Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury
Nobel2008Literature news conference1.jpg
Ogłoszenie laureata literackiej Nagrody Nobla w 2008
Przyznawana przez Akademia Szwedzka
Lokalizacja  Szwecja
Pierwsze rozdanie 1901
Oficjalna strona internetowa

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury – nagroda uważana za najbardziej prestiżową międzynarodową nagrodę literacką na świecie. Ustanowiona razem z czterema innymi nagrodami przez Alfreda Nobla w testamencie z 1895, jest przyznawana od 1901.

Zasady przyznawania Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Wolą Alfreda Nobla było, aby nagroda trafiła w ręce osoby, która stworzy najbardziej wyróżniające się dzieło w kierunku idealistycznym[a][1]. Pierwotny wymóg, zakładający, że rozpatrywane będą dzieła powstałe w roku poprzedzającym przyznanie nagrody został złagodzony do stwierdzenia, że starsze prace mogą być rozpatrywane, jeśli ich znaczenie zostało docenione dopiero niedawno.

Jako organ przyznający nagrodę Nobel wskazał Akademię Szwedzką. Została ona założona na wzór Akademii Francuskiej przez króla Gustawa III w 1786. Akademia składa się z 18 członków, znanych jako De Aderton („Osiemnastu”). W jej skład wchodzą szwedzcy pisarze, poeci, filolodzy i historycy. Nad wyborem laureata pracuje Komitet Noblowski, składający się z czterech lub pięciu osób, wybrany spośród członków Akademii na okres trzech lat.

Prawo do nominacji mają członkowie Akademii Szwedzkiej oraz innych akademii i instytucji o podobnym charakterze. Prawo to otrzymali także uniwersyteccy profesorowie literatury i filologii, poprzedni laureaci Nagrody, oraz przewodniczący stowarzyszeń odpowiedzialnych za twórczość literacką w danym kraju. Nominacje są tajne przez 50 lat, co oznacza że wszelkie nazwiska potencjalnych kandydatów podawane przed i po ogłoszeniu nagrody są jedynie spekulacjami.

Cykl pracy[edytuj | edytuj kod]

Cykl pracy nad przyznawaniem nagrody wygląda następująco[potrzebne źródło]:

Wrzesień: członkowie Komitetu Noblowskiego wysyłają około 600-700 tajnych formularzy do osób uprawnionych do nominacji. Nominacje muszą być zgłaszane do 31 stycznia następnego roku.
Luty: Komitet tworzy listę i przekazuje Akademii do zatwierdzenia.
Kwiecień: Komitet wybiera 15-20 nazwisk kandydatów wstępnych do rozpatrzenia przez Akademię.
Maj: Komitet zawęża listę do 5 finalistów do rozpatrzenia przez Akademię.
Czerwiec-Sierpień: Członkowie Akademii zapoznają się z twórczością kandydatów.
Wrzesień: Dyskusja nad twórczością kandydatów.
Październik: Wybór laureata.
Grudzień: 10 grudnia w Sztokholmie odbywa się uroczysta Ceremonia Wręczenia Nagrody Nobla.

Głosowanie[edytuj | edytuj kod]

Głosowanie, w którym biorą udział członkowie Akademii, odbywa się w październiku. Dokładny termin jest ustalony i podany odpowiednio wcześniej do wiadomości. Każda osoba uprawniona do głosowania daje sekretarzowi karteczkę z nazwiskiem kandydata. Obowiązuje bezwzględna większość głosów. W przypadku niewyłonienia zwycięzcy, głosowanie jest powtarzane.

Historia przyznawania nagrody[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym laureatem literackiej nagrody Nobla został Sully Prudhomme. Otrzymał on wówczas 150 782 koron szwedzkich (SEK). Obecnie kwota ta wynosi 10 milionów SEK.

Nagrody nie przyznano 7 razy: w latach 1914, 1918, 1935, 1940-1943. Czterokrotnie przyznano ją podwójnie: w latach 1904, 1917, 1966 i 1974. Dwóch pisarzy nie przyjęło nagrody: Jean Paul Sartre i Borys Pasternak (któremu zakazały władze radzieckie).

Jedyny raz nagrodę przyznano pośmiertnie – w 1931 otrzymał ją Erik Axel Karlfeldt, członek Akademii pełniący przez 20 lat funkcję jej sekretarza. Był on dwukrotnie nominowany, lecz nie godził się na przyznanie jej samemu sobie.

