Lot międzygwiezdny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trajektorie sond Voyager i Pioneer na tle orbit planet Układu Słonecznego; zaznaczono położenie w roku 2007
Plakietka umieszczona na sondach Pioneer

Lot międzygwiezdny albo międzygwiazdowy – lot statku kosmicznego w przestrzeni międzygwiazdowej, zwłaszcza z Układu Słonecznego (z Ziemi) w okolice innych gwiazd niż Słońce.

Warunkiem koniecznym do zrealizowania lotu międzygwiezdnego z Ziemi jest nadanie pojazdowi kosmicznemu trzeciej prędkości kosmicznej (przy starcie z Ziemi jest to minimum 16,7 km/s) i skierowanie go na trajektorię ucieczkową z Układu Słonecznego.

Prędkość w locie międzygwiezdnym[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na odległości do najbliższych gwiazd, rzędu kilku do kilkunastu lat świetlnych, do odbycia użytecznego lotu międzygwiezdnego wskazane jest użycie pojazdu kosmicznego zdolnego do osiągnięcia prędkości zbliżonych do prędkości światła. W historii dotychczasowej eksploracji przestrzeni kosmicznej największą prędkość w czasie swojej misji uzyskała sonda słoneczna Helios 2 wystrzelona w 1976. Sonda skorzystała z asysty grawitacyjnej Słońca, zbliżyła się do niego na około 43 mln km[1] i uzyskała prędkość 70,2 km/s (252 792 km/h)[2]. Pomimo tego, że prędkość ta może wydawać się znaczna, jest to zaledwie 0,023% prędkości światła.

Proxima Centauri jest gwiazdą położoną najbliżej Układu Słonecznego. Odległość do niej wynosi 4,22 lat świetlnych, czyli około 40 bilionów kilometrów.

Czas lotu w okolice Proximy Centauri z wybranymi prędkościami byłby następujący:

Prędkość
(km/s)[2]
Prędkość
(km/h)[2]
 % prędkości światła Czas lotu w jedną stronę
(lat ziemskich)
17 61 200 0,006 74 tys.
70 252 000 0,023 18 tys.
3 000 10,8 mln 1 422
100 tys. 360 mln 33 13
150 tys. 540 mln 50 8
278 tys. 1 mld 92,6 5

Dla rzeczywistej misji czas ten byłby dłuższy, ze względu na konieczność przyspieszania i zmniejszania prędkości przed celem lotu.

Utrudnienia w locie międzygwiezdnym[edytuj | edytuj kod]

Zagrożeniem dla statku kosmicznego poruszającego z prędkością zbliżoną do prędkości światła jest niebezpieczeństwo jego zniszczenia ze względu na występowanie niełatwych do wykrycia obłoków pyłu, plazmy albo ciemnej materii. Przemieszczanie się statku kosmicznego z olbrzymimi prędkościami wiąże się także z utrudnieniami w nawigacji i utrudnia zmiany trajektorii. Poważny problem stanowi zagadnienie komunikacji załogi statku kosmicznego z Ziemią. Praktyczna realizacja efektywnych lotów międzygwiezdnych, choćby bezzałogowych sond - nawet w momencie dysponowania odpowiednim napędem - będzie trafiać na duże trudności. W przypadku lotu międzygwiezdnego z udziałem człowieka dochodzi także ograniczona wytrzymałość organizmu ludzkiego w skrajnie trudnych warunkach. Szczególnie niekorzystne jest promieniowanie kosmiczne, długotrwała izolacja, zakłócenie rytmu dobowego.

Pojazdy kosmiczne odbywające lot międzygwiezdny[edytuj | edytuj kod]

W chwili obecnej pięć pojazdów kosmicznych jest na trajektorii ucieczkowej i bezpowrotnie opuści Układ Słoneczny.

Nazwa pojazdu kosmicznego Data startu
z Ziemi
Przerwanie kontaktu
z Ziemią
Prędkość[2] Kierunek ruchu Czas dotarcia
w okolice najbliższego obiektu[3]
Pioneer 10 3 marca 1972 23 stycznia 2003 12,1 km/s (2,55 j.a./rok)[4] gwiazda Aldebaran ponad 2 mln lat[5]
Pioneer 11 6 kwietnia 1973 24 listopada 1995 11,4 km/s (2,42 j.a./rok)[4] gwiazda lambda Aquilae[6][5] 4 mln lat[6][5]
Voyager 2 20 sierpnia 1977 sonda aktywna 15,5 km/s (3,27 j.a./rok)[4] gwiazda Ross 248
gwiazda Syriusz
38,2 tys. lat
296 tys. lat[7][8]
Voyager 1 5 września 1977 sonda aktywna 17,1 km/s, (3,60 j.a./rok)[4] gwiazda Gliese 445 38,3 tys. lat[8]
New Horizons 19 stycznia 2006 sonda aktywna 16,6 km/s, (3,50 j.a./rok)[4][9] Pluton[10] 9 lat

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. NASA Solar System (ang.). [dostęp 2008-08-05].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Prędkość statku kosmicznego względem Słońca; podane wartości zaktualizowano w grudniu 2009 r.
  3. Czas mierzony od momentu startu z Ziemi
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Spacecraft escaping the Solar System; Heavens-Above GmbH
  5. 5,0 5,1 5,2 NASA - The Pioneer Missions (ang.). [dostęp 2009-12-27].
  6. 6,0 6,1 Don Savage, Ann Hutchison: Pioneer 11 to End Operations after Epic Career (ang.). W: Release: 95-163 [on-line]. NASA, 1995-09-25. [dostęp 2012-09-14].
  7. The Voyager Neptune travel guide. NASA, JPL, 1989-06-01. (ang.) (str. 175)
  8. 8,0 8,1 NASA: Voyager -Interstellar Mission (ang.). [dostęp 2009-12-26].
  9. Jest to obecna prędkość sondy, która w trakcie opuszczania Układu Słonecznego ulegnie zmniejszeniu ze względu na grawitację Słońca do około 13 km/s
  10. New Horizons Web Site Po minięciu Plutona New Horizons zostanie skierowana w nieustalonym jeszcze kierunku celem badania obiektów Pasa Kuipera

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kopernik, astronomia, astronautyka. Przewodnik encyklopedyczny. pod red. Włodzimierza Zonna, Warszawa, PWN, 1973.
  • 1000 słów o rakiecie i kosmosie pod red. J. Domański, Wyd. MON, Warszawa 1976

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]