Przewlekła niewydolność nerek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przewlekła niewydolność nerek
Insufficientia renum chronica
ICD-10 N18

Przewlekła niewydolność nerek (łac. insufficientia renum chronica, ang. chronic kidney disease) – zespół chorobowy rozwijający się w następstwie postępującego i nieodwracalnego upośledzenia czynności nerek, głównie przesączania kłębuszkowego. Jest wynikiem zmniejszenia się liczby nefronów w następstwie stwardnienia kłębuszków, zaniku cewek nerkowych i włóknienia tkanki śródmiąższowej nerek. Kryterium rozpoznania niewydolności nerek jest GFR <60 ml/min/1,73 m².

Przewlekła choroba nerek – stan, w którym spełnione jest ≥1 z poniższych kryteriów:

  1. Uszkodzenie nerek utrzymujące się ≥3 miesiące, definiowane jako obecność strukturalnych lub czynnościowych nieprawidłowości nerek, z prawidłowym lub zmniejszonym GFR, objawiające się:
    1. nieprawidłowościami morfologicznymi lub
    2. markerami uszkodzenia nerek, w tym nieprawidłowościami w składzie krwi, moczu lub nieprawidłowościami w badaniach obrazowych.
  2. GFR <60 ml/min/1,73 m² przez ≥3 miesiące z uszkodzeniem nerek lub bez uszkodzenia nerek

Patogeneza[edytuj | edytuj kod]

Większość chorób nerek może powodować stopniową utratę nefronów, co prowadzi do przeciążenia pozostałych z powodu hiperfiltracji. Początkowo kłębuszki ulegają przerostowi a następnie dochodzi do ich stwardnienia i włóknienia tkanki śródmiąższowej, co powoduje upośledzenie funkcji nerek.

W miarę postępu choroby gromadzą się we krwi toksyny mocznicowe, głównie produkty przemiany białek. Odzwierciedla się to zwiększonym stężeniem we krwi kreatyniny, mocznika i kwasu moczowego.

Na skutek uszkodzenia miąższu nerki zmniejsza się wytwarzanie erytropoetyny przez nerki, co prowadzi do niedokrwistości. Upośledzeniu ulega również hydroksylacja witaminy D, konieczna do powstania jej aktywnej postaci (kalcytriolu). Jest to przyczyną hipokalcemii i na skutek niedoboru wapnia wtórnej nadczynności przytarczyc.

Stadia przewlekłej choroby nerek[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie GFR określa się V stadiów przewlekłej choroby nerek:

Stadia przewlekłej choroby nerek
Stadium Nazwy opisowe Charakterystyka[1] GFR [ml/min/1,73 m²] Częstość występowania w USA[2]
I choroba nerek z prawidłowym GFR uszkodzenie nerek z prawidłowym lub zwiększonym GFR ≥ 90 3,32%
II wczesna PNN[3] utajona PNN uszkodzenie nerek z niewielkim lub zmniejszonym GFR 60 – 89 3%
III umiarkowana PNN wyrównana PNN umiarkowane zmniejszenie GFR 30 – 59 4,32%
IV ciężka PNN niewyrównana PNN duże zmniejszenie GFR 15 – 29 0,2%
V schyłkowa przewlekła choroba nerek mocznica niewydolność nerek[4] <15 lub leczenie dializami 0,15%
  1. wg. Kidney Disease Outcomes Quality Instytute
  2. wg. NHANES II
  3. Przewlekła niewydolność nerek
  4. ang. kidney faliure – schyłkowa niewydolność nerek

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Najczęstszą przyczyną przewlekłej choroby nerek są choroby doprowadzające do zniszczenia miąższu nerkowego, rzadziej do utrudnienia odpływu moczu lub zmian naczyniowych pogarszających ukrwienie nerek. Przyczyną może być także wstrząs lub zespół septyczny.

Do najczęstszych przyczyn przewlekłej choroby nerek w stadium V należą:

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Obraz kliniczny zależy od zaawansowania przewlekłej niewydolności nerek oraz choroby podstawowej. W początkowych stadiach nie występują żadne objawy, lub są one niecharakterystyczne (np. nadciśnienie). W miarę zmniejszania się GFR pojawiają się objawy ze strony różnych narządów i układów, których częstość występowania zależy od zaawansowania choroby:

Chory, u którego nie podjęto działań leczniczych, stopniowo zapada w głęboką śpiączkę wskutek działania substancji toksycznych na mózg. Oddech staje się wolny i głęboki.

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie w początkowej fazie choroby opiera się na:

W późniejszej fazie choroby stosuje się leczenie nerkozastępcze, pozwala ono na zastąpienie czynności uszkodzonych nerek. Zaliczamy do niego metody dializacyjne (hemodializa i dializa otrzewnowa) oraz zabieg przeszczepienia nerki. Kwalifikacja do leczenia nerkozastępczego powinna być przeprowadzona odpowiednio wcześnie, a w V stadium choroby wymagają go wszyscy pacjenci.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.