4 marca jest 63. (w latach przestępnych 64.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 302 dni.
- Imieniny obchodzą: Adrian, Adrianna, Arkadia, Arkadiusz, Arkady, Gerard, Gerarda, Humbert, Jakubina, Kazimierz, Leonard, Lucjusz, Łucjusz, Nestor, Piotr, Placyda i Witosław.
- Litwa – Kaziuki (wileński jarmark odpustowy z okazji święta św. Kazimierza)
- Międzynarodowe – Światowy Dzień Tenisa
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[1][2]:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 852 – W dokumencie podpisanym przez księcia Trpimira I po raz pierwszy pojawiła się nazwa Chorwacja.
- 1152 – Fryderyk I Barbarossa został koronowany na króla Niemiec.
- 1226 – Hamm w Nadrenii Północnej-Westfalii uzyskało prawa miejskie.
- 1238 – W bitwie nad rzeką Sit armia mongolska pod wodzą Batu-chana pokonała wojska wielkiego księcia włodzimierskiego Jerzego II Wsiewołodowicza.
- 1341 – Ramathibodi I wstąpił na tron Syjamu.
- 1461 – Edward IV York został królem Anglii.
- 1519 – Ferdynand Cortez wylądował na wybrzeżu Meksyku.
- 1665 – Anglia wypowiedziała wojnę Niderlandom.
- 1681 – Król Anglii Karol II Stuart przyznał kwakrowi Williamowi Pennowi prawo do założenia nowej kolonii w okolicach przyszłej Filadelfii.
- 1789:
- 1791 – Vermont jako 14. stan dołączył do Unii.
- 1794 – Została uchwalona 11. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, dotycząca prawa występowania z powództwem wobec indywidualnych stanów.
- 1797 – John Adams został 2. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1801 – Thomas Jefferson został 3. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1809 – James Madison został 4. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1815 – Terytorium utworzonej przez Napoleona Bonaparte marionetkowej Republiki Rodańskiej powróciło do Szwajcarii.
- 1817 – James Monroe został 5. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1818 – W Moskwie odsłonięto Pomnik Minina i Pożarskiego.
- 1825 – John Quincy Adams został 6. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1829 – Andrew Jackson został 7. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1834 – We Włoszech zostało założone zgromadzenie zakonne Adoratorek Krwi Chrystusa.
- 1837:
- 1841 – William Henry Harrison został 9. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1845 – James Polk został 11. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1848:
- 1849:
- 1853 – Franklin Pierce został 14. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1857 – James Buchanan został 15. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1861:
- 1869 – Ulysses Grant został 18. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1872 – Hiszpanie założyli miasto Puerto Princesa na filipińskiej wyspie Palawan.
- 1877:
- 1881 – James Garfield został 20. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1885 – Grover Cleveland został 22. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1889 – Benjamin Harrison został 23. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1890 – W Szkocji otwarto most kolejowy Forth Bridge.
- 1892 – Niemiecki astronom Max Wolf odkrył planetoidę (325) Heidelberga.
- 1893 – Grover Cleveland został 24. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1895 – Wojna chińsko-japońska: zwycięstwo wojsk japońskich w bitwie pod Yingkou.
- 1896 – Martinus Theunis Steyn został prezydentem Wolnego Państwa Orania.
- 1897 – William McKinley został 25. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1902 – Max Wolf odkrył planetoidę (483) Seppina.
- 1908:
- 1909 – William Taft został 27. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1913:
- Woodrow Wilson został 28. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- W Paryżu uruchomiono pierwsze na świecie budki telefoniczne z ogólnie dostępnymi telefonami.
- 1918:
- 1921:
- 1923 – Wojna domowa w Rosji: zwycięstwo Armii Czerwonej nad białogwardzistami w bitwie pod Amgą.
- 1929:
- 1933 – Franklin Delano Roosevelt został 32. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
- 1937 – Odbyła się 9. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1939 – Hiszpańska wojna domowa: broniące Madrytu oddziały republikańskie dokonały zamachu stanu skierowanego przeciwko komunistom i rządowi Juana Negrína.
