Gwiazdy położone najbliżej Ziemi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gwiazdy położone najbliżej Ziemi. Lista gwiazd obejmuje wszystkie znane gwiazdy i brązowe karły położone nie dalej niż 5 parseków (16,31 lat świetlnych) od Ziemi. Jest to równoważne paralaksie nie mniejszej niż 0,200 sekundy kątowej.

Najbliższą Ziemi i jedyną widoczną w ciągu dnia gwiazdą jest Słońce. Jest ono gwiazdą pojedynczą, żółtym karłem ciągu głównego ewolucji gwiazd. W jego otoczeniu pod względem liczby dominują czerwone karły, gwiazdy o małej masie i niewielkiej jasności, niewidoczne gołym okiem.

Poniższa lista zawiera dane dotyczące najbliższych gwiazd, uszeregowane w kolejności od najbliższego układu gwiezdnego do coraz dalszych. Gwiazdy posiadające jasność widomą mniejszą niż 6,5 mag ukazane są na szarym tle (nie można ich dostrzec gołym okiem). Brązowe karły są wskazane przez jasnobrązowe tło; żaden z nich nie jest widoczny gołym okiem. Tło, na jakim prezentowane są w tym zestawieniu typy widmowe, nie odpowiada rzeczywistym kolorom gwiazd. Wartości paralaksy i odległości niektórych najsłabszych obiektów, odkrytych na początku XXI wieku, są wstępne i mogą ulec zmianie w toku dalszych obserwacji.

Lista[edytuj | edytuj kod]