Lista laureatów[edytuj | edytuj kod]

Rok Imię i nazwisko Narodowość Język Uzasadnienie
1901 Sully-Prudhomme.jpg Sully Prudhomme Francja francuski za „wybitne osiągnięcia poetyckie, a zwłaszcza za idealizm, doskonałość artystyczną oraz niezwykłe połączenie duchowości i intelektu”[2]
1902 T-mommsen-2.jpg Theodor Mommsen Niemcy niemiecki za „monumentalną Historię Rzymu, dzieło najwybitniejszego żyjącego historyka”[3]
1903 Björnstjerne Björnson, 1901.jpg Bjørnstjerne Bjørnson Norwegia norweski za „wzniosłą i różnorodną poezję, która zawsze odznaczała się świeżością natchnienia i niezwykłą czystością ducha oraz za talent epicki i dramatyczny”[4]
1904 Frédéric Mistral by Paul Saïn.jpg Frédéric Mistral Francja oksytański za „świeżość i oryginalność pełnych natchnienia utworów poetyckich, prawdziwie oddających realia życia oraz ducha narodu”[5]
José Echegaray y Eizaguirre.jpg José Echegaray y Eizaguirre Hiszpania hiszpański za „liczne zasługi dla odrodzenia tradycji hiszpańskiego dramatu”[6]
1905 Henryk Sienkiewicz 02.jpg Henryk Sienkiewicz Polska polski za „wybitne osiągnięcia w dziedzinie epiki i rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu”[7]
1906 Carducci.jpg Giosuè Carducci Włochy włoski „nie tylko za głęboką wiedzę i krytyczny umysł, ale przede wszystkim za twórczą energię, świeżość stylu i siłę liryczną, tak charakterystyczną dla jego poetyckich arcydzieł”
1907 Kiplingcropped.jpg Rudyard Kipling Wielka Brytania angielski za „zmysł obserwacyjny, dojrzałość idei i wybitny talent prozatorski”
1908 Rudolf Christoph Eucken.jpg Rudolf Eucken Niemcy niemiecki za „poszukiwanie prawdy, przenikającą wszystko siłę myśli, szeroki horyzont, bystrość i sugestywność, z którymi bronił on i rozwijał filozofię idealistyczną”
1909 Selma Lagerlöf.jpg Selma Lagerlöf Szwecja szwedzki „w hołdzie wielkiemu idealizmowi, błyskotliwej wyobraźni i duchowej przenikliwości, które wyróżniają jej utwory”
1910 Adolf Friedrich Erdmann von Menzel 042.jpg Paul Heyse Niemcy niemiecki za „artyzm i idealizm, które demonstrował na przestrzeni całej swojej długiej i płodnej twórczo drogi jako poeta liryczny, dramaturg, powieściopisarz i autor znanych na całym świecie nowel”
1911 Maurice Maeterlinck.jpg Maurice Maeterlinck Belgia francuski za „wielostronną działalność literacką, a w szczególności za utwory dramatyczne, wyróżniające się bogactwem wyobraźni i poetycką fantazją”
1912 G Hauptmann.jpg Gerhart Hauptmann Niemcy niemiecki „przede wszystkim w uznaniu jego płodnej, różnorodnej i wybitnej działalności w dziedzinie sztuki dramatycznej”
1913 Tagore3.jpg Rabindranath Tagore Indie bengalski za „pełne głębokiego uczucia, oryginalne i przepiękne wiersze, w których z wyjątkowym mistrzostwem wyraziło się jego myślenie poetyckie, będące, według jego własnych słów, częścią literatury Zachodu”
1914 nagrody nie przyznano
1915 Romain Rolland 1915.jpg Romain Rolland Francja francuski za „wielki idealizm utworów literackich, za współczucie i za umiłowanie prawdy, z którą opisuje on różne charaktery ludzkie”
1916 Verner von Heidenstam 1916.jpg Verner von Heidenstam Szwecja szwedzki „najbardziej widoczny przedstawiciel nowej ery w literaturze światowej”
1917 Karl Gjellerup.jpg Karl Adolph Gjellerup Dania duński za „różnorodną twórczość poetycką i wzniosłe ideały”
Henrik Pontoppidan.jpg Henrik Pontoppidan Dania duński za „prawdziwe opisanie życia współczesnego Danii”
1918 nagrody nie przyznano
