Konrad Brandel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
K. Brandel, Autoportret w gondoli balonu, 1865

Konrad Brandel (ur. 1838 w Warszawie, zm. 28 października 1920 w Toruniu) – polski fotograf, wynalazca, fotoreporter, kronikarz Warszawy, współpracował z "Tygodnikiem Ilustrowanym", "Fotografem Warszawskim" i "Wędrowcem". Twórca unikatowej dokumentacji fotograficznej Warszawy końca XIX w.

Wczesna działalność[edytuj | edytuj kod]

Urodził w warszawskiej rodzinie mieszczańskiej. Jeden z jego braci, Władysław, również był fotografem, Seweryn – radcą Prokuratorii Królestwa Polskiego i współzałożycielem warszawskiej Filharmonii. W 1858 roku Konrad ukończył Gimnazjum Realne i rozpoczął pracę w zakładzie fotograficznym Karola Beyera, jednego z pionierów fotografii w Polsce. W atelier Beyera Brandel współpracował z Marcinem Olszyńskim, Ferdynandem Klochem i Aleksandrem Kowalińskiem.

Własny zakład[edytuj | edytuj kod]

Kalendarz na rok 1866
Plac Trzech Krzyży w Warszawie, lata 80. XIX wieku

W 1865 otworzył przy ul. Nowy świat 57 (nr hip. 1249) wraz z bratem Władysławem i Marcinem Olszyńskim studio fotograficzne pod firmą „K. Brandel i S-ka”[1]. Przy atelier funkcjonowała również światłodrukarnia. Około 1873 roku Olszyński wycofał się ze spółki z Brandlami i założył własny zakład – „Prim”.

Główną działalnością firmy była fotografia portretowa. Swoje zdjęcia u Brandla wykonywało wiele osób z warszawskiego środowiska kulturalnego: aktorzy, malarze, naukowcy itp. Od lat 70. zakład specjalizował się w fotografiach dzieci, których wykonanie stanowiło wówczas sporą trudność. Ponadto studio Brandla specjalizowało się w wykonywaniu fotograficznych kalendarzy naściennych (pierwszy z nich, na rok 1866, został wydany w roku 1865 i ilustrowany był ponad 300 fotografiami z życia Warszawy) i fotografii grupowych w formie pojedynczych zdjęć ułożonych na malowanym tle. Brandel wykonywał również bezinteresownie zdjęcia chorób skórnych i innych schorzeń dla profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, za co w 1875 otrzymał tytuł fotografa Uniwersytetu Warszawskiego. Osobną część działalności Brandla stanowiła fotografia widoków miast i wsi, a zwłaszcza Warszawy.

Po wprowadzeniu płyt bromożelatynowych i wynalezieniu migawki, w roku 1883 lub 1884 Brandel skonstruował swój ręczny aparat fotograficzny do zdjęć migawkowych, zwany fotorewolwerem. W późniejszym czasie został on uzupełniony o magazynek zawierający do 12, a później 25, płyt szklanych, co pozwalało na ich szybką wymianę i wykonywanie zdjęć reporterskich. 24 marca 1889 Brandel wystąpił do Departamentu przemysłu i handlu o przyznanie patentu na rewolwer bez kaset mieszczący 25 klisz. Patent o numerze 11515 został przyznany 16 października 1889. "Kurier Warszawski” z 1885 roku donosił, iż pan Brandel za swój wynalazek otrzymał srebrny medal na wrocławskiej wystawie fotograficznej. Brandel zajmował się również produkcja owych aparatów na zamówienie. Sprzedał ich ponad 100. Wśród użytkowników byli, według listu Brandla do swojego konkurenta Władysława Karoliego, tacy artyści jak Wojciech Gerson, Henryk Siemiradzki, Gierymski i Kossak.

Wykorzystanie własnego wynalazku umożliwiło Brandlowi tworzenie fotoreportaży z życia Warszawy. Fotografował zarówno życie codzienne, jak i architekturę miasta. Wiele z nich publikowane było w ówczesnej prasie.

W 1905 został honorowym członkiem Warszawskiego Towarzystwa Fotograficznego.

Późny okres[edytuj | edytuj kod]

Po roku 1900 Brandel wycofał się z pracy i przeniósł się wraz z drugą żoną, Jadwigą z Kunklów, do posiadłości w Łyszkowicach. W czasie I wojny światowej przebywał w Rosji, a następnie osiadł w Toruniu.

Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Przypisy

  1. Krystyna Lejko, Warszawa w obiektywie Konrada Brandla, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe Varsaviana, 1985, s. 18.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krystyna Lejko, Warszawa w obiektywie Konrada Brandla, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe Varsaviana, 1985, ISBN 83-01-04577-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons