Zespół Schwartza-Barttera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zespół Schwartza-Barttera
Wazopresyna
Wazopresyna
ICD-10 E22.2
Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego
DiseasesDB 12050
MedlinePlus 003702
MeSH D007177

Zespół Schwartza-Barttera (zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny; ang. syndrome of inappropriate antidiuretic hormone hypersecretion (SIADH)) – choroba wywołana nadmiernym uwalnianiem hormonu antydiuretycznego (ADH) (wazopresyny (AVP)) przez tylny płat przysadki mózgowej lub wydzielaniem ektopowym, hiponatremią i hiposmolarnością płynów ustrojowych.

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm powstawania[edytuj | edytuj kod]

Mechanizm powstawania SIADH jest złożony:

  • ADH może być wytwarzane autonomicznie w przebiegu nowotworów złośliwych, ektopowo przez pewne guzy płuc, trzustki i dwunastnicy lub może dochodzić do uwalniania innych czynników o działaniu antydiuretycznym.
  • W chorobach nienowotworowych (np. choroby płuc) czynnikiem stymulującym wydzielanie wazopresyny jest hipoksja. Nadmiar wazopresyny wywołuje zwiększoną retencję wody, natomiast sód wydalany jest normalnie, wskutek czego dochodzi do powstania hiponatremii (zmniejszenie stężenia sodu), hipoosmolalności osocza i dużej osmolalności moczu.
  • W urazach mózgu przy dużych zabiegach operacyjnych[2] występuje przerwanie dróg[3] hamujących uwalnianie wazopresyny.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

  • Niezależnie od przyczyn objawy mają charakter neurologiczny, a w zależności od stopnia i czasu trwania hipomolalności płynów ustrojowych nasilenie objawów może być bardzo różne (osłabienie reakcji na czynniki środowiskowe): ból głowy, apatia, nudności, wymioty, zmiany nastroju, nadmierna pobudliwość, zaburzenia świadomości, spadek napięcia mięśni, odruchów ścięgnistych.
  • W ciężkich przypadkach skutkiem wzrostu ciśnienia śródczaszkowego i obrzęku mózgu - śpiączka, drgawki, śmierć (stężenie sodu w surowicy około 100 mmol/l jest stanem zagrożenia życia, może wystąpić hemoliza krwi[potrzebne źródło]).
  • U chorych nie stwierdza się obrzęków (hiponatremia bez obrzęków), ani obniżonego ciśnienia tętniczego, charakterystyczna jest prawidłowa objętość krwi krążącej.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Podstawą rozpoznania jest potwierdzenie hiponatremii z małą osmolalnością osocza i wydalania sodu z moczem powyżej 20 mmol/l, przy prawidłowo zachowanej czynności nerek, nadnerczy i tarczycy. Stwierdzenie hipo- lub hiperwolemii (przewodnienie) uniemożliwia rozpoznanie.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie polega na usunięciu przyczyny choroby i ograniczeniu podawania płynów do 500-1000 ml/24h oraz podaniu 3% roztworu chlorku sodowego. Stężenie sodu w surowicy zwiększa się powoli (1-2 mmol/l/h). Gwałtowne zwiększenie stężenia sodu w surowicy grozi zespołem osmotycznej demielinizacji mózgowej, natomiast w celu natychmiastowej zmiany osmolarności osocza można stosować diuretyki pętlowe[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Rachael Hough, Franciszek Kokot: Choroby wewnętrzne. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 2008, s. 631-634, 838-845. ISBN 83-89581-66-3.
  2. 2,0 2,1 2,2 Iwona Cabaj-Wiater, Iwona Jakubowska. Hiponatremia w zespole nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego – opis przypadków. „Polski Merkuriusz Lekarski”. 25 (147), 8 2008. 
  3. Ciosek Joanna. Wpływ tyreoliberyny na uwalnianie wazopresyny i oksytocyny z układu podwzgórzowo-przysadkowego w warunkach in vivo oraz in vitro. [www.phmd.pl „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”], 7 2007. ISSN 1732-2693. 
  4. Francis Greenspan, David Gardner, Lewiński Andrzej: Endokrynologia ogólna i kliniczna. Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2004, s. 172-173, 846-847. ISBN 83-89309-26-2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Bugajski, Adam Markiewicz: Choroby układu dokrewnego. W: Piotr Thor: Podstawy patofizjologii człowieka. Kraków: VESALIUS, 2009, s. 100-101.
  • Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Kompendium Medycyny Praktycznej. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2009, s. 687. ISBN 978-83-7430-223-4.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.