Sierżant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sierżant
Wojska Lądowe
Aktualne oznaczenie stopnia
naramiennik
naramiennik
kurtka nieprzemakalna
kurtka nieprzemakalna
Oznaczenie stopnia 1938-39
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia 1925-38
naramiennik
naramiennik
Oznaczenie stopnia w 1919

sierżant (wachmistrz) linjowy [1]

naramiennik
naramiennik
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło sierżant w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat sierżanta

Sierżantstopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji. W polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym[a]. Następny, wyższy stopień nosi nazwę starszy sierżant.

Amerykański sergeant
Naszywka sierżanta brytyjskiego

Równorzędnym stopniem jest stopień bosmana w Marynarce Wojennej. Do lipca 1948 odpowiednikiem sierżanta w kawalerii był stopień wachmistrza, a do 5 lipca 1994[2] – stopień ogniomistrza w artylerii.

Obecnie odpowiednikiem stopnia sierżanta w straży pożarnej jest stopień ogniomistrza[3]. W policji i straży więziennej stopień ten nosi nazwę odpowiednio sierżanta policji i sierżanta straży więziennej, natomiast w Straży Ochrony Koleiprzodownika.

W armiach NATO stopnie sierżanta (ang. sergeant, niem. Feldwebel, fr. sergent, hiszp. sargento) mają oznaczenie kodowe OR-5, OR-6 lub OR-7 (w Wojsku Polskim – OR-6).

W Wojsku Polskim stopień sierżanta wprowadził pierwszy w XVIII w. Jan Henryk Dąbrowski w swoich Legionach we Włoszech. Powtórnie wprowadzony w 1919[4].

W Siłach Zbrojnych II RP i w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie odpowiednikiem sierżanta były następujące stopnie wojskowe:

  • wachmistrz[5] w jeździe/kawalerii[6] i żandarmerii, od 1933 – również w taborach[7];
  • ogniomistrz[8] w artylerii;
  • majster wojskowy w kategorii żołnierzy specjalistów służb technicznych od 1924[9].

W Siłach Zbrojnych PRL należał do grupy podoficerów starszych[10].

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Oznaką sierżanta w Wojsku Polskim, jest tzw. „krokiewka”, czyli rzymska cyfra pięć (inaczej mówiąc – litera „V”). Oznaki w kolorze srebrnym: na naramiennikach i otoku czapki jedna krokiewka; naramiennik obszyty matowosrebrną taśmą[4].

Podobnie wygląda to oznaczenie w Bundeswehrze, natomiast w innych armiach często oznacza się ten stopień trzema takimi "krokiewkami", podczas gdy pojedyncza oznacza często żołnierza w stopniu równorzędnym do polskiego starszego szeregowego.

W myśl Przepisu Ubioru Polowego Wojsk Polskich r. 1919 na naramiennikach kurtki i płaszcza z tasiemki wełnianej karmazynowej szerokości 0,5 cm naszyte w poprzek naramiennika przeciętnie w połowie jego długości trzy paski w odległości 1 cm jeden od drugiego; oprócz tego cały naramiennik oszyty wzdłuż wolnej krawędzi takąż tasiemką[11].

Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku sierżant nosił na przodzie otoku czapki garnizonowej haftowaną bajorkiem oznakę w kształcie litery "V" skierowaną kątem w dół, o ramionach długości 3,3 cm i szerokości 5 mm.

Naramiennik obszyty wokół taśmą szerokości 8 mm z wyjątkiem wszycia przy rękawie; na naramiennikach wewnątrz obszycia – znak w kształcie litery „V" (krokiewka). Rozwarcie ramion krokiewki w kierunku guzika naramiennika – pod kątem 60 st; odległość od wszycia rękawa do wierzchołka krokiewki 2 cm[12].

Znane osoby w stopniu sierżanta[edytuj | edytuj kod]

.

Uwagi

  1. Od 1997 do 2004 istniał jeszcze pomiędzy nimi stopień starszego plutonowego, ale ustawą pragmatyczną został zlikwidowany 1 lipca 2004

Przypisy

  1. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich r.1919 ,Tablica X
  2. Decyzją nr 62/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 lipca 1994 został wprowadzono do użytku w Siłach Zbrojnych RP Regulamin ogólny Sił Zbrojnych RP, sygn. Szt.Gen. 1426/94, w którym nie zamieszczono wykazu stopni wojskowych; obowiązywały tylko te stopnie wojskowe, które znajdowały się w ustawie z 21 listopada 1967 o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, art. 74 Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16.
  3. Dz. U. z 2010 r. Nr 27, poz. 135
  4. 4,0 4,1 Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. s. 395.
  5. Przepisy i instrukcje. Umundurowanie polowe Wojsk Polskich, Warszawa 1917, s. 16.
  6. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych z 29 kwietnia 1924 o zmianie terminu „jazda” na: „kawalerja”, Dz.Rozk. MSWojsk. 1924, 29 kwietnia, nr 17, poz. 261, s. 306.
  7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych z 17 marca 1933 w sprawie wykonania rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 7 października 1932 o służbie wojskowej podoficerów i szeregowców, Dz. U. z 1933 r. Nr 20, poz. 132, s. 388.
  8. Przepisy i instrukcje. Umundurowanie polowe Wojsk Polskich, Warszawa 1917, s. 16.
  9. Ustawa z 18 lipca 1924 o podstawowych obowiązkach i prawach szeregowych Wojska Polskiego, Dz. U. z 1924 r. Nr 72, poz. 698, s. 1045. Wcześniej nazywano go majstrem wojskowym (Rozporządzenie Rady Obrony Państwa o majstrach wojskowych z 6 sierpnia 1920, Dz. U. z 1920 r. Nr 75, poz. 513, s. 1346), co później w przepisach wykonawczych doprecyzowano i wydzielono majstra wojskowego z dystynkcjami sierżanta (Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych z 28 grudnia 1920: Przepisy wykonawcze do rozporządzenia ROP o majstrach wojskowych z 6 sierpnia 1920, Dz.Rozk. MSWojsk 1920, 28 grudnia, nr 49, poz. 1009, s. 1358).
  10. Podręcznik dowódcy drużyny. s. 66.
  11. Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. s. 20.
  12. Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku. s. 49-55.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979.
  • Ministerstwo Obrony Narodowej; Inspektorat Szkolenia: Podręcznik dowódcy drużyny; Szkol. 378/69. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Przepis Ubioru Polowego Wojsk Polskich. Warszawa: Zakłady Graficzno-Wydawnicze "Książka", 1919.
  • Przepisy ubiorcze żołnierzy Wojska Polskiego; sygn. Mund. 45/71/III. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.