Kościół Świętego Ducha w Kodniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Kościół filialny
Distinctive emblem for cultural property.svg A/55 z 14.04.1956 r., 18.11.1956 r.
oraz 19.11.1966 r. (zespół zamkowy)[1]
Kościół Świętego Ducha w Kodniu
Państwo  Polska
Miejscowość Kodeń
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Anny w Kodniu
Wezwanie Ducha Świętego
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół Świętego Ducha w Kodniu - gotycka cerkiew zamkowa w Kodniu, obecnie rzymskokatolicki kościół filialny parafii św. Anny w Kodniu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Świątynia została ufundowana wraz zamkiem kodeńskim przez wojewodę nowogrodzkiego, Pawła Sapiehę ok. 1540[2]. Służyła jako kaplica dworska rodu Sapiehów do XIX wieku. Pierwotnie była to cerkiew prawosławna[3], następnie unicka[4]. Przez kilka lat był tutaj przechowywany obraz Matki Boskiej Kodeńskiej wykradziony w 1630 z Rzymu przez Mikołaja Sapiehę, następnie umieszczony w kościele św. Anny[4].

W 1805 roku w świątyni zaprzestano w odprawiać nabożeństwa ze względu na zły stan techniczny obiektu[5]. Do połowy XIX w. w budynku zawaliły się sklepienia, które następnie zrekonstruowano[5]. W okresie międzywojennym po remoncie cerkiew zamkowa służyła jako tymczasowa świątynia dla neounickiej parafii św. Michała Archanioła (starsza cerkiew została w 1865 rozebrana[4]).

W 1945 obiekt stał się kościołem filialnym parafii św. Anny. Od lat 60. XX wieku przeprowadzono kilka gruntownych remontów świątyni, wykonano ponowną aranżację wnętrza, w latach 70. XX wieku odnowiono dach, w 2001 osuszono fundamenty[5]. Kaplica zamkowa wraz z ruinami zamku Sapiehów, dawną zbrojownią, plenerowymi stacjami drogi krzyżowej stanowi teren Kodeńskiej Kalwarii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Świątynia reprezentuje rozwiązanie późnogotyckie szeroko rozsiadłej, orientowanej hali z półkolistą absydą. Znajdują się w niej sklepienia sieciowe rozpięte we wszystkich trzech nawach oraz okazały szczyt wieńczący fasadę zachodnią. Mimo zastosowania w nim łuków pełnych, całości nadano asymetryczną kompozycję oraz zastosowano plakiety ceramiczne (charakterystyczne dla architektury bizantyjskiej na tych ziemiach). Pojawiły się również renesansowe elementy dekoracyjne: portal zachodni, detale sklepień (wsporniki), które świadczą, że obiekt był stawiany z udziałem kamieniarzy z krakowskiej ekipy Berecciego[6].

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo lubelskie (pol.). 30 września 2014. [dostęp 11.06.2010].
  2. G. Rąkowski: Polska egzotyczna. Cz. II. Przewodnik. Pruszków: Rewasz, 2003, s. 123. ISBN 9788362460267
  3. red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. X.
  4. 4,0 4,1 4,2 Sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej – Kalendarium historyczne. [dostęp 26 września 2011].
  5. 5,0 5,1 5,2 red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006, s. 124-125.
  6. Tadeusz Chrzanowski "Kresy, czyli obszar tęsknot", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2010, s. 121

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]