- 1941 – Front zachodni: brytyjscy komandosi dokonali rajdu na norweski archipelag Lofoty.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: na południe od Jawy został zatopiony przez Japończyków australijski eskortowiec HMAS Yarra; zginęło 138 ze 151 członków załogi.
- 1943:
- 1945 – Założono klub piłkarski Crvena Zvezda Belgrad.
- 1947 – Podpisano francusko-brytyjski Traktat z Dunkierki.
- 1949 – Andriej Wyszynski zastąpił Wiaczesława Mołotowa na stanowisku ministra spraw zagranicznych ZSRR.
- 1951 – W New Delhi rozpoczęły się I Igrzyska Azjatyckie.
- 1954:
- 1959 – Amerykańska sonda Pioneer 4 przeleciała w odległości 60 tys. km nad powierzchnią Księżyca.
- 1960 – 70 osób zginęło, a ponad 200 zostało rannych w wyniku eksplozji w porcie w Hawanie francuskiego statku La Coubre, przewożącego amunicję dla Kuby. Fidel Castro o zorganizowanie zamachu oskarżył USA.
- 1962 – 111 osób zginęło w katastrofie samolotu Douglas DC-7 szkockich linii Caledonian Airways w Kamerunie.
- 1964 – Rada Bezpieczeństwa ONZ uchwaliła rezolucję o wysłaniu sił pokojowych na Cypr.
- 1966:
- 1970 – Na Morzu Śródziemnym zatonął francuski okręt podwodny Eurydice; zginęło 57 członków załogi.
- 1974 – Harold Wilson został po raz drugi premierem Wielkiej Brytanii.
- 1977 – Silne trzęsienie ziemi nawiedziło Bukareszt; zginęło 1570 osób, a około 11 tysięcy zostało rannych.
- 1978 – W brazylijskim mieście Belém otwarto Estádio Olímpico do Pará.
- 1979:
- 1980 – Robert Mugabe został premierem Zimbabwe.
- 1988:
- 1992 – W Algierii zdelegalizowano Islamski Front Ocalenia.
- 1994 – Rozpoczęła się misja STS-62 wahadłowca Columbia.
- 1996 – Zamachowiec-samobójca z Hamasu wysadził się przed wejściem do Centrum Dizengoffa w Tel-Awiwie; zginęło 13 osób, 125 zostało rannych.
- 2001:
- 2002 – Ibrahim Rugova został pierwszym prezydentem Kosowa.
- 2003:
- W okolicach miasta Kumanowo wskutek wybuchu miny pod ich pojazdem zginęło dwóch żołnierzy z polskiego kontyngentu w Macedonii, a dwóch innych zostało rannych.
- W zamachu bombowym w poczekalni lotniska międzynarodowego w Davao na Filipinach zginęło 21 osób, ponad 100 zostało rannych.
- 2005:
- Jurij Krawczenko, były minister spraw wewnętrznych Ukrainy i jeden z głównych podejrzanych w sprawie zabójstwa opozycyjnego dziennikarza Georgija Gongadzego, zastrzelił się lub został zastrzelony we własnym domu.
- Porwana miesiąc wcześniej w Iraku włoska dziennikarka Giuliana Sgrena została uwolniona przez agentów włoskich służb specjalnych. W czasie jazdy na lotnisko w Bagdadzie samochód Włochów został ostrzelany przez amerykańskich żołnierzy; zginął dowódca operacji, a 4 osoby zostały ranne.
- 2007 – W Estonii odbyły się wybory parlamentarne, pierwsze w Europie Wschodniej z możliwością głosowania przez Internet.
- 2010:
- 2012 – Władimir Putin wygrał w I turze wybory prezydenckie w Rosji.