1919 Carl spitteler 1905.jpg Carl Spitteler Szwajcaria niemiecki za niezrównany epos „Wiosna olimpijska”
1920 Knut Hamsun.jpeg Knut Hamsun Norwegia norweski za powieść „Błogosławieństwo ziemi”
1921 AnatoleFrance.JPG Anatole France Francja francuski za „błyskotliwe osiągnięcia literackie wyróżniające się wykwintnością stylu, głębokim humanizmem i prawdziwie galijskim temperamentem”
1922 Jacinto Benavente y Martinez.jpg Jacinto Benavente Hiszpania hiszpański za „błyskotliwe mistrzostwo, z jakim kontynuuje tradycje hiszpańskiego dramatu”
1923 William Butler Yeats by George Charles Beresford.jpg William Butler Yeats Irlandia angielski za „uduchowioną twórczość poetycką, oddającą w najwyższej formie artystycznego ducha narodowego”
1924 Władysław Reymont.jpg Władysław Reymont Polska polski za wybitny epos narodowy, powieść „Chłopi”
1925 George bernard shaw.jpg George Bernard Shaw Irlandia angielski „za twórczość naznaczoną idealizmem i humanizmem, za przenikliwą satyrę, która często łączy się z wyjątkowym pięknem poetyckim”
1926 Grazia Deledda 1926.jpg Grazia Deledda Włochy włoski za „poetyckie dzieła, w których z jaskrawą plastycznością opisuje życie jej ojczystej wyspy, a także za głębię w podejściu do ludzkich problemów w całości”
1927 Henri Bergson.jpg Henri Bergson Francja francuski jako „znak uznania dla jego jaskrawych i podtrzymujących wiarę w życie idei, a także dla wyjątkowego mistrzostwa, z jakim te idee były wcielane”
1928 Sigrid Undset crop.jpg Sigrid Undset Norwegia norweski za „niezapomniany opis skandynawskiego średniowiecza”
1929 Thomas Mann 1937.jpg Thomas Mann Niemcy niemiecki „przede wszystkim za wielką powieść „Buddenbrookowie”, która stała się klasyką współczesnej literatury, i której popularność nieustannie rośnie”
1930 Sinclair Lewis 1930.jpg Sinclair Lewis USA angielski za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
1931 Erik Axel Karlfeldt.jpg Erik Axel Karlfeldt Szwecja szwedzki za „wybitne osiągnięcia literackie, w szczególności za idealizm, doskonałość artystyczną, a także niezwykłe połączenie duchowości i talentu, o czym świadczą jego książki”
1932 John galsworthy.jpg John Galsworthy Wielka Brytania angielski za „wielką sztukę prozatorską której szczytem jest „Saga rodu F’orsyte’ów”
1933 Buninturzhansky.jpg Iwan Bunin Rosja rosyjski za „surowe mistrzostwo, z którym rozwija on tradycje klasycznej literatury rosyjskiej”
1934 Luigi Pirandello 1934.jpg Luigi Pirandello Włochy włoski za „twórczą śmiałość i wynalazczość w odrodzeniu sztuki dramaturgicznej i scenicznej”
1935 nagrody nie przyznano
1936 Eugene O'Neill 1936.jpg Eugene O'Neill USA angielski za „prawdziwość i głębię utworów dramatycznych, traktujących w nowy sposób gatunek tragedii”
1937 Roger Martin du Gard 1937.jpg Roger Martin du Gard Francja francuski za „siłę artystyczną i prawdę w przedstawieniu człowieka, a także najbardziej odczuwalnych problemów współczesnego życia”
1938 Pearl Buck.jpg Pearl Buck USA angielski za „wspaniały epicki opis życia chińskich chłopów i za biograficzne arcydzieła”
1939 FransEemilSillanpää.jpg Frans Sillanpää Finlandia fiński za „głębokie przeniknięcie w życie fińskich chłopów i wyborne opisanie ich obyczajów w więzi z przyrodą”
1940 nagrody nie przyznano
1941 nagrody nie przyznano
1942 nagrody nie przyznano
1943 nagrody nie przyznano
1944 Johannes Vilhelm Jensen 1944.jpg Johannes Jensen Dania duński za „rzadko spotykaną siłę i bogactwo poetyckiej wyobraźni połączone z duchowym umiłowaniem nauki i odrębnością stylu twórczego”
