Kościół Świętego Ducha w Kodniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół filialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A/55 z 14.04.1956 r., 18.11.1956 r.
oraz 19.11.1966 r. (zespół zamkowy)[1]
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Państwo  Polska
Miejscowość Kodeń
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Anny w Kodniu
Wezwanie Ducha Świętego
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Świętego Ducha w Kodniu - gotycka cerkiew (unicka) zamkowa w Kodniu, obecnie rzymskokatolicki kościół filialny parafii św. Anny w Kodniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia została ufundowana wraz zamkiem kodeńskim przez wojewodę nowogrodzkiego, Pawła Sapiehę ok. 1540[2]. Służyła jako kaplica dworska rodu Sapiehów do XIX wieku. Pierwotnie była to cerkiew unicka (ojciec Pawła podpisał akta Unii Florenckiej, a sam Paweł dążył w swoim postępowaniu do unii kościelnej w Kodniu), następnie przeszła w ręce Kościoła katolickiego obrządku łacińskiego. Przez kilka lat był tutaj przechowywany obraz Matki Boskiej Kodeńskiej wykradziony w 1630 z Rzymu przez Mikołaja Sapiehę.

W 1805 roku w świątyni zaprzestano w odprawiać nabożeństwa ze względu na zły stan techniczny obiektu (znacznych zniszczeń kościół doznał już w 1783r.[3]). W okresie międzywojennym po remoncie cerkiew zamkowa służyła jako tymczasowa świątynia dla neounickiej parafii św. Michała Archanioła, gdyż cerkiew parafialną rozebrano podczas zaboru rosyjskiego.

Po 1945 roku kościół Świętego Ducha stał się filią parafii św. Anny. Od lat 60. XX wieku przeprowadzono kilka gruntownych remontów świątyni. Kaplica zamkowa wraz z ruinami zamku Sapiehów, dawną zbrojownią, plenerowymi stacjami drogi krzyżowej stanowi teren Kodeńskiej Kalwarii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Świątynia reprezentuje rozwiązanie późnogotyckie szeroko rozsiadłej, orientowanej hali z półkolistą absydą. Uwagę zwracają sklepienia sieciowe rozpięte we wszystkich trzech nawach oraz okazały szczyt wieńczący fasadę zachodnią. Mimo zastosowania w nim łuków pełnych, całości nadano asymetryczną kompozycję oraz zastosowano plakiety ceramiczne (charakterystyczne dla architektury bizantyjskiej na tych ziemiach). Pojawiły się również renesansowe elementy dekoracyjne: portal zachodni, detale sklepień (wsporniki), które świadczą, że obiekt był stawiany z udziałem kamieniarzy z krakowskiej ekipy Berecciego[4].

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo lubelskie (pol.). 30 czerwca 2014. [dostęp 11.06.2010].
  2. G. Rąkowski: Polska egzotyczna. Cz. II. Przewodnik. Pruszków: Rewasz, 2003, s. 123. ISBN 9788362460267
  3. Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej – Kalendarium historyczne. [dostęp 26 września 2011].
  4. Tadeusz Chrzanowski "Kresy, czyli obszar tęsknot", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010, s. 121

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]