Nr Oznaczenie Typ widmowy m M Rektascensja Deklinacja Paralaksa
(sekundy łuku)
Odległość od Ziemi
(lata świetlne)
Rok
odkrycia
Towarzysze
System Gwiazda
0 Słońce G2V -26,72 4,85 0,000 016
(8 minut świetlnych)
8 planet
1 alfa Centauri Proxima Centauri (V645 Centauri) M5,5Ve 11,01 15,53 14h 29m 43,0s -62° 40' 46" 0,769" 4,22 1915
alfa Centauri A (Rigil Kentaurus; Toliman) G2V 0,01 4,38 14h 39m 36,5s -60° 50' 02" 0,747" 4,37
alfa Centauri B (HD 128621) K0V 1,35 5,71 14h 39m 35,1s -60° 50' 14" 1698 1 planeta: b
2 Gwiazda Barnarda (BD+04°3561a) M4,0Ve 9,53 13,22 17h 57m 48,5s +04° 41' 36" 0,547" 5,96 1916
3 WISE 1049-5319 WISE 1049-5319 A L7,5 11,51 15,00 10h 49m 15,57s -53° 19' 06" 0,495 6,59[1] 2013 1 planeta?
WISE 1049-5319 B T0,5 11,20 14,69
4 WISE 0855-0714 Y? 08h 55m 10,83s -07° 14' 42,5" 0,454" 7,18 2014
5 Wolf 359 (CN Leonis) M6,0V 13,44 16,55 10h 56m 29,2s +07° 00' 53" 0,419" 7,78 1919
6 Lalande 21185 (BD+36°2147) M5,5e 7,47 10,44 11h 03m 20,2s +35° 58' 12" 0,393" 8,29 1801
7 Syriusz Syriusz A (alfa Canis Majoris) A1V -1,43 1,47 06h 45m 08,9s -16° 42' 58" 0,380" 8,58
Syriusz B DA2 8,44 11,34 1844
8 Luyten 726-8 UV Ceti (L 726-8 B) M5,5e 12,54 15,40 01h 39m 01,3s +17° 57' 00" 0,374" 8,73 1949
BL Ceti (L 726-8 A) M6,0e 12,99 15,85
9 Ross 154 (V1216 Sagittarii) M3,5Ve 10,43 13,07 18h 49m 49,4s +23° 50' 10" 0,337" 9,68 1949
10 Ross 248 (HH Andromedae) M5,5Ve 12,29 14,79 23h 41m 54,7s +44° 10' 30" 0,316" 10,32 1949
11 epsilon Eridani (BD-09°697) K2V 3,73 6,19 03h 32m 55,8s -09° 27' 30" 0,310" 10,52 co najmniej 1 planeta: b,
dysk pyłowy
12 Lacaille 9352 (CD-36°15693) M1,5Ve 7,34 9,75 23h 05m 52s -35° 51' 11" 0,304" 10,74 1753
13 Ross 128 (FI Virginis) M4,0Vn 11,13 13,51 11h 47m 44,4s +00° 48' 16" 0,299" 10,92 1925
14 WISE 1506+7027[2] T6 14,33 (J) 15h 06m 49,97s 70° 27' 36,0" 0,310" 11,089 2011
15 EZ Aquarii EZ Aquarii A (L 0789-006) M5,0Ve 13,33 15,64 22h 38m 33,4s -15° 18' 07" 0,290" 11,26 1937
EZ Aquarii B (Gl 866 B) M? 13,27 15,58
EZ Aquarii C (Gl 866 C) M? 14,03 16,34 1995
16 Procjon (alfa Canis Minoris) Procjon A F5V-IV 0,38 2,66 07h 39m 18,1s +05° 13' 30" 0,286" 11,40
Procjon B DA 10,70 12,98 1844
17 61 Cygni 61 Cygni A (BD+38°4343) K5,0Ve 5,21 7,49 21h 06m 53,9s +38° 44' 58" 0,286" 11,40
61 Cygni B (BD+38°4344) K7,0Ve 6,03 8,31 21h 06m 55,3s +38° 44' 31"
18 Struve 2398 Struve 2398 A (Gl 725) M3,0V 8,90 11,16 18h 42m 46,7s +59° 37' 49" 0,283" 11,53 1835
Struve 2398 B (HD 173740) M3,5V 9,69 11,95 18h 42m 46,9s +59° 37' 37"
19 Groombridge 34 GJ 15 A (GX Andromedae) M3,0V 8,08 10,32 00h 18m 22,9s +44° 01' 23" 0,281" 11,62 1813 1 planeta: b
GJ 15 B (GQ Andromedae) M3,5V 11,06 13,30
20 epsilon Indi (CP-57°10015) Epsilon Indi A K5Ve 4,69 6,89 22h 03m 21,7s -56° 47' 10" 0,276" 11,82 1597
epsilon Indi Ba T1,0V  ?  ? 22h 04m 10,5s -56° 46' 58" 2003
epsilon Indi Bb T6,0V  ?  ?
21 DX Cancri (G051-015) M6,5Ve 14,78 16,98 08h 29m 49,5s +26° 46' 37" 0,276" 11,83 1972
22 tau Ceti (BD-16°295) G8Vp 3,49 5,68 01h 44m 04,1s -15° 56' 15" 0,274" 11,89 dysk pyłowy, 5 planet?
23 GJ 1061 (LHS 1565) M5,5V 13,09 15,26 03h 35m 59,7s -44° 30' 46" 0,272" 11,99 1995
24 WISE 0350-5658[2] Y1 >20,8 03h 50m 00s -56° 58' 30" 0,291" 12,1 2011
25 YZ Ceti (LHS 138) M4,5V 12,02 14,17 01h 12m 30,6s -16° 59' 56" 0,269" 12,13 1961
