Kwartet smyczkowy
Kwartet smyczkowy (wł. quartetto d'archi, niem. Streichquartett, fr. quatuor à cordes, ang. string quartet):
- zespół muzyczny, składający się z czterech wykonawców: dwóch skrzypków, altowiolisty i wiolonczelisty
- jeden z gatunków muzyki kameralnej - utwory przeznaczone na dwoje skrzypiec, altówkę i wiolonczelę.
Spis treści |
[edytuj] Gatunek muzyki kameralnej
Kwartet smyczkowy ma bardzo bogatą historię. Początki czterogłosowej faktury instrumentalnej sięgają epoki baroku, ale właściwy kwartet smyczkowy ukształtował się w okresie klasycyzmu. Stało się to w wyniku zaniku basso continuo i usamodzielnienia się wszystkich instrumentów, w tym wiolonczeli oraz altówki: przestały one być instrumentami akompaniującymi pierwszym skrzypcom, zaczęły mieć samodzielne, nierzadko solowe fragmenty. Rozwinięciu partii wiolonczeli sprzyjał w znacznej mierze fakt, iż wiolonczelistą był jeden z pierwszych twórców kwartetów - Luigi Boccherini. Za "ojca" tego gatunku uważany jest jednak Joseph Haydn, którego 76 kwartetów, cieszących się ogromną popularnością w całej Europie, stworzyło podstawy nowoczesnej muzyki kameralnej.
Za okres rozkwitu kwartetu smyczkowego uważa się klasycyzm. Była to wtedy bardzo popularna forma muzykowania w zamożnych domach, a więc i repertuar na ten zespół powstawał bardzo obfity. Kwartety komponowali m.in.: Wolfgang Amadeus Mozart i Ludwig van Beethoven, a w romantyzmie: Franz Schubert, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Robert Schumann, Johannes Brahms, Piotr Czajkowski, Antonin Dworzak.
W XX wieku kwartet smyczkowy odrodził się. Pisali na ten zespół m.in.: Claude Debussy, Bela Bartók, Maurice Ravel, Paul Hindemith, Dymitr Szostakowicz, Igor Strawinski, Karol Szymanowski, Arnold Schönberg, Alban Berg, Anton Webern, Tadeusz Baird, Grażyna Bacewicz, Witold Lutosławski, Luigi Nono, Toru Takemitsu, Krzysztof Meyer, Wolfgang Rihm, Mieczysław Weinberg, Alfred Schnittke, Krzysztof Penderecki, Aleksander Tansman, John Cage i Maurizio Kagel.
[edytuj] Zespół
Pierwszy stały kwartet smyczkowy stworzyli bracia Müller: Carl Friedrich (1797-1873), Georg (1809 - 1855), Gustav (1799 - 1855) i Theodor (1802 - 1875). Pochodzili z Brunszwiku, występowali od 1819 roku przez 27 lat.[1]
Pierwszego skrzypka w kwartecie smyczkowym nazywamy prymariuszem.
[edytuj] Bibliografia
- Paul Griffiths, The String Quartet. A History, London 1983
- Francis Vuibert (2009), Répertoire universel du quatuor à cordes, ProQuartet-CEMC, ISBN 978-2-9531544-0-5
Przypisy
- ↑ W. Salmen, Das Konzert, Berlin 1968, s. 162
