Karl Lennart Oesch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karl Lennart Oesch w 1918 r.

Karl Lennart Oesch (ur. 8 sierpnia 1892 r. w Pyhäjärvi, zm. 28 marca 1978 r. w Helsinkach) – fiński generał, zastępca, a następnie szef Sztabu Generalnego armii fińskiej w okresie międzywojennym, dowódca II (IV) Korpusu Armijnego, a następnie Grupy Ołonieckiej podczas II wojny światowej, historyk wojskowości i pisarz w okresie powojennym

Jego rodzice byli Szwajcarami, którzy zamieszkali w Finlandii. Karl L. Oesch uczęszczał do szkoły w Sortavala. W latach 1911-1915 studiował na wydziale matematyki i fizyki uniwersytetu w Helsinkach. Następnie wstąpił ochotniczo do 27 Królewskiego Pruskiego Batalionu Jegrów, składającego się z Finów. Po przybyciu oddziału do Finlandii w lutym 1918 r., K. L. Oesch przeszedł do nowo formowanej armii fińskiej jako kapitan. Podczas fińskiej wojny domowej dowodził 18 Batalionem Jegrów. W 1920 r. był krótko zastępcą szefa Sztabu Generalnego armii fińskiej, po czym objął dowodzenie Pułku Viipuri. W latach 1923-1926 szkolił się w Ecole Supérieure de Guerre w Paryżu. Po powrocie do Finlandii został komendantem Akademii Sztabu Generalnego, pełniąc tą funkcję do 1929 r. Krótko dowodził 1 Dywizją Piechoty. W 1930 r. został awansowany do stopnia generała majora. Objął jednocześnie funkcję szefa Sztabu Generalnego. Zainicjował reformy w fińskich siłach zbrojnych. Opracował wspólnie z ppłk. Akselem Airo nowe plany mobilizacyjne. W 1932 r. był także zastępcą ministra spraw wewnętrznych. W 1936 r. awansował na generała porucznika. Po ataku ZSRR na Finlandię 30 listopada 1939 r., pełnił nadal funkcję szefa Sztabu Generalnego. Na pocz. marca 1940 r. przejął po zdymisjonowanym po zaledwie 3 dniach gen. Kurcie Martti Walleniusie dowodzenie jednostkami obrony wybrzeża. Dowodził nimi w najbardziej krytycznym momencie, kiedy Armia Czerwona prawie przerwała ich obronę. Udało mu się jednak powstrzymać natarcie wojsk sowieckich, choć kosztem bardzo wysokich strat, do czasu ogłoszenia zawieszenia broni 13 marca. W okresie pokoju międzywojennego na krótko powrócił do funkcji szefa Sztabu Generalnego, po czym już w kwietniu został dowódcą II Korpusu Armijnego. Po zaatakowaniu ZSRR przez Niemcy 22 czerwca 1941 r., II Korpus został przemianowany na IV Korpus Armijny. Prowadził on od 22 sierpnia natarcie w południowej części Przesmyku Karelskiego, podczas gdy główny atak na północ od jeziora Ładoga prowadziła Armia Karelia gen. Ericha Heinrichsa. IV Korpus osiągnął szybko duże sukcesy, zajmując Viipuri. W ostatnich dniach sierpnia jednostki korpusu zamknęły w okrążeniu na południe od Viipuri część oddziałów trzech sowieckich dywizji: 43, 115 i 123 Dywizje Strzeleckie. Poddały się one 1 września. Był to największy w historii sukces fińskich sił zbrojnych. W marcu 1942 r. gen. K. L. Oesch objął dowodzenie Grupy Ołonieckiej, działającej pomiędzy jeziorami Onega i Ładoga. W kwietniu tego roku powstrzymała ona silny atak wojsk sowieckich. Do pocz. czerwca 1944 r. trwały właściwie walki pozycyjne. Generał K. L. Oesch wystąpił z pomysłami ufortyfikowania zajmowanych pozycji, ale nie zostały one zrealizowane. 9 czerwca tego roku Armia Czerwona rozpoczęła ofensywę na Przesmyku Karelskim, przełamując następnego dnia fińskie pozycje obronne. W tak tragicznej sytuacji gen. K. L. Oesch przejął dowodzenie tamtejszymi siłami fińskimi. Pomimo utraty Viipuri 20 czerwca, udało mu się z pomocą nowo sformowanych jednostek powstrzymać nacierające oddziały Armii Czerwonej. W październiku zdał dowodzenie swoimi wojskami. Po zakończeniu wojny kontynuacyjnej 4 września, powrócił na stanowisko szefa Sztabu Generalnego. We wrześniu 1945 r. na własne życzenie odszedł z armii, gdyż Sowieci zażądali jego aresztowania jako zbrodniarza wojennego. Wiązało się to z jego rozkazem ze września 1941 r. rozstrzelania 17 sowieckich jeńców wojennych, którzy odmawiali wykonywania poleceń. Zamierzał zbiec do Szwecji, ale ostatecznie postanowił pozostać w Finlandii i stawić czoło oskarżeniom. Został aresztowany i skazany 19 lipca 1946 r. na karę 12 lat więzienia. 2 lutego 1948 r. karę zmniejszono do 3 lat. Po wyjściu na wolność zajął się historią wojskową, zbierając i spisując relacje z okresu II wojny światowej. W 1957 r. w Helsinkach wyszła jego książka pt. "Suomen kohtalon ratkaisu Kannaksella kesällä 1944", dotycząca fińskich działań wojennych z lata 1944 r. Jednocześnie współzakładał i został redaktorem naczelnym historycznego czasopisma wojskowego.

Generał Karl Lennart Oesch (od lewej) obserwuje wspólnie z oficerami estońskiej armii ćwiczenia wojskowe w październiku 1938 r., co było wynikiem tajnej fińsko-estońskiej współpracy militarnej

Został odznaczony m.in. estońskim Orderem Krzyża z Orłem I klasy (1932).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Kariera wojskowa gen. Karla Lennarta Oescha (ang.)