodzaj tonów znacznie się różni w zależności od języka np.:


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Joe Cummings: Thai Phrasebook, Lonely Planet 1984
  2. Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja str. 191
  3. Monika Heyder: Język wietnamski - rozmówki Assimil str. 8-9
  4. Kam Y Lau: Cantonese Phrasebook Lonely Planet str. 8
  5. David Bradley: Thai Hill Tribes Phrasebook Lonely Planet
  6. Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja str. 192

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]