Lilak
| Lilak | |
|---|---|
 Morfologia (lilak pospolity}
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | astrowe |
| Rząd | jasnotowce |
| Rodzina | oliwkowate |
| Rodzaj | lilak |
| Nazwa systematyczna | |
| Syringa L. Sp. Pl. 9. 1753 |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Lilak (Syringa L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych. Rodzaj liczy ok. 30 gatunków występujących we wschodniej Azji, głównie w Chinach, oraz w południowo-wschodniej Europie. Gatunkiem typowym jest Syringa vulgaris L.[2]. Potocznie lilaki nazywane są "bzami", jednak jest to określenie błędne, gdyż nazwa ta odnosi się do roślin z rodzaju Sambucus.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Krzewy lub małe drzewa. Ulistnienie skrętoległe, liście całobrzegie, opadające na zimę. Korona długa, rurkowata, zrośnięta z 4 płatków. Kwiaty zebrane w gęste wiechy, szczytowe lub boczne, czasem silnie rozgałęzione. Owoce: suche, skórzaste torebki z 2–4 nasionami.
Systematyka [edytuj]
Busbeckia Hécart, Ligustrina Rupr., Lilac Mill., Lilaca Raf., orth. var., Liliacum P. Renault.
Syringa P. Miller = Philadelphus Linnaeus
- Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)
Należy do rodziny oliwkowatych (Oleaceae) Hoffmanns. & Link, która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) Bromhead z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1].
- Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Oleanae Takht., rząd oliwkowce (Oleales Lindl.), podrząd Oleineae Engl., rodzina oliwkowate (Oleaceae Hoffmanns. & Link), podrodzina Syringoideae Leurss., plemię Syringeae Burnett, rodzaj lilak (Syringa L.)[4].
- Syringa afghanica C. K. Schneid.
- Syringa ×chinensis Willd. – lilak chiński
- Syringa ×correlata A. Braun
- Syringa ×diversifolia Rehder
- Syringa emodi Wall. ex G. Don – lilak himalajski
- Syringa ×henryi C. K. Schneid.
- Syringa ×hyacinthiflora Rehder – lilak hiacyntowy
- Syringa ×josiflexa I. Preston ex J. S. Pringle
- Syringa josikaea J. Jacq. ex Rchb. – lilak Josiki
- Syringa komarowii C. K. Schneid.
- Syringa ×laciniata Mill.
- Syringa luminifera hort.
- Syringa mairei (H. Lev.) Rehder
- Syringa meyeri C. K. Schneid. – lilak Meyera
- Syringa ×nanceiana McKelvey
- Syringa oblata Lindl. – lilak wczesny
- Syringa ×persica L. – lilak perski
- Syringa pinetorum W. W. Sm.
- Syringa pinnatifolia Hemsl.
- Syringa ×prestoniae McKelvey – lilak ottawski, l. Prestonowej
- Syringa protolaciniata P. S. Green & M. C. Chang
- Syringa pubescens Turcz.
- Syringa reticulata (Blume) H. Hara – lilak japoński
- Syringa ×swegiflexa Hesse
- Syringa sweginzowii Koehne & Lingelsh.
- Syringa tomentella Bureau & Franch.
- Syringa villosa Vahl – lilak kosmaty
- Syringa vulgaris L. – lilak pospolity
- Syringa wardii W. W. Sm.
- Syringa wolfii C. K. Schneid.
- Syringa yunnanensis Franch. – lilak junański
Zastosowanie [edytuj]
Rośliny ozdobne. W Polsce najczęściej uprawiane są odmiany ozdobne lilaka pospolitego, rzadziej l. chiński i l. Josiki. Lilak jest jednym z nielicznych kwiatów, z których nie da się otrzymać substancji zapachowych. Związków wonnych nie udaje się wydzielić ani metodą ekstrakcji, ani destylacji. Olejki bzowe używane w przemyśle to syntetyczne odpowiedniki.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-03-22].
- ↑ 3,0 3,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-17].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Syringa (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-03-22].
- ↑ Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
Bibliografia [edytuj]
- Alicja Szweykowska, Jerzy (red.) Szweykowski: Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