1945 Gabriela Mistral-01.jpg Gabriela Mistral Chile hiszpański za „poezję prawdziwego uczucia, czyniącą jej imię symbolem idealistycznych dażeń dla całej Ameryki Łacińskiej”
1946 Hermann Hesse 1927 Photo Gret Widmann.jpg Hermann Hesse Niemcy (od 1923 obywatel Szwajcarii) niemiecki za „szlachetnie podniosłą i różnorodną poezję, która zawsze wyróżniała się świeżością natchnienia i rzadko spotykaną czystością ducha”
1947 André Gide 1947.jpg André Gide Francja francuski za „głębokie i znakomite artystycznie utwory, w których ludzkie problemy przedstawione są z nieustraszonym umiłowaniem prawdy i głęboką przenikliwością psychologiczną”
1948 T.S. Eliot, 1923.JPG T. S. Eliot USA (od 1927 poddany brytyjski) angielski za „wydatny wkład nowatorski we współczesną poezję”
1949 William Faulkner 01 KMJ.jpg William Faulkner USA angielski za „znaczny i unikatowy z artystycznego punktu widzenia wkład w rozwój współczesnej powieści amerykańskiej”
1950 Russell1907-2.jpg Bertrand Russell Wielka Brytania angielski „jednym z najbłyskotliwszych przedstawicieli racjonalizmu i humanizmu, nieustraszonym bojownikiem o wolność słowa i wolność myśli na Zachodzie”
1951 Lagerkvist.jpg Pär Lagerkvist Szwecja szwedzki za „siłę artystyczną i absolutną niezależność sądów pisarza, który próbował w swej twórczości odnaleźć odpowiedzi na wieczne pytania stojące przed ludzkością”
1952 François Mauriac (1932).jpg François Mauriac Francja francuski za „głęboką przejrzystość duchową i siłę artystyczną, którą ukazuje w swoich powieściach dramat ludzkiego życia”
1953 Churchill portrait NYP 45063.jpg Winston Churchill Wielka Brytania angielski za „wielkie mistrzostwo utworów o charakterze historycznym i biograficznym, a także błyskotliwą sztukę oratorską, z pomocą której bronił najwyższych ludzkich wartości”
1954 Ernest Hemingway 1950 crop.jpg Ernest Hemingway USA angielski za utwór „Stary człowiek i morze”
1955 Halldór Kiljan Laxness 1955.jpg Halldór Laxness Islandia islandzki za „wyrazistą siłę epicką, która odrodziła wielką sztukę prozatorską Islandii”
1956 JRJimenez.JPG Juan Ramón Jiménez Hiszpania hiszpański za „poezję liryczną, wzór wielkiego ducha i czystości artystycznej w hiszpańskiej poezji”
1957 Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg Albert Camus Francja francuski za „ogromny wkład w literaturę, ukazującą znaczenie ludzkiego sumienia”
1958 Boris Pasternak cropped.jpg Borys Pasternak ZSRR rosyjski za „znaczące osiągnięcia we współczesnej poezji lirycznej, a także za kontynuowanie tradycji wielkiej prozy epickiej”
1959 Salvatore Quasimodo 1959.jpg Salvatore Quasimodo Włochy włoski za „poezję liryczną, która z klasyczną żywiołowością wyraża tragiczne doświadczenie naszych czasów”
1960 Saint-John Perse 1960.jpg Saint-John Perse Francja francuski za „wzniosłość i obrazowość”, które „odzwierciedlają uwarunkowania naszych czasów”
1961 Andric Ivo.jpg Ivo Andrić Jugosławia serbsko-chorwacki za „siłę daru epickiego, pozwalającą w całej pełni odsłonić ludzkie losy i problemy związane z historią jego kraju”
1962 JohnSteinbeck crop.JPG John Steinbeck USA angielski za „realistyczny i poetycki dar, połączony z subtelnym humorem i ostrym widzeniem spraw socjalnych”
1963 Giorgos Seferis 1963.jpg Jorgos Seferis Grecja grecki za „wybitne utwory liryczne, oddające pokłon światu starożytnych Hellenów”
1964 Jean-Paul Sartre FP.JPG Jean-Paul Sartre Francja francuski za „bogatą w idee, przesiąkniętą duchem wolności i poszukiwaniami prawdy twórczość, mającą ogromny wpływ na nasze czasy”