26 Gwiazda Luytena (BD+05°1668) M3,5Vn 9,86 11,97 07h 27m 24,5s +05° 13' 33" 0,264" 12,37 1935
27 Gwiazda Teegardena (SO025300.5+165258) M7,0V 15,14 17,22 02h 53m 00,9s +16° 52' 53" 0,261" 12,51 2003
28 SCR 1845-6357 SCR 1845-6357 A M8,5V 17,40 19,42 18h 45m 05,3s -63° 57' 48" 0,259" 12,57 2004
SCR 1845-6357 B T6  ?  ? 18h 45m 02,6s -63° 57' 52" 2006
29 Gwiazda Kapteyna (CD-45°1841) M1,5V 8,84 10,87 05h 11m 40,6s -45° 01' 06" 0,255" 12,78 1898 2 planety: b, c
30 Lacaille 8760 (AX Microscopii) M0Ve 6,67 8,69 21h 17m 15,3s -38° 52' 03" 0,253" 12,87 1753
31 Kruger 60 (BD+56°2783) Kruger 60 A M3,0V 9,79 11,76 22h 27m 59,5s +57° 41' 45" 0,248" 13,15 1880
Kruger 60 B (DO Cephei) M4,0V 11,41 13,38 1890
32 DEN 1048-3956 M8,5 V 17,39 19,37 10h 48m 14,7s -39° 56' 06" 0,2477" 13,167 2001
33 UGPS 0722-05 T9 16,52 7h 22m 27,3s -05° 40' 30" 0,246" 13,259 2010
34 Ross 614 (GJ 234, V577 Monocerotis) Ross 614 A (LHS 1849) M4,5V 11,15 13,09 06h 29m 23,4s -02° 48' 50" 0,244" 13,35 1927
Ross 614 B (LHS 1850) M5,5V 14,23 16,17 1936
35 Wolf 1061 (GJ 628) M3,0V 10,07 11,93 16h 30m 18,1s -12° 39' 45" 0,236" 13,82 1919
36 Gwiazda van Maanena (GJ 35, LHS 7) DZ7 12,38 14,21 00h 49m 09,9s +05° 23' 19" 0,232" 14,07 1896
37 Gliese 1 (HD 225213} M3,0V 8,55 10,35 00h 05m 24,4s -37° 21' 27" 0,229" 14,23 1884
38 Wolf 424 Wolf 424 A (LHS 333) M5,5Ve 13,18 14,97 12h 33m 17,2s +09° 01' 15" 0,228" 14,31
Wolf 424 B (FL Virginis) M7Ve 13,17 14,96
39 2MASS J154043.42-510135.7 M7V 15,26 17,04 15h 40m 43,42s -51° 01' 35,7" 14,4 2014
40 TZ Arietis (GJ 83.1, Luyten 1159-16) M4,5V 12,27 14,03 02h 00m 13,2s +13° 03' 08" 0,225" 14,51
41 Gliese 687 (LHS 450, BD+68°946) M3,0V 9,17 10,89 17h 36m 25,9s +68° 20' 21" 0,220" 14,79 1 planeta: b
42 LHS 292 (LP 731-58) M6,5V 15,60 17,32 10h 48m 12,6s -11° 20' 14" 0,220" 14,81
43 Gliese 674 (LHS 449) M3,0V 9,38 11,09 17h 28m 39,9s -46° 53' 43" 0,220" 14,81 1 planeta: b
44 GJ 1245 GJ 1245 A (V1581 Cygni) M5,5V 13,46 15,17 19h 53m 54,2s -44° 24' 55" 0,220" 14,81
GJ 1245 B M6,0V 14,01 15,72 19h 53m 55,2s -44° 24' 56"
GJ 1245 C M? 16,75 18,46 19h 53m 54,2s -44° 24' 55"
45 GJ 440 (WD 1142-645) DQ6 11,50 13,18 11h 45m 42,9s -64° 50' 29" 0,217" 15,06
46 GJ 1002 M5,5V 13,76 15,40 00h 06m 43,8s -07° 32' 22" 0,213" 15,31
47 Gliese 876 (Ross 780) M3,5V 10,17 11,81 22h 53m 16,7s -14° 15' 49" 0,213" 15,34 4 planety: b, c, d, e
48 LHS 288 (Luyten 143-23) M5,5V 13,90 15,51 10h 44m 21,2s -61° 12' 36" 0,209" 15,61
49 GJ 412 GJ 412 A M1,0V 8,77 10,34 11h 05m 28,6s +43° 31' 36" 0,206" 15,83
GJ 412 B (WX Ursae Majoris) M5,5V 14,48 16,05 11h 05m 30,4s +43° 31' 18"
50 GJ 380 (Groombridge 1618} K7,0V 6,59 8,16 10h 11m 22,1s +49° 27' 15" 0,206" 15,85
51 GJ 388 (AD Leonis) M3,0V 9,32 10,87 10h 19m 36,4s +19° 52' 10" 0,205" 15,94
52 DENIS J081730.0-615520 T6 08h 17m -61° 55' 0,203" 16,067 2010
53 Gliese 832 M3,0V 8,66 10,20 21h 33m 34s -49° 00' 32" 0,203" 16,09 2 planety: b, c
54 LP 944-020 M9,0V 18,50 20,02 03h 39m 35,2s -35° 25' 41" 0,201" 16,20
55 DEN 0255-4700 L7,5V 22,92 24,44 02h 55m 03,7s -47° 00' 52" 0,201" 16,20
56 40 Eridani (GJ 166) 40 Eridani A (omikron² Eridani) K1Ve 4,43 5,92 04h 15m 16,3s -07° 39' 10" 0,201" 16,22
40 Eridani B DA4 9,52 11,01 04h 15m 22,0s -07° 39' 35"
40 Eridani C M4,5V 11,19 12,68