Urodzili się [edytuj]
- 1188 – Blanka Kastylijska, królowa Francji, żona króla Ludwika VIII Lwa (zm. 1252)
- 1394 – Henryk Żeglarz, infant portugalski (zm. 1460)
- 1678 – Antonio Vivaldi, włoski kompozytor (zm. 1741)
- 1756 – Henry Raeburn, szkocki malarz (zm. 1823)
- 1819 – Narcyza Żmichowska, polska pisarka, pedagog (zm. 1876)
- 1822 – Jules Antoine Lissajous, francuski matematyk i fizyk (zm. 1880)
- 1847 – Carl Josef Bayer, austriacki chemik, wynalazca procesu Bayera (zm. 1904)
- 1866 – Jan Zagleniczny, polski przemysłowiec i polityk (zm. 1931)
- 1879 – Bernhard Kellermann, niemiecki pisarz (zm. 1951)
- 1883 – Julius Fromm, chemik, wynalazca technologii produkcji prezerwatyw z ciekłej gumy (lateksu) (zm. 1945)
- 1886 – Kazimierz Świtalski, polski polityk, premier, marszałek Sejmu (zm. 1962)
- 1892 – Nikołaj Kondratiew, rosyjski ekonomista (zm. 1938)
- 1893 – Cletus Andersson, szwedzki olimpijczyk (zm. 1971)
- 1900 – Jan Zachwatowicz, polski architekt, historyk architektury (zm. 1983)
- 1901 – Kazimierz Jarociński, polski działacz społeczny (zm. 1945).
- 1902 – Jerzy Wolff, polski malarz, eseista, ksiądz (zm. 1985)
- 1903:
- 1904:
- 1906 – Karol Estreicher, polski historyk sztuki (zm. 1984)
- 1915 – Pavel Bunčák, słowacki pisarz i tłumacz (zm. 2000)
- 1916 – Giorgio Bassani, włoski pisarz (zm. 2000)
- 1918 – Margaret Osborne DuPont, amerykańska tenisistka (zm. 2012)
- 1919 – Juan Carlos Muñoz, argentyński piłkarz (zm. 2009)
- 1920 – Henryk Syska, polski pisarz, badacz dziejów oraz kultury ludowej Kurpiowszczyzny, Mazowsza, Warmii i Mazur (zm. 2000)
- 1921:
- 1922:
- 1923:
- 1925 – Kazimierz Dębicki, polski aktor (zm. 2007)
- 1926 – Kazimiera Kijowska, polska dziennikarka (zm. 2011)
- 1927 – Jacques Dupin, francuski poeta (zm. 2012)
- 1928:
- 1931:
- 1932:
- 1934 – Barbara McNair, amerykańska piosenkarka, aktorka (zm. 2007)
- 1935:
- 1936:
- 1938:
- 1940 – Wołodymir Morozow, radziecki kajakarz
- 1941:
- 1942:
- 1943 – Lucio Dalla, włoski piosenkarz, kompozytor (zm. 2012)
- 1947:
- 1948:
- 1949 – Siergiej Bagapsz, abchaski polityk, premier i prezydent Abchazji (zm. 2011)
- 1951:
- 1952:
- 1953 – Paweł Janas, polski piłkarz, trener piłkarski
- 1954:
- 1955 – Dominique Pinon, francuski aktor
- 1961 – Steven Weber, amerykański aktor
- 1963:
- 1964 – Jacek Dewódzki, polski wokalista, były członek zespołu Dżem i Harlem, obecnie Jacek i Placek oraz Revolucja
- 1965 – Jurij Łonczakow, rosyjski kosmonauta
- 1968 – Mounir Bouamrane, polski montażysta dźwięku i obrazu pochodzenia algierskiego (zm. 2004)
- 1970 – Caroline Vis, holenderska tenisistka
- 1971:
- 1972 – Jos Verstappen, holenderski kierowca wyścigowy
- 1974:
- 1975:
- 1976 – Robbie Blake, angielski piłkarz
- 1977 – Ana Guevara, meksykańska lekkoatletka
- 1978 – Jan Holoubek, polski operator filmowy
- 1979 – André Nascimento, brazylijski siatkarz
- 1980 – Omar Bravo, meksykański piłkarz
- 1981 – Miha Rihtar, słoweński skoczek narciarski
- 1982:
- 1984 – Kazimierz Mazur, polski aktor
- 1985 – Mathieu Montcourt, francuski tenisista (zm. 2009)
- 1986 – Tom De Mul, belgijski piłkarz
- 1988:
- 1990 – Andrea Bowen, amerykańska aktorka
- 1991 – Diandra Newlin, amerykańska aktorka, piosenkarka, modelka
- 561 – Pelagiusz I, papież (ur. ?)
- 1172 – Stefan III węgierski, król Węgier (ur. 1147)
- 1193 – Saladyn, wódz i polityk muzułmański pochodzenia kurdyjskiego (ur. 1137 lub 1138)
- 1238:
- 1314 – Jakub Świnka, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. ?)
- 1484 – Kazimierz Jagiellończyk, święty, polski królewicz, patron Litwy i Korony, syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka (ur. 1458)
- 1496 – Zygmunt Habsburg, arcyksiążę Austrii Przedniej, hrabia Tyrolu (ur. 1427)
- 1832 – Jean-François Champollion, francuski lingwista, archeolog, egiptolog (ur. 1790)
- 1852 – Nikołaj Gogol, rosyjski pisarz (ur. 1809)
- 1910 – Knut Johan Ångström, szwedzki geofizyk (ur. 1857)
- 1916 – Franz Marc, niemiecki malarz i grafik (ur. 1880)
- 1925 – Maurycy Moszkowski, polski pianista i kompozytor (ur. 1854)
- 1941:
- 1942 – Zostali rozstrzelani przez Niemców pod Berezweczem:
- 1943 – Julian Krzewiński, polski aktor, pisarz, autor librett operetkowych i piosenek (ur. 1882)
- 1948 – Antonin Artaud, francuski poeta, aktor (ur. 1896)
- 1952 – Charles Scott Sherrington, brytyjski neurofizjolog (ur. 1857)
- 1967 – Włodzimierz Szymanowicz, polski poeta, artysta malarz i grafik (ur. 1946)
- 1970 – Jadwiga Kucianka, polska filolog, badacz Śląska (ur. 1924)
- 1976 – Walter Schottky, niemiecki fizyk (ur. 1886)
- 1977:
- 1982 – Tadeusz Gede, polski elektryk, polityk, wicepremier (ur. 1911)
- 1984 – Stanisław Broszkiewicz, polski prozaik, publicysta (ur. 1926)
- 1986 – Ding Ling, chińska pisarka (ur. 1904)
- 1987 – Georges Arnaud, francuski pisarz (ur. 1917)
- 1994 – John Candy, kanadyjski aktor, reżyser filmowy (ur. 1950)
- 1998 – Adam Bień, polski prawnik, polityk, zastępca Delegata Rządu na Kraj (ur. 1899)
- 2000 – Władysław Daniłowski, polski kompozytor, założyciel Chóru Dana (ur. 1902)
- 2002 – Tadeusz Szlagor, polski siatkarz, trener siatkówki, działacz sportowy, selekcjoner reprezentacji Polski, prezes PZPS (ur. 1929)
- 2003:
- 2004:
- 2005 – Jurij Krawczenko, ukraiński polityk (ur. 1951)
- 2007:
- 2008 – Gary Gygax, amerykański autor gier fabularnych (ur. 1938)
- 2009 – Józef Łabudek, polski działacz państwowy (ur. 1929)
- 2010 – Władysław Ardzinba, abchaski polityk, prezydent Abchazji (ur. 1945)
- 2011:
- 2012 – Michał Issajewicz, polski żołnierz AK, uczestnik zamachu na Franza Kutscherę (ur. 1921)
Przypisy