1965 Sholokhov-1938.jpg Michaił Szołochow ZSRR rosyjski za „siłę artystyczną i prawdziwość epopei o dońskim kozactwie w przełomowych dla Rosji czasach”
1966 Agnon.jpg Samuel Agnon Izrael hebrajski za „głęboko oryginalną sztukę prozatorską, przenikniętą żydowskimi motywami ludowymi”
Nelly Sachs 1966.jpg Nelly Sachs Niemcy (od 1952 obywatelka Szwecji) niemiecki za „wybitne utwory liryczne i dramatyczne, analizujące los narodu żydowskiego”
1967 MiguelAngelAsturias.JPG Miguel Ángel Asturias Gwatemala hiszpański za „wybitne osiągnięcia twórcze, u podłoża których leży zainteresowanie obyczajami i tradycją Indian Ameryki Łacińskiej”
1968 Yasunari Kawabata 1938.jpg Yasunari Kawabata Japonia japoński za „mistrzostwo pisarskie, które oddaje istotę japońskiej świadomości”
1969 Samuel Beckett, 1977.jpeg Samuel Beckett Irlandia angielski/francuski za to, że „w nowych dla dramatu i prozy formach ukazuje wzniosłość człowieka w jego skrajnym opuszczeniu”
1970 Alexander Solzhenitsyn in Moscow, December 1998.jpg Aleksander Sołżenicyn ZSRR rosyjski za „siłę moralną, zaczerpniętą z tradycji wielkiej literatury rosyjskiej”
1971 Pablo Neruda.jpg Pablo Neruda Chile hiszpański za „poezję, która z nadzwyczajną siłą wyrażała los całego kontynentu”
1972 Bundesarchiv B 145 Bild-F062164-0004, Bonn, Heinrich Böll.jpg Heinrich Böll Niemcy Zachodnie niemiecki za „twórczość, w której szeroki ogląd rzeczywistości łączy się z wielką sztuką tworzenia charakterów, twórczość, która stała się ważnym wkładem w odrodzenie niemieckiej literatury”
1973 Patrick White writer.jpg Patrick White Australia angielski za „epickie i psychologiczne mistrzostwo, dzięki któremu odkryty został nowy literacki kontynent”
1974 Eyvind.JPG Eyvind Johnson Szwecja szwedzki za „sztukę powieściową, przeglądającą się w czasie i przestrzeni i służącą wolności”
Harry Martinson.jpg Harry Martinson Szwecja szwedzki za „twórczość, w której jest wszystko – od kropli rosy po kosmos”
1975 Eugenio Montale.jpg Eugenio Montale Włochy włoski za „”znaczące osiągnięcia w poezji, która odznaczała się przenikliwością oraz wyrażaniem zupełnie pozbawionych iluzji poglądów na życie”
1976 SaulBellowcropped.jpg Saul Bellow Kanada (od 1941 obywatel USA) angielski za „humanizm i subtelną analizę współczesnej kultury, łączące się w jego twórczości”
1977 Vicentealeixandre.jpg Vicente Aleixandre Hiszpania hiszpański za „wybijającą się twórczość poetycką, która odzwierciedla sytuację człowieka w kosmosie i we współczesnym społeczeństwie i stanowi świadectwo odrodzenia hiszpańskiej poezji w okresie międzywojennym”
1978 Isaac Bashevis Singer crop.jpg Isaac Bashevis Singer Polska (od 1943 obywatel USA) jidysz za „pełną uczucia sztukę prozatorską która wyrastając z polsko-żydowskich tradycji kulturowych porusza jednocześnie odwieczne problemy”
1979 Odyseas Elitis Grecja grecki za „twórczość poetycką, która w nurcie greckiej tradycji z odczuwalną siłą i intelektualną precyzją maluje walkę człowieka o wolność i niezależność”
1980 Czeslaw Milosz, 1986.jpg Czesław Miłosz Polska (od 1970 obywatel USA) polski "który z bezkompromisową jasnością postrzegania wyraził warunki, na jakie jest wystawiony człowiek w świecie ostrego konfliktu"
1981 Elias Canetti 2.jpg Elias Canetti Bułgaria (od 1952 obywatel Wielkiej Brytanii) niemiecki za „utwory, odznaczające się światopoglądowym bogactwem i siłą artystyczną”
