Jodła balsamiczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Jodła balsamiczna
Abies balsamea cones Niapiskau 02.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Rząd sosnowce
Rodzina sosnowate
Rodzaj jodła
Gatunek jodła balsamiczna
Nazwa systematyczna
Abies balsamea (L.) Mill.
Gard. Dict. ed. 8 3 1768.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Gałązka z igłami

Jodła balsamiczna (Abies balsamea (L.) Mill.) – gatunek drzewa należący do rodziny sosnowatych. Nazwa gatunkowa pochodzi od jasnej, delikatnej żywicy wytwarzanej przez pień. W Ameryce Północnej jest najbardziej rozpowszechnionym gatunkiem jodły[3].

Rodzimy obszar występowania to Ameryka Północna: wschodnia część Kanady (Nowa Fundlandia na zachód do prowincji Alberta), jak również wschodnia część Stanów Zjednoczonych (Wisconsin na wschód do Maine, w kierunku południowym Appalachy do Wirginii Zachodniej)[4]. W uprawie gatunek ten został rozprzestrzeniony w Europie, na Filipinach oraz w Australii[5].

Pień

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Średniego rozmiaru zimozielone drzewo, o wąskiej stożkowej koronie. Pień osiąga do 20 m wysokości[6].
Liście
Wyrastają w dwóch nierównomiernych szeregach i są nieco zagięte. Potarte wydają balsamiczny zapach[6]. Mają długość 1,5-3 cm, są ciemno-zielone, często pokryte porami tuż przy wierzchołku i dwoma białymi paskami porowymi poniżej.
Kora
Kora młodych drzew w kolorze szarym, gładka, pokryta wyciekami żywicznymi, z wiekiem szorstka, popękana lub chropowata.
Szyszki
Wydłużone, 4-8 cm długości, ciemno purpurowe, dojrzewając wpadają w brązowawy kolor, zarazem rozsiewając nasiona we wrześniu.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Z żywicy wytwarza się balsam kanadyjski używany do konserwowania preparatów mikroskopowych oraz w optyce do sklejania soczewek[6].
  • W wielu krajach jodła ta jest uprawiana jako roślina ozdobna. Jej walorami ozdobnymi są niebieskozielone, pachnące igły i pokrój choinki bożonarodzeniowej. Strefy mrozoodporności 3-8. Niektóre kultywwary:[3].
    • 'Hudsonia' – karłowaty, gęsty krzew osiągający wysokość do 60 cm
    • 'Nana' – kulisty krzew o wysokości do 60 cm'

Przypisy

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website - PINACEAE. 2001–.
  2. The Plant List. [dostęp 2014-05-08].
  3. 3,0 3,1 Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-05-08].
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2014-04-18].
  6. 6,0 6,1 6,2 Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.