Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Михайлівський Золотоверхий монастир
Widok zespołu klasztornego z dzwonnicy
Widok zespołu klasztornego z dzwonnicy
Państwo  Ukraina
Miejscowość Kijów
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Kijowskiego
Eparchia eparchia kijowska
Klauzura nie
Typ monasteru męski
Obiekty sakralne
Sobór Sobór św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Fundator Światopełk II Michał
Styl barok kozacki
Data budowy 1108-1113, 1997-1998 (odbudowa)
Data zamknięcia lata 30. XX wieku
Data zburzenia 1934-1936
Data reaktywacji 1999
Położenie na mapie Kijowa
Mapa lokalizacyjna Kijowa
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach
Ziemia 50°27′20″N 30°31′22″E/50,455556 30,522778Na mapach: 50°27′20″N 30°31′22″E/50,455556 30,522778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa klasztoru

Monaster św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach (ukr. Михайлівський золотоверхий монастир) – prawosławny zespół klasztorny w Kijowie.

Obecny kompleks budynków sakralnych został zbudowany przez Światopełka II i rozbudowywany w XVIII wieku. Składa się z budynków monasteru, soboru św. Michała Archanioła, dzwonnicy (1716–1719), refektarza św. Jana Ewangelisty (1713) oraz Bramy Ekonomicznej (1760). W latach 30. XX wieku całość została zniszczona przez władze radzieckie. Po 1991 i uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę obiekt pieczołowicie odbudowano.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według kronik ruskich pierwsza świątynia na tym miejscu została założona przez metropolitę kijowskiego Michała na miejscu wcześniejszej świątyni pogańskiej. Drewniany monaster ufundował książę Izasław, natomiast jego syn Światopełk nakazał budowę świątyni murowanej (1108–1113) jako wotum dziękczynne za zwycięstwo w walkach z Połowcami (1111). Był to pierwszy obiekt sakralny na Rusi, którego kopuły zostały pokryte złotem.

Monaster poniósł straty w czasie najazdu Mongołów w 1240, kiedy najeźdźcy zrabowali wyposażenie klasztornej cerkwi i złoto z kopuł obiektu. Kolejne dwa stulecia były okresem stagnacji; dopiero około 1496 na terenie monasteru podjęto prace budowlane, które powiększyły wielkość budynków. Szczególnego rozmachu prace nabrały za czasów ihumena Hioba (1619-1620). Również wsparcie finansowe ze strony hetmanów kozackich pozwoliło na dokonanie w I połowie XVII wieku znaczących zmian: budowy nowego monasteru, pomieszczeń dla pielgrzymów oraz przebudowy wcześniejszych obiektów w stylu barokowym. Do jednej istniejącej kopuły dobudowano dalszych sześć. Zachowano jednak wystrój wnętrza w stylu bizantyjskim. Monaster stał się, dzięki relikwiom św. Barbary, jednym z ważniejszych miejsc pielgrzymkowych na Ukrainie.

Monaster na początku XX wieku

Mimo sekularyzacji części majątków ziemskich monasteru w XVIII wieku, jeszcze przed rewolucją październikową, obiekt należał do najbogatszych klasztorów w Rosji, liczył 240 mnichów.

W 1922 monaster został zamknięty dla wiernych. W latach 30. XX wieku został uznany przez komisję powołaną przez władze stalinowskie za zabytek baroku kozackiego, a nie obiekt sięgający czasów Rusi Kijowskiej, i przez to zbyt mało cenny, by finansować jego konserwację. Udało się uratować z niego jedynie część wyposażenia soboru św. Michała, w tym 45 metrów kwadratowych mozaiki w stylu bizantyjskim. Usunięte mozaiki trafiły do różnych placówek muzealnych Kijowa i Moskwy. Rozbiórkę całego kompleksu ukończono w latach 1934–1936 przy użyciu dynamitu. Na miejscu monasteru miał stanąć zespół nowych obiektów rządowych, jednak ukończono jedynie budowę części z nich – dzisiejszego Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy oraz kilku obiektów sportowych. Z oryginalnego zespołu architektonicznego pozostał jedynie refektarz (w 1963 uznany za zabytek kultury).

Monaster został odbudowany w latach 1997–1998, otwarty dla wiernych w rok później. W 2000 ukończono prace związane z ponowną dekoracją wnętrza.

W Soborze św. Michała Archanioła w lutym 2014 roku, urządzono szpital polowy dla rannych w protestach trwających od listopada 2013 na Placu Niepodległości.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Oleg Aleksejczuk: Kijów i okolice. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2006. ISBN 83-7304-546-5.
  • Adam Dylewski: Ukraina. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2005. ISBN 83-7304-508-2.