1982 Gabriel Garcia Marquez 1984.jpg Gabriel García Márquez Kolumbia hiszpański za „powieści i opowiadania, w których fantazja i realizm łączą się w złożony świat poezji, odzwierciedlającej życie i konflikty całego kontynentu”
1983 William Golding 1983.jpg William Golding Wielka Brytania angielski za „powieści, które dopomagają zrozumieć warunki funkcjonawania człowieka we współczesnym świecie”
1984 Jaroslav Seifert 1981 foto Hana Hamplová.jpg Jaroslav Seifert Czechosłowacja czeski za „przenikniętą zmysłowością, otwartością i bogactwem kreatywnej fantazji, która daje obraz ludzkiej niezłomności i wielostronności”
1985 Claude Simon Francja francuski za „połączenie w swej twórczości porządków: poetyckiego i malarskiego”, a także za „głębokie zrozumienie roli czasów w przedstawieniu człowieka”
1986 Soyinka, Wole (1934).jpg Wole Soyinka Nigeria angielski Otrzymał ją jako ten, który „w szerokiej perspektywie kulturowej i z poetyckim kolorytem kształtuje dramat istnienia”
1987 Joseph Brodsky 1988.jpg Josif Brodski ZSRR (od 1977 obywatel USA) rosyjski/angielski za „uniwersalne wartości całokształtu twórczości literackiej, odznaczające się jasnością myśli i poetycką siłą”
1988 Necip Mahfuz.jpg Nadżib Mahfuz Egipt arabski za trylogię „kairską”
1989 Camilo José Cela, Miami Book Fair International, 1994.jpg Camilo José Cela Hiszpania hiszpański za „bogatą i mocną prozę, która z powściągliwym współczuciem ukazuje bezbronne istnienie człowieka”
1990 Paz0.jpg Octavio Paz Meksyk hiszpański za „namiętne pisarstwo z szerokimi horyzontami, cechującymi się inteligencją emocjonalną i humanistyczną uczciwością”
1991 Nadine Gordimer 01.JPG Nadine Gordimer RPA angielski Otrzymała ją jako ta, która „przez swą wspaniałą epikę stała sie wielkim dobrodziejstwem dla ludzkości”
1992 Derek Walcott.jpg Derek Walcott Saint Lucia angielski "za poetycki całokształt wielkiej jasności, wspartej historyczną wizją, wynikiem wielokulturowego zaangażowania"
1993 Toni Morrison 2008-2.jpg Toni Morrison USA angielski Otrzymała ją za to, że „w powieściach charakteryzujących się siłą wizji literackiej i poetyckich wartości, przedstawia najważniejsze problemy amerykańskiej rzeczywistości”
1994 Oe Kenzaburo 1-2.jpg Kenzaburō Ōe Japonia japoński za „siłę i poezję w tworzeniu wyimaginowanego świata, w którym życie i mit składają się na poruszający obraz sytuacji człowieka we współczesnym świecie”
1995 Seamus Heaney 2004.jpg Seamus Heaney Irlandia angielski za „dzieła o lirycznej piękności i etycznej głębi, które chwalą cuda dnia codziennego i żywą przeszłość”
1996 Szymborska(closeup).jpg Wisława Szymborska Polska polski za „poezję, która z ironiczną precyzją pozwala historycznemu i biologicznemu kontekstowi ukazać się we fragmentach ludzkiej rzeczywistości”
1997 Dario Fo-Cesena.jpg Dario Fo Włochy włoski Otrzymał ją jako ten, który rywalizuje z błaznami średniowiecznymi w krytykowaniu władzy oraz popieraniu godności uciskanych
1998 JSJoseSaramago.jpg José Saramago Portugalia portugalski za dzieło, które „przypowieściami, podtrzymywanymi przez wyobraźnię, współczucie i ironię, stale umożliwia nam pojmowanie iluzorycznej rzeczywistości”
1999 Günter Grass auf dem Blauen Sofa.jpg Günter Grass Niemcy niemiecki Otrzymał ją jako ten, którego „swawolne czarne bajeczki portretują zapomnianą twarz historii”
2000 Gao Xingjian.jpg Gao Xingjian Chiny (od 1998 obywatel Francji) chiński Członkowie szwedzkiej akademii najbardziej docenili książkę „Góra duszy”
