Monaster Narodzenia Matki Bożej w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Monaster Narodzenia Matki Bożej
Богородице-Рождественский монастырь
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej w kompleksie monasterskim
Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej w kompleksie monasterskim
Państwo  Rosja
Miejscowość Moskwa
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru żeński
Eparchia stauropigia
Ihumenia Wiktoryna (Pierminowa)[1]
Klauzura nie
Obiekty sakralne
Sobór Sobór Narodzenia Matki Bożej
Cerkiew Cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej
Cerkiew Cerkiew św. Eugeniusza
Styl styl bizantyjsko-rosyjsko
Materiał budowlany cegła, kamień
Data budowy XV w., XIX w.
Data zamknięcia 1923
Data reaktywacji 1993
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Monaster Narodzenia Matki Bożej
Monaster Narodzenia Matki Bożej
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Monaster Narodzenia Matki Bożej
Monaster Narodzenia Matki Bożej
Ziemia 55°45′57″N 37°37′27″E/55,765833 37,624167Na mapach: 55°45′57″N 37°37′27″E/55,765833 37,624167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa klasztoru

Monaster Narodzenia Matki Bożej w Moskwieprawosławny stauropigialny żeński klasztor w Moskwie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Monaster Narodzenia Matki Bożej został ufundowany na pamiątkę bitwy na Kulikowym Polu. Według niektórych źródeł początkowo miał swoją siedzibę w obrębie moskiewskiego Kremla, a dopiero później, w 1484, został przeniesiony na obecne miejsce. Główny sobór monasterski został wzniesiony w latach 1501-1505. W 1547 sobór został zniszczony przez pożar, jednak szybko doszło do jego odbudowy[2]. Z polecenia cara Iwana IV Groźnego dobudowano drugi ołtarz św. Mikołaja, a następnie także refektarz. Kolejne dwa ołtarze, Zstąpienia Świętego Ducha i św. Dymitra z Rostowa, dobudowano do soboru w latach 1814 i 1820[2]. Osobną świątynię pod wezwaniem św. Jana Teologa ufundowała na terenie monasteru księżnia Fotinia Łobanowa-Rostowska w latach 1676-1687; kaplica grobowa rodziny Łobanowów-Rostowskich istniała w klasztorze od lat 70. XVII w.[2]. W 1671 cały kompleks zabudowań został otoczony murem z czterema basztami; w 1882 mur ten został rozebrany i zastąpiony nowym, w którym wykorzystano elementy starszego[2].

Sobór Narodzenia Matki Bożej w monasterze posiadał dzwonnicę, którą w XVII w. rozebrano i zastąpiono nową konstrukcją z dachem namiotowym. Wieża ta uległa zniszczeniu w 1855 na skutek uderzenia pioruna. Wcześniej, w latach 1835-1836, wzniesiono dzwonnicę nad bramą wjazdową na teren klasztoru. We wnętrzu dzwonnicy znajdowała się cerkiew św. Eugeniusza Chersońskiego[2]. Budynki z celami mniszek rozlokowane były przy północnym i południowym murze otaczającym klasztor; zostały one rozebrane na początku XX wieku, na ich miejscu wzniesiono wówczas nową refektarzową cerkiew Kazańskiej Ikony Matki Bożej, poświęconą w 1906 przez metropolitę moskiewskiego Włodzimierza[2]. W tym czasie w monasterze przebywało ponad sześćset mniszek i posłusznic, które zajmowały się prowadzeniem szkoły parafialnej i przytułku dla osieroconych dziewczynek, posiadały także 33-hektarowy majątek ziemski[2].

Monaster został zlikwidowany w latach 1922-1923. Według informacji opublikowanych w 1923 w "Izwiestiach" z klasztoru przymusowo wysiedlono 788 mniszek, z których część została poddana represjom (przełożona, ihumenia Juwenalia (Łowieniecka), i kilka innych mniszek znalazło się w łagrze w dawnym Monasterze Sołowieckim). W dawnych celach mniszek urządzono mieszkania komunalne, kilka sióstr pozostało na terenie klasztoru jako lokatorki. W soborze Narodzenia Matki Bożej urządzono klub milicyjny, następnie na terenie kompleksu klasztornego powstał poprawczy dom pracy. W latach 30. XX wieku zniszczono zabytkowy cmentarz klasztorny i kaplicę Łobanowów-Rostowskich[2].

Do częściowego remontu soboru doszło dopiero w latach 60. XX wieku, na mocy decyzji moskiewskiego miejskiego komitetu wykonawczego. Odnowiono także dawne budynki mieszkalne, po czym przekazano je archiwum. Od przełomu lat 80. i 90. XX wieku w obiektach mieszkalnych i użytkowych monasteru znajdują się siedziby różnych instytucji[2].

Rosyjski Kościół Prawosławny odzyskał monasterski sobór Narodzenia Matki Bożej w 1989. Cztery lata później Cerkiew ogłosiła powtórne otwarcie przy nim żeńskiej wspólnoty monastycznej, do której sprowadzono mniszki z Monasteru Piuchtickiego[2]. Sobór został przywrócony do użytku liturgicznego, podczas gdy cerkiew św. Jana Teologa jest nadal zniszczona[3].

Przypisy