Krąpiel całolistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krąpiel całolistna
White bat flower.jpg
Systematyka[1]
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klad okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd pochrzynowce
Rodzina krąpielowate
Rodzaj krąpiel
Gatunek krąpiel całolistna
Nazwa systematyczna
Tacca integrifolia Ker Gawl.
Bot. Mag. 35: t. 1448 (1812)[2]
Synonimy

Ataccia integrifolia (Ker Gawl.) C.Presl,
Ataccia aspera (Roxb.) Kunth,
Tacca cristata Jack,
Ataccia cristata (Jack) Kunth,
Tacca aspera Roxb.,
Ataccia laevis (Roxb.) Kunth,
Tacca laevis Roxb.,
Tacca choudhuriana Deb,
Tacca rafflesiana Jack ex Wall.,
Tacca sumatrana H.Limpr.
Tacca lancifolia Zoll. & Moritzi,
Ataccia lancifolia (Zoll. & Moritzi) Kunth[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Krąpiel całolistna (Tacca integrifolia Ker Gawl.) – gatunek wieloletnich, ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny krąpielowatych (Taccaceae), występujący w Azji, od Bhutanu do Laosu i Malezji[3], zasiedlający stale lub okresowo wilgotne obszary nizinne, głównie lasy. Komórki tych roślin posiadają 30 chromosomów, tworzących 15 par homologicznych[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Średniej wielkości rośliny zielne.
Łodyga
Masywne, bulwiaste, kuliste lub wydłużone kłącze. Łodyga kwiatonośna tworzy bezlistny głąbik.
Liście
Wszystkie liście wyrastają odziomkowo, są duże i ogonkowe.
Kwiaty
Kwiaty obupłciowe, promieniste, górne, 6-pręcikowe, szypułkowe, zebrane w baldachopodobną wierzchotkę, wyrastającą na bezlistnym głąbiku. Kwiatostan wsparty jest podsadkami, tworzącymi pokrywę, i licznymi, nitkowatymi, opadającymi przysadkami. Okwiat pojedynczy, sześciolistkowy. Pręciki położone w 2 okółkach. Nitki pręcików krótkie, płaskie, tworzące łącznie z szerokimi łącznikami pylników rodzaj kapturka nad zgiętymi główkami pręcika. Główki pręcików skierowane do wewnątrz kwiatu, otwierające się przez podłużną szczelinę. Słupek synkarpiczny, zbudowany z 3 owocolistków. Zalążnia jednokomorowa, o ścianach tworzących 6 żeberek[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośliny lecznicze

W tradycyjnej medycynie Tajów kłącze tej rośliny jest stosowane do regulowania ciśnienia tętniczego krwi oraz poprawy funkcji seksualnych. Badania naukowe wykazały, że działanie hipotensyjne i ujemny efekt chronotropowy ekstraktu z tego surowca polega na wpływaniu za pośrednictwem receptorów muskarynowych na naczynia krwionośne, powodującym ich rozszerzenie poprzez pobudzanie uwalniania tlenku azotu, jak również zmniejszenie szybkości i siły skurczu przedsionków[5].

Rośliny ozdobne

Z uwagi na niezwykle atrakcyjne kwiatostany rośliny te zyskują popularność jako rośliny ozdobne. Mogą być uprawiane w gruncie jedynie w krajach o klimacie gorącym. W Polsce mogą być trzymane jedynie w szklarniach lub jako rośliny pokojowe[6].

Przypisy

  1. Peter F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001 (z późn. zm.). [dostęp 2011-02-16].
  2. 2,0 2,1 The Plant List. [dostęp 2012-12-18].
  3. Rafael Govaerts: World Checklist of Selected Plant Families (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2011-02-16].
  4. 4,0 4,1 K. Kubitzki: Taccaceae. W: Klaus Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons. Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 425-428. ISBN 3-540-64060-6. (ang.)
  5. Nongyao Kitjaroennirut, Chaweewan Jansakul i Prakart Sawangchote. Cardiovascular effects of Tacca integrifolia Ker-Gawl. extract in rats. „Songklanakarin Journal of Science Technology”. 27 (2), 2005 (ang.). 
  6. Praca zbiorowa: Botanica. Könemann, 2005, s. 872-3. ISBN 3-8331-1916-0. (pol.)