Lin Yutang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Lin.
Lin Yutang
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Lín Yǔtāng
Wade-Giles Lin Yü-t’ang
Zn. tradycyjne 林語堂
Zn. uproszczone 林语堂
Lin Yutang na zdjęciu Carla Van Vechtena w 1939 r.

Lin Yutang (ur. 10 października 1895, zm. 26 marca 1976) – chiński pisarz, publicysta, wynalazca i uczony, znany na Zachodzie dzięki przekładom chińskiej klasyki i wpływowym publikacjom o Chinach pisanych w języku angielskim. W Polsce ze względu na brak tłumaczeń pozostaje nieznany.

Pochodził z prowincji Fujian, z okolic miasta Xiamen. Ten górzysty region wywarł duże wpływ na jego pisarstwo. Lin określał się chętnie jako dziecko gór. Jego ojciec był aktywnym członkiem miejscowej społeczności protestanckiej.

Lin uzyskał tytuł bakałarza (bachelor) na Uniwersytecie Św. Jana w Szanghaju, a następnie uzyskał stypendium na Harvardzie w USA. Przed jego ukończeniem, przeniósł się jednak do Francji, a następnie do Niemiec, na Uniwersytecie w Lipsku uzyskał doktorat z zakresu sinologii. W latach 1923 - 1926 wykładał literaturę angielską na Uniwersytecie Pekińskim. Po powrocie do USA w 1931 r. zatrzymano go na krótko na Ellis Island.

Lin był aktywnym popularyzatorem klasycznej literatury chińskiej na Zachodzie, chętnie objaśniał również chińską filozofię życia. Zaangażował się również w opracowanie latynizacji języka chińskiego i stworzył własny system indeksowania chińskich znaków (por. klucze).

Interesował się również mechaniką, dzięki czemu wynalazł chińską maszynę do pisania, a także kilka gadżetów, m.in. szczoteczkę do zębów z dozownikiem pasty. Po 1928 r. żył głównie w USA, gdzie cieszył się popularnością dzięki swoim tłumaczeniom chińskiej klasyki. Jego książki do przykład budowania mostów między Wschodem i Zachodem. Lin był regularnie wymieniany wśród kandydatów do Literackiej Nagrody Nobla.

Międzynarodową sławę przyniosły mu już dwie pierwsze książki Mój kraj i mój naród (My Country and My People, 吾國吾民, 1935) oraz Sztuka życia (The Importance of Living, 生活的藝術, 1937). Napisane po angielsku błyskotliwym, przystępnym stylem objaśniały one ludziom Zachodu zawiłości chińskiej tradycji i kultury. Jego inne prace obejmują: Between Tears and Laughter (啼笑皆非, 1943), The Importance of Understanding (1960, przekłady fragmentów literatury chińskiej), The Chinese Theory of Art (1967). Był również autorem powieści Moment in Peking (京華煙雲, 1939) oraz The Vermillion Gate (朱門, 1953), a także słownika chińsko-angielskiego (Chinese-English Dictionary of Modern Usage, 當代漢英辭典, 1973).

Jego żona Lin Tsuifeng była autorką książek kucharskich, które przyczyniły się do popularyzacji kuchni chińskiej w USA. Lin Yutang napisywał do jednej z tych książek przedmowę.

Dr Lin Yutang został pochowany w swoim domu w Yangmingshan w Tajpej na Tajwanie. Mieści się tam obecnie muzeum prowadzone przez Soochow University.

Bibliografia Lina Yutanga[edytuj | edytuj kod]

W jęz. angielskim[edytuj | edytuj kod]

1930 Letters of a Chinese Amazon and Wartime Essays (Kaiming Press)
1931 Reading in Modern Journalistic Prose (Commercial Press)
1935 The Little Critic: First Series (1930-1932) (Commercial Press)
1935 The Little Critic: Second Series (1933-1935) (Commercial Press)
1935 Confucius Saw Nancy (A Drama) and Essays about Nothing (Commercial Press)
1935 A Nun of Taishan and Other Translations (Commercial Press)
1935 My Country and My People (John Day)
1936 A History of the Press and Public Opinion in China (University of Chicago Press)
1937 The Importance of Living (John Day)
1938 The Wisdom of Confucius (Modern Library)
1939 Moment in Peking (John Day)
1940 With Love and Irony (John Day)
1940 Leaf in the Storm (John Day)
1942 The Wisdom of China and India (Random House)
1943 Between Tears and Laughter (John Day)
1944 The Vigil of Nation (John Day)
1947 The Gay Genius: The Life and Times of Su Tungpo (John Day)
1948 Chinatown Family (John Day)
1948 The Wisdom of Laotse (Random House)
1950 On The Wisdom of America (John Day)
1950 Miss Tu ("Heinemann")
1951 Widow, Nun and Courtesan: Three Novelettes From the Chinese Translated and Adapted by Lin Yutang (John Day)
1952 Famous Chinese Short Stories Retold (John Day)
1953 The Vermilion Gate (John day)
1955 Looking Beyond (Prentice)
1957 Lady Wu (World Publishing)
1958 The Secret Name (Farrar)
1959 The Chinese Way of Life (World Publishing)
1959 From Pagan to Christianity (World Publishing)
1960 Imperial Peking: Seven Centuries of China (Crown)
1961 The Red Peony (World Publishing)
1962 The Pleasure of a Nonconformist (World Publishing)
1963 Juniper Loa (World Publishing)
1964 The Flight of Innocents (G.P Putnam)

W jęz. chińskim[edytuj | edytuj kod]

1928 Skirmishes (翦拂集)
1930 Kaiming English Books (Commercial Press)
1930 Kaiming English Grammar Based on Notional Categories (Commercial Press)
1933 Philological Essays (语言学论丛)
1934 The Lone Wayfarer (大荒集)
1934/1936 It Seems to Me (我的话), 2 vols.
1965 无所不谈 vol. 1 (Taipei Letter Star)
1966 平心论高鹗 (Taipei Letter Star)
1967 无所不谈 vol. 2 (Taipei Letter Star)
1973 Chinese-English Dictionary of Modern Usage (Hongkong Chinese University)
1976 红楼梦人名索引 (Taipei Huagang)

Bibliografia Lin Tsuifeng[edytuj | edytuj kod]

W jęz. angielskim[edytuj | edytuj kod]

1956 Cooking with the Chinese Flavor (Prentice Hall) (co-written with Lin Hsiang Ju)
1960 Secrets of Chinese Cooking (Prentice Hall) (co-written with Lin Hsiang Ju)
1972 Chinese Gastronomy (Pyramid Publications; 1977 reprint, Harcourt Brace Jovanovich) (co-written with Lin Hsiang Ju, with an introduction by Dr. Lin Yutang)
1996 The Art of Chinese Cuisine (Tuttle) (a retitled edition of the 1972 book Chinese Gastronomy, co-written with Lin Hsiang Ju, with an introduction by Dr. Lin Yutang)