Kasper Niesiecki

Kasper Niesiecki
Data urodzenia	31 grudnia 1682
Data i miejsce śmierci	9 lipca 1744 Krasnystaw
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Inkardynacja	jezuici
Śluby zakonne	1699
Prezbiterat	czerwiec 1710

Tablica pamiątkowa w dawnym kolegium jezuickim

Korona Polska, Lwów 1728

Kasper Niesiecki (ur. 31 grudnia 1682, zm. 9 lipca 1744 w Krasnymstawie) – polski genealog heraldyk, jezuita, leksykograf, pisarz, teolog, kaznodzieja.

Życiorys

Urodzony w Wielkopolsce. Z pochodzenia był mieszczaninem. Uczęszczał do Kolegium Jezuickiego w Krośnie. W 1699 wstąpił do nowicjatu jezuickiego w Krakowie, w latach 1701-1704 studiował filozofię w Lublinie, zdobywając tytuł magistra. Uczył się też w Łucku, Lublinie i Krośnie. W latach 1707-1710 studiował teologię w Krakowie. W czerwcu roku 1710 otrzymał święcenia kapłańskie i stanowisko profesora retoryki oraz poetyki w Jarosławiu, gdzie też był kronikarzem tamtejszego Kolegium. Wykładał retorykę w kolegiach: w latach 1712-1713 w Bydgoszczy, w 1713/1714 w Chojnicach oraz etykę i matematykę w 1714/1715 w Kaliszu. W latach 1715-1724 był kaznodzieją na Mazowszu, w Wielkopolsce, Małopolsce i na Rusi, (m.in. w Krakowie, Lublinie, Lwowie i Krasnymstawie). Od 1724 przebywał w klasztorze w Krasnymstawie, gdzie pracował nad swoim najsłynniejszym dziełem Herbarz Polski (wydanym w czterech tomach pt. Korona Polska w latach 1728-1743). Jego wydanie przyniosło mu przykrości, a nawet skargi sądowe. W roku 1741 został regensem seminarium sandomierskiego. Zmarł 9 lipca 1744 w Krasnymstawie.

Twórczość

Najbardziej znane jest 5463-stronicowe wydanie z lat 1839-1845: HERBARZ POLSKI ks. Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych i wydany przez Jana Nep. Bobrowicza w Lipsku, nakładem i drukiem Breitkopfa i Hertela.

Ważniejsze dzieła

• Korona polska przy złotej wolności starożytnymi wszystkich katedr, prowincji i rycerstwa klejnotami... ozdobiona, potomnym zaś wiekom na zaszczyt i nieśmiertelną sławę pamiętnych w tej ojczyźnie synów podana... roku wolności ludzkiej przez wcielonego Boga windykowanej 1728, t. 1-4, Lwów 1728-1743, (t. 1, cz. 2 pt. Herby i familie rycerskie, tak w Koronie, jako i w Wielkim Księstwie Litewskim; wg J. D. Janockiego: t. 5 zaczęty przez autora dokończył w rękopisie S. Czapliński); wyd. następne pt. Herbarz polski... powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopismów, dowodów urzędowych, wyd. J. N. Bobrowicz, t. 1-10, Lipsk 1839-1845, (z dopełnieniami I. Krasickiego i J. Lelewela); na podstawie herbarza Niesieckiego oprac.: H. Stupnicki Herbarz polski, t. 1-3, Lwów 1855-1862; K. Łodzia-Czarniecki Herbarz polski, t. 1-2, Gniezno 1875-1882

Listy

• Do J. A. Załuskiego z 1732, wyd. K. Tyszkowski "Niesiecki a Załuski...", Exlibris 1924, zeszyt 6

Bibliografia

• Iwona M. Dacka: Korona Polska Kaspra Niesieckiego: pomnik staropolskiego piśmiennictwa heraldycznego, Warszawa 2004
• Marceli Antoniewicz: List Kaspra Niesieckiego do księcia Mikołaja Radziwiłła zwanego "Rybeńko", "Zeszyty Historyczne Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie", zeszyt 7 (2003), s. 39-54
• Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 3 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1965, s. 21-22

Linki zewnętrzne

• Biogram Kaspra Niesieckiego
• Skanowane grafiki z herbarza
• Herbarz Niesieckiego w formacie DjVu