2001 Vsnaipaulsketch.jpg V. S. Naipaul Trynidad i Tobago, Wielka Brytania angielski jest uważany za „spadkobiercę Conrada, który maluje zmierzch imperiów z perspektywy moralisty”
2002 Imre Kertész (1929-) Hungarian writer II. by Csaba Segesvári.JPG Imre Kertész Węgry węgierski za „powieści, które przeciwstawiają osobiste doświadczenie jednostki wobec brutalnej bezstronności historii”
2003 J.M. Coetzee.JPG John M.Coetzee RPA (od 2006 obywatel Australii) angielski książki laureata odznaczają się „analityczną błyskotliwością i wymownymi dialogami”
2004 Elfriede jelinek 2004 small.jpg Elfriede Jelinek Austria niemiecki za „demaskowanie absurdalności stereotypów społecznych w powieściach i dramatach”
2005 Pinterfoto cropped.jpg Harold Pinter Wielka Brytania angielski za „odkrywanie przepaści pod codzienną gadaniną i wymuszanie wejścia do zamkniętych przestrzeni ucisku”
2006 Orhanpamuk2 cropped.jpg Orhan Pamuk Turcja turecki nagrodzono pisarza, który „w poszukiwaniu melancholijnej duszy swojego rodzinnego miasta odkrył nowe symbole zderzenia i przenikania się kultur”
2007 Doris lessing 20060312 (square).jpg Doris Lessing Wielka Brytania angielski „jej epicka proza jest wyrazem kobiecych doświadczeń. Przedstawia je z pewnym dystansem, sceptycyzmem, ale też z ogniem i wizjonerską siłą”
2008 Jean-Marie Gustave Le Clézio-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg Jean-Marie Gustave Le Clézio Francja i Mauritius francuski za „nowe odkrycia, poetycką przygodę i sensualną ekstazę, badanie człowieczeństwa ponad i poza granicami cywilizacji”
2009 Herta Müller 2007.JPG Herta Müller Rumunia (od 1987 mieszka w Niemczech) niemiecki jako ta, „która łącząc intensywność poezji i szczerość prozy przedstawia świat wykorzenionych”
2010 Mario Vargas Llosa-2.jpg Mario Vargas Llosa Peru (od 1993 obywatel Hiszpanii) hiszpański za „odwzorowanie struktur władzy i stanowcze obrazy indywidualnego oporu, buntu i porażki”
2011 Transtroemer.jpg Tomas Tranströmer Szwecja szwedzki za „zwięzłe, przejrzyste obrazy, które dają nam świeży dostęp do rzeczywistości”
2012 Mo Yan 1 2012.jpg Mo Yan Chiny chiński jako ten, „który z halucynacyjnym realizmem łączy opowieści ludowe, historię i współczesność”
2013 Alice Munro.jpg Alice Munro Kanada angielski jako „mistrzyni współczesnego opowiadania”

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. oryginalnie w języku szewdzkim: den som inom litteraturen har producerat det mest framstående verket i en idealisk riktning

Przypisy

  1. The Nobel Prize in Literature Prize: Awarded to 110 Nobel Laureates since 1901 (ang.). Nobelprize.org. [dostęp 2014-09-08].
  2. Gayle A. Levy, Sully Prudhomme, [w:] Dictionary of Literary Biography, red. Clark Bruccoli, Cengage Gale, Detroit 2007, t. 332, s. 412.
  3. Grzegorz Górny, Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla, Agencja Wydawnicza Zebra, Kraków 1993, s. 9.
  4. Hans H. Skei, Bjørnstjerne Bjørnson, [w:] Dictionary of Literary Biography, red. Clark Bruccoli, Cengage Gale, Detroit 2007, t. 329, s. 151.
  5. Grzegorz Górny, Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla, Agencja Wydawnicza Zebra, Kraków 1993, s. 14.
  6. Grzegorz Górny, Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla, Agencja Wydawnicza Zebra, Kraków 1993, s. 16.
  7. Grzegorz Górny, Leksykon laureatów literackiej Nagrody Nobla, Agencja Wydawnicza Zebra, Kraków 1993, s. 18.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]