Monastyr Sołowiecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Monastyr Sołowiecki
Соловецкий монастырь
{{{nazwa klasztoru}}}
Państwo  Rosja
Miejscowość
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Rodzaj klasztoru monaster
Eparchia stauropigia
Klauzura nie
Typ monasteru męski
Założyciel klasztoru św. German Sołowiecki, św. Sawwacjusz Sołowiecki, św. Zozym Sołowiecki
Data budowy 1429
Data zamknięcia po 1917
Data reaktywacji po 1983
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Monastyr Sołowiecki
Monastyr Sołowiecki
Ziemia 65°01′28″N 35°42′38″E/65,024444 35,710556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Monastyr Sołowiecki
Monastyr Sołowiecki 1916

Monastyr Sołowiecki (ros. Cоловецкий монастырь) – stauropigialny rosyjski klasztor prawosławny, położony na Wyspach Sołowieckich między lądowym Jeziorem Świętym a Zatoką Pomyślności na Morzu Białym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Monastyr był największą twierdzą w północnej części Imperium Rosyjskiego. Klasztor został założony pod koniec 1429 przez mnichów Germana i Sawwacjusza z monastyru św. Cyryla Biełozierskiego. Głównym twórcą klasztoru był jednak św. Zozym.

W XV i XVI wieku klasztor przeżywał swój rozkwit, rozwijał działalność handlową, stając się tym samym centrum gospodarczym i politycznym w całym regionie Morza Białego. Handlowano głównie solą uzyskiwaną z wód morza metodą opracowaną przez ojca Tarazjusza i owocami morza – głównie ostrygami hodowanymi przez św. Tryfona. Rozwijało się rybołówstwo, wydobycie mik i pereł. Archimandryci klasztoru byli mianowani przez cara i patriarchę.

W latach 1537-1565 ihumenem klasztoru był Filip II, późniejszy metropolita Moskwy.

W XVII wieku w klasztorze było 350 mnichów i pracowało 600–700 pracowników, rzemieślników i chłopów. W latach 50. i 60. XVII w. klasztor stanowił jedną z twierdz staroobrzędowców.

 Osobny artykuł: Powstanie sołowieckie.

W 1694 monastyr odwiedził Piotr Wielki. W drugiej połowie lipca 1711 ukazem Piotra I unicki biskup łucki Dionizy Żabokrzycki został za odmowę przejścia na prawosławie skazany na dożywotnie więzienie w monasterze, gdzie następnie zmarł.

W latach 1923-1939 klasztor służył za więzienie polityczne jako Sołowiecki Obóz Robót Przymusowych Specjalnego Przeznaczenia, gdzie zginęło kilkanaście tysięcy ludzi. Posłużył jako prototyp dla systemu Gułag. Pod koniec 1923 w obozie znajdowało się 2557 więźniów, na początku 1931 już 71 800. W kolejnych latach liczba więźniów spadła do 19 tysięcy (1933). W 1937 obóz został zaadaptowany na więzienie NKWD. W 1939 miejscowość Sołowi stała się bazą szkoleniową marynarki wojennej[1].

W 1967 na terenie monastyru powstało Muzeum Sołowieckie. W 1983 wyspę opuściło wojsko, a archipelag otrzymał status rezerwatu. W mury klasztoru powrócili mnisi Kościoła prawosławnego.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Jedna z wież klasztoru

Klasztor otoczony był dwukilometrowym kamiennym murem z siedmioma bramami, zbudowany z głazów o wadze dochodzącej do 14 ton i grubości do 8 metrów. Monastyr składał się z dwóch soborów – soboru Zaśnięcia Matki Bożej z refektarzem i soboru Przemienienia Pańskiego (wybudowanego w latach 1556–1564), największego obiektu monastyru strawionego pożarem w 1923. Sobory były połączone ze sobą długą, zadaszoną galerią. Na terenie zabudowań znajdowało się ponadto pięć cerkwi m.in. cerkiew Świętego. Mikołaja (1834), a za nią kościół Świętej Trójcy, odrębna dzwonnica (kołokolnia), siedem baszt zwanych odpowiednio: Nikolskaja, Kwasowariennaja, Powariennaja, Archangielskaja, Biełaja, Priadilnaja Basznia, młyn wodny z początku XVII wieku, refektarz oraz liczne budynki gospodarcze i mieszkalne. Wewnątrz znajdują się liczne pasaże i krużganki. W podziemiach klasztoru znajdują się lochy i kazamaty[2] [3].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

{{#coordinates:}}: nie można podać więcej niż jednego tagu podstawowego na stronie