Rozmieszczenie w przestrzeni[edytuj | edytuj kod]

Mapa przedstawia 32 najbliższe systemy gwiezdne, rozłożone w promieniu 14 lat świetlnych od Słońca.

Nearby Stars (14ly Radius).svg

Zmiany w czasie[edytuj | edytuj kod]

Near-stars-past-future-pl.svg

Słońce i inne pobliskie gwiazdy krążą wokół centrum Drogi Mlecznej po różnych orbitach. Powoduje to, że ich względne odległości zmieniają się w czasie. Oblicza się, że w ciągu ostatnich 10 mln lat 64 gwiazdy znalazły się w odległości 16 lat świetlnych, a w ciągu następnych 10 mln lat w takiej odległości znajdą się 83 gwiazdy[3]. Diagram obok ukazuje zmiany odległości pobliskich gwiazd względem Układu Słonecznego w czasie od 20 000 lat temu do 80 000 lat w przyszłości. Za ok. 33 000 lat najbliższą gwiazdą stanie się Ross 248 i pozostanie nią przez kolejne 9000 lat, osiągając minimalną odległość 3 lat świetlnych, po czym ponownie oddali się.

Jeszcze większe zbliżenie innej gwiazdy czeka Układ Słoneczny za ok. 1,45 miliona lat. Gwiazda Gliese 710 może zbliżyć się na minimalną odległość 1,01 ± 0,54 roku świetlnego i zaburzyć trajektorie ciał z Obłoku Oorta, zwiększając liczbę uderzeń komet w ciała Układu Słonecznego[4].

Najbliższe gwiazdy według typu i klasy jasności[edytuj | edytuj kod]


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Nie licząc białych karłów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. H.J.M. Boffin, D. Pourbaix, K. Mužić, V.D. Ivanov i inni. Possible astrometric discovery of a substellar companion to the closest binary brown dwarf system WISE J104915.57–531906.1. „Astronomy & Astrophysics”, 2013-12-11. arXiv:1312.1303 (ang.)
  2. 2,0 2,1 Parallaxes and Proper Motions of Ultracool Brown Dwarfs of Spectral Types Y and Late T. „The Astrophysical Journal”. 762 (2), 2013.  arXiv:1211.6977 (ang.)
  3. Garcia-Sanchez, J.; Preston, R.A.; Jones, D.L.; Weissman, P.R.; Lestrade, J.F.; Latham, D.W.; Stefanik, R.P.. Stellar Encounters with the Oort Cloud Based on Hipparcos Data. „Astronomical Journal”. 117 (2), s. 1042-1055, 1999. 
  4. Vadim V. Bobylev. Searching for Stars Closely Encountering with the Solar System. „Astronomy Letters”. 36 (3), s. 220–226, 2010. doi:10.1134/S1063773710030060. 
  5. D.L. Kaplan, M.H. Van Kerkwijk, J. Anderson. The Distance to the Isolated Neutron Star RX J0720. 4–3125. „The Astrophysical Journal”. 660 (2), s. 1428, 2007. 
  6. Black Hole Closer to Earth Than Thought (ang.). Space.com, 2009-12-15. [dostęp 2014-12-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]