Korona cierniowa (zwierzę)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zwierzęcia. Zobacz też: Korona cierniowa – symbol religijny.
Korona cierniowa
Acanthaster planci[1]
(Linnaeus, 1758)
Korona cierniowa na rafie koralowej w pobliżu Fidżi
Korona cierniowa na rafie koralowej w pobliżu Fidżi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ szkarłupnie
Gromada rozgwiazdy
Rodzina Acanthasteridae
Rodzaj Acanthaster
Gatunek korona cierniowa
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Korona cierniowa (Acanthaster planci) – gatunek żarłocznego, drapieżnego szkarłupnia z gromady rozgwiazd (Asteroidea) występującego pospolicie na rafach koralowych Morza Czerwonego, Oceanu Indyjskiego i Spokojnego. Jest jednym z największych, obok rozgwiazdy gigantycznej (Pycnopodia helianthoides), przedstawicieli rozgwiazd.

Ciemnofioletowe ciało o średnicy 40–60 cm złożone jest z kilku lub kilkunastu krótkich ramion (od 7. u osobników młodocianych, 13–17 u dojrzałych, maksymalnie 21) pokrytych licznymi, bardzo ostrymi kolcami jadowymi. Jad w nich zawarty jest stosowany jako środek obrony przed drapieżnikami. Jego głównym składnikiem są silnie toksyczne asterosaponiny[2]. Ukłucie przez kolec powoduje u człowieka pojawienie się szeregu symptomów takich jak ostry ból, zaczerwienienie, obrzęk czy wymioty, ale także może prowadzić do hemolizy, paraliżu lub uszkodzenia wątroby. Ponadto znane są przypadki śmiertelne w wyniku wstrząsu anafilaktycznego po kontakcie z toksynami[3].

Żywi się głównie polipami korali madreporowych (Scleractinia), do czego jest doskonale przystosowana. Jej bardzo elastyczne ciało pozwala na pożywanie się na koralach o różnych rozmiarach i kształtach oraz potrafi produkować esterazę, która może rozbić główne zapasy energii ich ofiar. Pomimo swojej specjalizacji w stronę polowania na koralowce zdarza się, że ich pokarmem stają się także inne organizmy, np. gąbki, mięczaki, a nawet (w szczególnych przypadkach) członkowie ich własnego gatunku[4].

Wzrost jej liczebności przyczynił się do zniszczenia znacznych obszarów Wielkiej Rafy Koralowej[5] – szacuje się, że aż 40% strat w przeciągu ponad 27 lat spowodowane zostało przez A.planci[6].

Przypisy

  1. Acanthaster planci w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. T. Komori. Toxins from the starfish Acanthaster planci and Asterina pectinifera. „Toxicon”. 35, s. 1537–1548, 1997. 
  3. Y. Ihama, M. Fukasawa, K. Ninomiya, Y. Kawakami i inni. Anaphylactic shock caused by sting of crown-of-thorns starfish (Acanthaster planci). „Forensic Science International”, s. e5-e8, 2004. 
  4. G. De'ath, P.J. Moran. Factors affecting the behaviour of crown-of-thorns starfish (Acanthaster planci L.) on the Great Barrier Reef: 2:Feeding preferences. „Journal of Experimental Marine Biology and Ecology”. 220, s. 107-126, 1998. 
  5. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 584. ISBN 83-01-14344-4.
  6. G. De'ath, K.E. Fabricius, H. Sweatman, M. Puotinen. The 27–year decline of coral cover on the Great Barrier Reef and its causes. „PNAS”. 109, 2012. doi:10.1073/pnas.1208909109. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5.
  2. Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-14595-8.
  3. Mały słownik zoologiczny. Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. ISBN 83-214-0428-6.