Jean Andoche Junot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jean-Andoche Junot

Jean-Andoche Junot, książę d'Abrantès (ur. 23 października 1771 w Bussy-le-Grand, zm. 29 lipca 1813 w Montbard) – francuski generał w okresie od Rewolucji po wojny napoleońskie.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Bussy-le-Grand we Francji w rodzinie Michela i Marie Antoinette Junot. Studiował prawo w Paryżu gdy wybuchła rewolucja. Junot wstąpił do batalionu ochotników by walczyć w obronie młodej republiki; został dwukrotnie ranny i dosłużył się stopnia sierżanta. Napoleona Bonaparte poznał podczas oblężenia Tulonu w 1793 i wkrótce został jego sekretarzem.

Kampania włoska[edytuj | edytuj kod]

W kampanii tej wyróżnił się wielokrotnie szybko awansując, ale pod Lonato został poważnie ranny w głowę, co - w opinii współczesnych - wpłynęło negatywnie na jego osobowość i całkowicie zmieniło jego charakter: stał się mniej dokładny w działaniu, za to porywczy i gwałtowny.

Na samym początku kampanii Napoleona w Egipcie otrzymał stopień generała brygady, ale ponownie został ranny (tym razem w pojedynku), a podczas powrotu do Francji z transportem rannych i chorych wzięty do niewoli.

Później uczestniczył w przewrocie 18 Brumaire'a (9 listopada 1799), w wyniku którego Napoleon przejął władzę we Francji.

W roku 1800 pojął za żonę Laurę (Laurette) Martin de Permond, z którą miał czworo dzieci.

Przez krótki okres był ambasadorem w Portugalii, by na pierwsze wezwanie cesarza ponownie założyć mundur i 2 grudnia 1805 r. wziąć udział w bitwie pod Austerlitz.

W Hiszpanii i Portugalii[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym w życiu Junota był okres wojen napoleońskich w Hiszpanii i Portugalii. Dowodził uderzeniem na Portugalię w 1807, wyruszając w listopadzie z Salamanki i zajmując 30 tegoż miesiąca Lizbonę za co otrzymał honorowy tytuł Księcia d'Abrantès i stanowisko gubernatora Portugalii.

Po desancie brytyjskim w 1808 Francuzi zostali pobici pod Vimeiro (21 sierpnia), a Junot został niemal kompletnie odcięty. Podpisanie pomyślnego dla siebie traktatu sintryjskiego pozwoliło mu nie tylko uniknąć wzięcia do niewoli, ale powrócić w październiku do Francji wraz z wojskiem, armatami i łupami zgromadzonymi w Portugalii.

Powrócił na Półwysep Iberyjski w roku 1810 służąc pod rozkazami marszałka Massény i ponownie został poważnie ranny.

U schyłku życia[edytuj | edytuj kod]

W czasie kampanii rosyjskiej Junot poczynał sobie ze zmiennym szczęściem; obwiniano go o dopuszczenie 17 sierpnia do ucieczki armii rosyjskiej po bitwie pod Smoleńskiem, ale pod Borodino (7 września 1812) znakomicie dowodził VIII Korpusem Wielkiej Armii.

W roku 1813 został gubernatorem Illiri, ale postępująca choroba umysłowa zmusiła do do powrotu do Francji, gdzie (w Montbard) popełnił samobójstwo - skoczył z okna.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Philip Haythornthwaite, Napoleon's Commanders 1792-1809, Osprey Publishing 2001, ISBN 1-84176-055-2