Moczówka prosta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Moczówka prosta
diabetes insipidus
Wazopresyna
Wazopresyna
ICD-10 E23.2
Moczówka prosta
ICD-10 N25.1
Nerkopochodna moczówka prosta
DiseasesDB 3639
OMIM 304800
MedlinePlus 000377
MeSH D003919

Moczówka prosta (łac. diabetes insipidus) – choroba objawiająca się poliurią, polidypsją oraz niezdolnością do zagęszczania moczu.

Postaci[edytuj | edytuj kod]

  • Centralna (ośrodkowa, wazopresynozależna) (przysadkowo-podwzgórzowa) związana z zaburzeniami czynności osi przysadkowo-podwzgórzowej, powodującymi zmiany syntezy i wydzielania (niedoborem) hormonu antydiuretycznego (ADH) (czyli wazopresyny – (AVP) ). Objawy ośrodkowej moczówki prostej występują, gdy liczba uszkodzonych neuronów neurowydzielniczych jest większa niż 85%.
  • Nerkopochodna (polega na niewrażliwości cewek nerkowych na wazopresynę) – w której pierwotnym zaburzeniem jest niezdolność do zagęszczania moczu powodująca wydalanie nadmiernych ilości wody przez nerki, do czego może doprowadzać:
    • przewlekła niewydolność nerek
    • wrażliwość receptora na leki: sole litu, fluorki (po zaprzestaniu stosowania leku zwykle następuje powrót do zdrowia)
    • tubulopatie i choroby śródmiąższowe nerek
    • przewlekła hiperkalcemia i hipokaliemia
    • postać wrodzona
      • związana z dziedziczeniem sprzężonym z płcią (chromosom X) powodująca defekt genowy receptora V2 dla wazopresyny
      • związana z dziedziczeniem autosomalnym wywołaną przez mutację genu AQP2'

Uważa się, że w 30% przyczyny moczówki prostej są nieznane, w 25% przypadków pojawia się wyniku łagodnych i złośliwych guzów mózgu i/lub przysadki mózgowej, w 20% po operacjach na OUN i w 16% po urazach głowy[potrzebne źródło].

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Wymagane jest różnicowanie z innymi przyczynami poliurii i hipernatremii np. wielomoczem cukrzycowym. Podstawą rozpoznania jest odpowiedź na podaną wazopresynę, obserwujemy spadek objętości moczu i wzrost jego osmolarności w moczówce centralnej, a bez wystąpienia zmian w nerkowej. Poziom wazopresyny w moczówce centralnej jest niski w stosunku do osmolarności osocza, a w moczówce nerkowej jest wysoki, jest to związane z utratą zdolności do zatrzymania wody z powodu utraty kanałów wodnych zależnych od wazopresyny (akwaporynach)[1], zlokalizowanych w pęcherzykach tuż pod powierzchnią nabłonka kanalików zbiorczych.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

W leczeniu stosuje się leczenie operacyjne (o ile jest możliwe) lub objawową farmakoterapię, w oparciu o:

  • preparaty wazopresyny odpornych na działanie enzymu wazopresynazy w osoczu powodującego degradację wazopresyny:
    • desmopresynę (DDAVP) – syntetyczny analog wazopresyny
    • wazopresyna
  • chlorpropamid, który zwiększa nerkową reakcję na ADH
  • ibuprofenniesterydowy lek przeciwzapalny o nieznanym mechanizmie działania w przebiegu moczówki.

Przypisy

  1. Małgorzata Jasiewicz, Janusz Myśliwiecki. Aktualny stan wiedzy o akwaporynach: implikacje kliniczne. „Endokrynologia Polska/Polish Journal of Endocrinology”. 57, s. 149-157, 2 2006. ISSN 0423–104X. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Bugajski, Adam Markiewicz: Choroby układu dokrewnego. W: Piotr Thor: Podstawy patofizjologii człowieka. Kraków: VESALIUS, 2009, s. 99-100.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.